{"id":606,"date":"2011-05-25T11:16:33","date_gmt":"2011-05-25T08:16:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=606"},"modified":"2011-05-25T11:16:33","modified_gmt":"2011-05-25T08:16:33","slug":"bati-karahanlilar-devleti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/bati-karahanlilar-devleti\/","title":{"rendered":"Bat\u0131 Karahanl\u0131lar Devleti"},"content":{"rendered":"<p>Bat\u0131 Karahanl\u0131lar Devleti <\/p>\n<p>   Karahanl\u0131 Devleti ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcnce, Bat\u0131 Karahanl\u0131 Hanl\u0131\u011f\u0131, M\u00e2ver\u00e2\u00fcnehir ve Hocend&#8217;e kadar bat\u0131 Fergana&#8217;y\u0131 i\u00e7ine almaktayd\u0131. B\u00fcy\u00fck Ka\u011fan\u0131n merkezi, \u00f6nceleri \u00d6zkent, sonralar\u0131 Semerkand oldu. <\/p>\n<p>   Bu devletin ilk h\u00fck\u00fcmdar\u0131 I. Muhammed Han, 1052 senesinde vefat edince yerine karde\u015fi Ortak Ka\u011fan \u0130zz\u00fc&#8217;l-umma Ebu \u0130shak \u0130brahim Tavga\u00e7 Han ge\u00e7ti. Tavga\u00e7 \u0130brahim Han, Do\u011fu Karahanl\u0131lardan \u015ea\u015f, \u0130lak gibi hudut \u015fehirleri ile Fergana&#8217;n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ald\u0131. \u0130brahim Han, \u00e2lim olup, iyi bir h\u00fck\u00fcmdard\u0131. Devletin idaresi i\u00e7in l\u00fczumlu kanunlar\u0131 tanzim edip, h\u0131rs\u0131zlar\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rd\u0131. Ahalinin menfaatlerini koruyup, piyasay\u0131 d\u00fczeltti. \u00c2limlerin sohbetinde bulunup onlar\u0131n tasvibini almadan kanun koymad\u0131. \u0130brahim Han, Ortak Ka\u011fanken, devlet aleyhinde faaliyetlerde bulunan \u0130smail\u00eeleri, d\u00e2hiyane bir siyasetle ortadan kald\u0131rd\u0131. <\/p>\n<p>   \u0130brahim Han&#8217;dan sonra, o\u011flu \u015eems\u00fc&#8217;l-M\u00fclk Nasr h\u00fck\u00fcmdar oldu. \u015ea\u015f ve T\u00fcnhas hakimi \u015euayb, yeni h\u00fck\u00fcmdara isyan etti. Nasr Han, bu isyan\u0131 bast\u0131rd\u0131. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan faydalanan Do\u011fu Karahanl\u0131lar, \u0130brahim Han&#8217;\u0131n zaptetti\u011fi yerleri geri almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ise de, bu m\u00fccadele bir antla\u015fma ile sona erdi. Daha sonra I. Nasr Han, Sel\u00e7uklular taraf\u0131ndan zaptedilen yerlerin al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in bir hareket ba\u015flatt\u0131. Fakat Melik\u015fah&#8217;\u0131n Semerkand&#8217;a gelmesiyle sulh yap\u0131l\u0131p, akrabal\u0131k tesis edilerek meseleler halledildi. Nasr Han da, \u00e2limlere h\u00fcrmet edip, ilim merkezleri in\u015fa ettirdi. Ticaretin geli\u015fmesi i\u00e7in sosyal hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn l\u00fczumlu m\u00fcesseselerini i\u00e7ine alan iki ribat yapt\u0131rd\u0131. <\/p>\n<p>   1080 senesinde Nasr&#8217;\u0131n vefat\u0131 \u00fczerine, o\u011flu Ebu \u015e\u00fcca H\u0131z\u0131r h\u00fck\u00fcmdar oldu. H\u0131z\u0131r Han&#8217;\u0131n saltanat\u0131 bir y\u0131l kadar s\u00fcrd\u00fc. Yerine ge\u00e7en Ahmed Han devrinde ulema ile h\u00fck\u00fcmdar aras\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k oldu. Bu s\u0131rada, Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Melik\u015fah, \u00f6nce Buhara&#8217;y\u0131 sonra da Semerkand&#8217;\u0131 zaptetti ve Ahmed Han&#8217;\u0131 \u00d6zkend&#8217;de esir al\u0131p \u0130sfahan&#8217;a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bunun sonucu, Karahanl\u0131 ordusunun temelini te\u015fkil eden \u00c7i\u011fil T\u00fcrklerinin kumandan\u0131 Yakub bin S\u00fcleyman, Semerkand&#8217;a davet edilip h\u00fck\u00fcmdar ilan edilerek, Sel\u00e7uklulara kar\u015f\u0131 bir ayaklanma ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine Melik\u015fah, ikinci defa Semerkand seferine \u00e7\u0131kt\u0131. Bu sefer sonunda Karahanl\u0131 devleti, Sel\u00e7uklulara ba\u011fland\u0131. Karahanl\u0131 devlet adamlar\u0131, Mesud bin Muhammed&#8217;i h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011fa getirdi. <\/p>\n<p>   Birinci Mesud&#8217;un h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 devrine ait bir bilgi yoktur. Mesud Han&#8217;dan sonra, Sel\u00e7uklu sultan\u0131 Berkyaruk, arka arkaya \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcmdar tayin etti. Bunlardan \u00fc\u00e7\u00fcc\u00fcs\u00fc olan Cebr\u00e2il Han, Sel\u00e7uklu \u015fehzadeleri aras\u0131ndaki saltanat kavgalar\u0131ndan faydalanarak, Horasan&#8217;\u0131 ele ge\u00e7irmek istedi. Bu s\u0131rada Horasan valisi olan Sencer, Tirmiz \u015fehri i\u00e7in yap\u0131lan sava\u015f\u0131 kazand\u0131 ve Cebr\u00e2il Han&#8217;\u0131 esir al\u0131p, 1102&#8217;de idam ettirdi. Bu zaferden sonra Sultan Sencer, M\u00e2ver\u00e2\u00fcnnehir&#8217;i yeniden te\u015fkilatland\u0131rd\u0131. Karahanl\u0131 s\u00fclalesinden olup, Sel\u00e7uklu saray\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen ye\u011feni Muhammed bin S\u00fcleyman&#8217;\u0131 Arslan Han unvan\u0131yla Semerkand&#8217;da b\u00fcy\u00fck ka\u011fan ilan etti. Day\u0131s\u0131 Sultan Sencer&#8217;in yard\u0131m\u0131yla isyanlar\u0131 bast\u0131ran II. Muhammed Han, d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 seferler d\u00fczenledi. II. Muhamed Han, saltanat\u0131n\u0131n son zamanlar\u0131nda fel\u00e7 oldu. \u00c7\u0131kan i\u00e7 isyanlar\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in Sel\u00e7uklulardan yard\u0131m istedi. Fakat yard\u0131m gelmeden isyan\u0131 bast\u0131r\u0131nca, Sel\u00e7uklu yard\u0131m\u0131n\u0131 geri \u00e7evirdi. Bu durum, Sultan Sencer&#8217;i k\u0131zd\u0131rd\u0131. 1130 senesinde Semerkand&#8217;a gelen Sultan Sencer, Muhammed Han&#8217;\u0131 Merv&#8217;e g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Muhammed Han, 1132&#8217;de orada vefat etti. <\/p>\n<p>   Sultan Sencer, Muhammed Han&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Bat\u0131 Karahanl\u0131 taht\u0131na s\u0131ras\u0131yla, Eb\u00fc&#8217;l-Me\u00e2l\u00ee el-Hasan bin Ali, Ebu Muzaffer \u0130brahim bin S\u00fcleyman ve Mahmud bin Muhammed&#8217;i tayin etti. II. Mahmud Han, Karah\u0131taylar&#8217;la 1137 senesi yaz\u0131nda Hocend yak\u0131n\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 muharebeyi kaybedip Semerkand&#8217;a \u00e7ekildi. Karluklar ile \u00fclke i\u00e7inde anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131k\u0131p, Sultan Sencer&#8217;den yard\u0131m isteyince, Karluklar da Karah\u0131taylara m\u00fcracaat etti. Sultan Sencer ve II Mahmud Han, 8 Eyl\u00fcl 1141 tarihinde Katvan Muharebesi&#8217;nde Karah\u0131taylara yenilip, Horasan&#8217;a \u00e7ekildiler. Karah\u0131taylar, b\u00fct\u00fcn M\u00e2ver\u00e2\u00fcnnehir&#8217;i istila edip, Mahmud Han&#8217;\u0131n karde\u015fi Ortak Ka\u011fan Tavga\u00e7 Bu\u011fra Han \u0130brahim bin Muhammed&#8217;i B\u00fcy\u00fck Ka\u011fan ilan ettiler. III. \u0130brahim Han, Karluklar ile anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcnce, Buhara yak\u0131nlar\u0131ndaki Kallab\u00e2z Muharebesinde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yerine ge\u00e7en o\u011flu Mahmud Han, Horasan&#8217;a \u00e7ekildi ve vefat\u0131na kadar orada kald\u0131. Sultan Sencer&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra O\u011fuzlar, II. Mahmud Han&#8217;a h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k teklif ettiler. O, \u00f6nce o\u011flu Muhammed&#8217;i g\u00f6nderdiyse de, bir s\u00fcre sonra O\u011fuzlar\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u0131 oldu. Sultan Sencer&#8217;in eski kumandanlar\u0131ndan Ni\u015fabur valisi M\u00fceyyeddevle Ayaba, 1163 y\u0131l\u0131nda Horasan&#8217;\u0131 ele ge\u00e7irmek arzusuyla hareket edip, II. Mahmud Han ve o\u011flu Muhammed&#8217;i esir alarak g\u00f6zlerine mil \u00e7ektirip hapse att\u0131rd\u0131. Baba-o\u011ful, 1164 senesinde hapisteyken vefat ettiler. II. Mahmud ve iki o\u011flunun hapiste vefatlar\u0131 ile, Karahanl\u0131lar&#8217;\u0131n h\u00e2kimiyeti Ali Tegin&#8217;in soyundan gelenlere ge\u00e7ti. <\/p>\n<p>   III. \u0130brahim Han&#8217;a halef olan Ali Tegin ailesinden Ali bin Hasan, Karluklar ile m\u00fccadele edip, reisleri Paygu Han&#8217;\u0131 \u00f6ld\u00fcrterek, onlar\u0131 isk\u00e2na mecbur ve askerlikten men etti. Fakat bu hareketi isyanlara sebep oldu. \u00dclkedeki isyanlar\u0131 Buhara&#8217;daki Hanef\u00ee \u00e2limi Muhammed bin \u00d6mer&#8217;in vas\u0131tas\u0131yla yat\u0131\u015ft\u0131ran Ali Han, 1160 senesinde vefat edince, yerine karde\u015fi Eb\u00fc&#8217;l-Muzaffer Mesud bin Hasan ge\u00e7ti. II. Mesud Han, i\u00e7 i\u015flerini d\u00fczene soktu. Saray\u0131n\u0131 \u00e2lim ve \u015fairlere a\u00e7\u0131p ilmin h\u00e2misi oldu. 1178 y\u0131l\u0131nda vefat eden II. Mesud Han&#8217;\u0131n yerine karde\u015fi Fergana h\u00e2kimi H\u00fcseyin bin Hasan&#8217;\u0131n o\u011flu \u0130brahim bin H\u00fcseyin h\u00fck\u00fcmdar oldu. \u00d6nce Feryun&#8217;da, sonra da Semerkand&#8217;da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren IV. \u0130brahim Han, Nuret\u00fcdd\u00fcnya ve&#8217;d-d\u00een K\u0131l\u0131\u00e7 Tavga\u00e7 K\u00fc\u00e7 Arslan Han unvanlar\u0131yla b\u00fcy\u00fck ka\u011fan oldu. Onun vefat\u0131yla yerine o\u011flu 1204 senesinde b\u00fcy\u00fck ka\u011fan oldu. Osman Han, tedbirli bir insand\u0131. \u00d6nce Karah\u0131taylara t\u00e2bi olmas\u0131na ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcman Gurlular&#8217;\u0131n, Mo\u011follar taraf\u0131ndan yok edilmesini engellemek i\u00e7in gayret sarf etti. Karah\u0131tayl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 Muhammed Harezm\u015fah ile iyi ili\u015fkiler kurdu. Muhammed Harezm\u015fah&#8217;\u0131n k\u0131z\u0131 ile evlenip, \u00e2det oldu\u011fu i\u00e7in bir y\u0131l Harezm&#8217;de kald\u0131. 1211 senesinde Semerkand&#8217;a d\u00f6nen Osman Han, Karah\u0131taylar&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcnden \u00e7ekinerek onlarla ittifak kurdu. Bu hareketi, Muhammed Harezm\u015fah&#8217;\u0131n M\u00e2ver\u00e2\u00fcnnehir&#8217;i almas\u0131na sebep oldu. Yakalanan Osman Han, idam olundu (1212). Osman Han&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile, Bat\u0131 Karahanl\u0131 Devleti sona erdi. <\/p>\n<p>Fergana Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131 <\/p>\n<p>   1141 y\u0131l\u0131nda Bat\u0131 Karahanl\u0131 Devleti, Karah\u0131taylar&#8217;\u0131n istilas\u0131na u\u011fray\u0131nca, Fergana&#8217;da merkezi \u00d6zkend olmak \u00fczere m\u00fcstakil bir Karahanl\u0131 devleti kuruldu. \u0130lk h\u00fck\u00fcmdar\u0131, Gel\u00e2ledd\u00fcnye ve&#8217;d-d\u00een H\u00fcseyin bin Hasan olup, Fergana ka\u011fanlar\u0131, T\u00fcrk\u00e7e Tu\u011frul Kara Hakan unvan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rlard\u0131. Unvanlar\u0131nda T\u00fcrk kelimesi de kullanan Fergana Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131, 1211 veya 1212 senelerinde, Muhammed Harezm\u015fah&#8217;\u0131n t\u00e2biiyetine girdi. <\/p>\n<p>   Karahanl\u0131 Devleti, daha ilk kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda, tarih\u00ee T\u00fcrk devlet idaresi gelene\u011fine uygun olarak iki b\u00fcy\u00fck idar\u00ee k\u0131sma b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Bunlardan do\u011fuda kalan k\u0131sm\u0131n ba\u015f\u0131nda hakan bulunur ve her t\u00fcrl\u00fc idar\u00ee yetkiyi elinde bulundururdu. Bat\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131 ise hakan\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, ayn\u0131 aileden bir han, ona ba\u011fl\u0131 olarak idare ederdi. Karahanl\u0131 devlet te\u015fkilat\u0131nda, bu b\u00fcy\u00fck ve ortak ka\u011fan\u0131n yan\u0131nda, hanedana mensup d\u00f6rt alt ka\u011fan ile alt\u0131 h\u00fck\u00fcmdar vekili vard\u0131. R\u00fctbeler, kademe kademe y\u00fckselme esas\u0131na g\u00f6reydi. Her r\u00fctbenin de\u011fi\u015febilen unvanlar\u0131 olurdu. T\u00fcrk\u00e7e unvanlar\u0131n de\u011fi\u015fmesine ra\u011fmen, \u0130sl\u00e2m\u00ee unvanlar de\u011fi\u015fmezdi. H\u00fck\u00fcmdar vekilleri, \u0130rken, Sagun, \u0130nan\u00e7 unvanlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rlard\u0131. H\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n yan\u0131nda &#8220;Yu\u011fru\u015f&#8221; denilen bakanlar kurulu bulunurdu. Y\u00fcksek devlet memuriyetlerinde, ba\u015fkumandana &#8220;suba\u015f\u0131&#8221;, maliye bakan\u0131na &#8220;a\u011f\u0131c\u0131&#8221;, saray h\u00e2cibine &#8220;tayangu&#8221; veya &#8220;bitik\u00e7i&#8221; denirdi. <\/p>\n<p>   Karahanl\u0131lar&#8217;da ordu: Sel\u00e7uklular&#8217;da oldu\u011fu gibi ba\u015fl\u0131ca d\u00f6rt ana b\u00f6l\u00fcmden meydana gelirdi. Bunlar, saray muhaf\u0131zlar\u0131, h\u00e2ssa ordusu, hanedan mensuplar\u0131 ile valiler ve di\u011fer devlet adamlar\u0131n\u0131n kuvvetleri, devlete ba\u011fl\u0131 T\u00fcrk te\u015fekk\u00fcllerine mensup kuvvetlerdi. <\/p>\n<p>   K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet: T\u00fcrk an&#8217;anesine g\u00f6re kurulan Karahanl\u0131 Devleti, 10. as\u0131rda \u0130sl\u00e2miyet&#8217;i kabul\u00fcyle, ilk \u0130sl\u00e2m\u00ee T\u00fcrk eserlerini meydana getirdi. Hakan\u00ee T\u00fcrkleri ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Karahanl\u0131lar, T\u00fcrkler&#8217;in mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr ve sanat gelene\u011fini ve istidad\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6zelliklerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u0130sl\u00e2m&#8217;a aday\u0131p bu ilham ile yeni bir \u00fcslubun kurucusu oldular. Karahanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n ilme hayranl\u0131\u011f\u0131, \u00e2limlere sayg\u0131s\u0131 ve onlar\u0131 korumalar\u0131 neticesinde T\u00fcrkistan, M\u00e2ver\u00e2\u00fcnnehir \u015fehirleri birer medeniyet, k\u00fclt\u00fcr be\u015fi\u011fi haline geldi. Do\u011fu Karahanl\u0131lar devrinde Balasagunlu Yusuf Has H\u00e2cib, Kutadgu Bilig; Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud, D\u00eevan\u00fc L\u00fcgati&#8217;t-T\u00fcrk, \u0130mam-\u0131 Eb\u00fc&#8217;l-F\u00fctuh Abd\u00fclgafur Tarih-i Ka\u015fgar ad\u0131 ile, T\u00fcrk dili, edebiyat\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve tarihi i\u00e7in \u00e7ok m\u00fchim eserler yazd\u0131lar. <\/p>\n<p>   B\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m hukuk\u00e7u ve \u00e2limleri, Karahanl\u0131lar zaman\u0131nda yeti\u015fti. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: Burh\u00e2neddin Merg\u0131n\u00e2n\u00ee, \u015eems\u00fc&#8217;l-Eimme Serahs\u00ee, \u015eems\u00fc&#8217;l-Eimme Hulv\u00e2n\u00ee, Ebu Zeyd Debb\u00fbs\u00ee, Fahr\u00fc&#8217;l-\u0130sl\u00e2m Pezdev\u00ee, Sadr\u00fc\u015f\u015feh\u00eed, K\u00e2\u015f\u00e2n\u00ee, \u00d6mer Nesef\u00ee, Sir\u00e2c\u00fcdd\u00een U\u015f\u00ee. <\/p>\n<p>   \u015e\u00e2h-i T\u00fcrkistan denilen Ahmed Yesev\u00ee hazretleri, \u0130sl\u00e2m dininin g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrkler aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131na hizmet etmi\u015f olup, bug\u00fcn bile, Rusya, Bulgaristan, \u00c7in ve \u0130ran&#8217;daki T\u00fcrklerin T\u00fcrkl\u00fcklerini ve \u0130sl\u00e2ml\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131nda tesiri vard\u0131r. <\/p>\n<p>   T\u00fcrklerin \u015fehir hayat\u0131na ge\u00e7i\u015fi Karahanl\u0131lar devrinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan, \u015fehircilik ve mesken mimarisi geli\u015fti. Buhara, Fergana, Merv, Semerkand, Tirmiz ve \u00dcrgen\u00e7&#8217;te bir\u00e7ok mimar\u00ee eser yap\u0131ld\u0131. T\u00fcrkistan&#8217;da a\u011fa\u00e7 ve ta\u015f az oldu\u011fundan Karahanl\u0131lar, eserlerini genellikle kerpi\u00e7 ve tu\u011fladan yaparlard\u0131. Mescid ve hay\u0131r k\u00fclliyeleri \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131r. \u00c7ok kubbeli mescidlerin s\u00fctunlar\u0131 tahtadan, yuvarlak veya \u00e7ok k\u00f6\u015feli; minareler ise pi\u015fmi\u015f tu\u011fladan yap\u0131l\u0131rd\u0131. Kerpi\u00e7 ve tu\u011fladan k\u00f6\u015fe p\u00e2yeli, yaz\u0131 \u015feritli, \u00f6rg\u00fcl\u00fc eserler yap\u0131ld\u0131. Duvarlar\u0131 \u00e7i\u011f tu\u011fladan \u00f6r\u00fcl\u00fcp, \u00fcst\u00fc tezyin edilip, kaymak ta\u015f\u0131 s\u0131vas\u0131 ile veya \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde kesilmi\u015f s\u00fcsl\u00fc, oymal\u0131, kabartmal\u0131, \u00e7izgili kiremitler ile kaplan\u0131yordu. Cil\u00e2l\u0131 ve s\u0131rl\u0131 tu\u011fla ve cam tezyinat\u0131n getirdi\u011fi koyu mavi ve ye\u015fil renkler ve parlak sat\u0131hlar, Karahanl\u0131 eserlerinin hususiyetleridir. Saraylar, arkl\u0131 ve havuzlu bah\u00e7eler ve korular i\u00e7ine yap\u0131l\u0131rd\u0131. Karahanl\u0131lar devrinde mescid, cami, t\u00fcrbe, k\u00fclliye, kervansaray, saray, kale, k\u00f6pr\u00fc ve hamamlar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Camilerin sadece minareleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fabilmi\u015ftir. T\u00fcrk hat sanat\u0131, Karahanl\u0131lar ile ba\u015flad\u0131. K\u00fbf\u00ee, s\u00fcl\u00fcs gibi yaz\u0131 t\u00fcrleri ile Kur&#8217;an-\u0131 Ker\u00eem ve hadis kitaplar\u0131 itina ile yaz\u0131l\u0131p, sakland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bat\u0131 Karahanl\u0131lar Devleti Karahanl\u0131 Devleti ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcnce, Bat\u0131 Karahanl\u0131 Hanl\u0131\u011f\u0131, M\u00e2ver\u00e2\u00fcnehir ve Hocend&#8217;e kadar bat\u0131 Fergana&#8217;y\u0131 i\u00e7ine almaktayd\u0131. B\u00fcy\u00fck Ka\u011fan\u0131n merkezi, \u00f6nceleri \u00d6zkent, sonralar\u0131 Semerkand oldu. Bu devletin ilk h\u00fck\u00fcmdar\u0131 I. Muhammed Han, 1052 senesinde vefat edince yerine karde\u015fi Ortak Ka\u011fan \u0130zz\u00fc&#8217;l-umma Ebu \u0130shak \u0130brahim Tavga\u00e7 Han ge\u00e7ti. Tavga\u00e7 \u0130brahim Han, Do\u011fu Karahanl\u0131lardan \u015ea\u015f, \u0130lak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1872,1875,1873,1874,1876],"class_list":["post-606","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-bati-karahanlilar","tag-birinci-mesud","tag-maveraunehir","tag-semerkand","tag-sultan-sencer"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}