S\u00fcperiletkenli\u011fin Tan\u0131m\u0131: S\u00fcperiletkenlik, belirli maddelerin do\u011fru ak\u0131m\u0131 hi\u00e7bir diren\u00e7 ve kay\u0131ps\u0131z iletmek i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klara so\u011futulduklar\u0131nda, bu maddelerin g\u00f6sterdikleri \u00f6zellikleridir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n belirli bir de\u011ferin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman do\u011fru ak\u0131m ile elektriksel diren\u00e7leri s\u0131f\u0131r olan malzemelere s\u00fcperiletken denir. Y\u00fczlerce malzemenin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda s\u00fcperiletkene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. Hepsi metal olan 27 kimyasal element, atmosfer bas\u0131nc\u0131nda, kendi kristalgrafik formlar\u0131nda s\u00fcperiletkenlerdir. Bunlar aras\u0131nda yayg\u0131n olarak bilinenler Al\u00fcminyum, Kalay, Kur\u015fun, Civa, Renyum, Lantan ve Proktantinyum yer al\u0131r. Bunlara ilave olarak metal, yar\u0131iletken olan 11 kimyasal element d\u00fc\u015f\u00fck \u0131s\u0131 ve y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda s\u00fcperiletkendir. Uranyum, Seryum, Silikon ve Selenyumu bunlar aras\u0131nda sayabiliriz. Bizmut kendi kristal-grafik formunda s\u00fcperiletken olmamas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda d\u00fczenli duruma ge\u00e7erek s\u00fcperiletken s\u00fcperiletken haline gelebilir. Krom, Manganez, Demir, Kobalt ve Nikel gibi magnetik elementlerin hi\u00e7birinde s\u00fcperiletkenlik g\u00f6r\u00fclmez. Bilinen s\u00fcperiletkenlerin bir\u00e7o\u011fu ala\u015f\u0131m veya bile\u015fiktir. Kendisini olu\u015fturan kimyasal elementler s\u00fcperiletken olmasa bile bir bile\u015fi\u011fin s\u00fcperiletken olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rnek olarak g\u00fcm\u00fc\u015f-florid ) ve bir karbon-potasyum bile\u015fi\u011fi ( ) verilebilir. Kalay-Tellrid ( ) gibi baz\u0131 yar\u0131 iletken bile\u015fikler uygun bir \u015fekilde yabanc\u0131 atomlarla y\u00fcklenirse s\u00fcperiletken olabilirler. S\u00fcperiletkenli\u011fin iki belirleyici \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Maddenin i\u00e7indeki elektrik ak\u0131\u015f\u0131, maddenin yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan iyon \u00f6rg\u00fcleriyle \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 sonucu engellenir. Buna maddenin direnci ad\u0131 verilir. B\u00f6yle bir madde s\u00fcperiletken duruma geldi\u011finde, bu diren\u00e7 s\u0131f\u0131ra iner. S\u00fcperiletken durumda maddenin \u00f6rg\u00fcs\u00fc, elektronlar\u0131 engellemek yerine, onlar\u0131n hareketine destek olur. Bunun uygulamadaki anlam\u0131 s\u00fcperiletken bir devrede elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n ilke olarak kay\u0131ps\u0131z akaca\u011f\u0131d\u0131r. S\u00fcperiletkenlerin s\u0131f\u0131r diren\u00e7 g\u00f6stermelerinin yan\u0131 s\u0131ra yak\u0131nlar\u0131nda bulunan herhangi bir manyetik alan\u0131 d\u0131\u015flamalar\u0131 da ay\u0131rdedici bir \u00f6zellikleridir. \u00d6rne\u011fin bir m\u0131knat\u0131s kritik s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n (s\u00fcperiletkenli\u011fe ge\u00e7i\u015f s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131) alt\u0131nda bulunan bir s\u00fcperiletkeni sanki ters kutuplu bir m\u0131knat\u0131sm\u0131\u015f gibi iter. Ancak kritik s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde ayn\u0131 s\u00fcperiletken madde herhangi (m\u0131knat\u0131s olmayan) bir iletken gibi davran\u0131r. Yani m\u0131knat\u0131s\u0131n s\u00fcperiletken \u00fczerinde bir etkisi g\u00f6z\u00fckmez. Elektrik iletimiyle ilgili t\u00fcm uygulamalar i\u00e7in idealdirler. Bunun yan\u0131 s\u0131ra s\u00fcperiletkenler b\u00fcy\u00fck miktarda ak\u0131mda ta\u015f\u0131yabilirler. K\u00fc\u00e7\u00fck s\u00fcperiletken bobinli m\u0131knat\u0131slar \u00e7ok fazla enerji t\u00fcketmeden g\u00fc\u00e7l\u00fc manyetik alanlar yaratabilirler. Bu gibi m\u0131knat\u0131slar, manyetik alan sayesinde havada giden trenlerin yap\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirler, h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 t\u00fcnellerde ve n\u00fckleer manyetik rezonans taray\u0131c\u0131lar\u0131nda par\u00e7ac\u0131k sapt\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 olarak kullan\u0131labilirler. Ayr\u0131ca elektrik \u00fcretiminde kullan\u0131lan senkron jenerat\u00f6rlerde kullan\u0131m\u0131yla \u00fcretimde verimin artmas\u0131na, boyutlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesine neden olurlar S\u00fcperiletkenlik sadece kritik s\u0131cakl\u0131k, kritik ak\u0131m ve kritik magnetik alanda mevcut olur. Bir s\u00fcperiletken d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klara so\u011futuldu\u011funda iki farkl\u0131 \u00f6zellik g\u00f6sterirler; elektrik ak\u0131mlar\u0131na hi\u00e7bir diren\u00e7leri yoktur, magnetik alanlar\u0131 hari\u00e7 tutarlar. S\u0131f\u0131r Rezistans: A\u015fa\u011f\u0131daki grafik bir s\u00fcperiletken i\u00e7in tipik bir \u00f6zdiren\u00e7 \u015feklini g\u00f6sterir. Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda, s\u0131cakl\u0131k so\u011fuduk\u00e7a \u00f6zdiren\u00e7 yava\u015f yava\u015f d\u00fc\u015fer. Daha sonra aniden, kritik s\u0131cakl\u0131k ( ) olarak adland\u0131r\u0131lan bir s\u0131cakl\u0131kta, bir anda hemen hemen s\u0131f\u0131ra d\u00fc\u015fer. \u2019nin alt\u0131nda s\u00fcperiletkendir ve ak\u0131mlar \u00fczerinden rezistanss\u0131z ge\u00e7er. Bu nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? S\u00fcperiletkenli\u011fin mikroskobik bir teorisi basit bir ifadeyle a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir. Bir metali, sert yaylar ile tutturulmu\u015f gibi hareket eden pozitif iyonlar kafesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Kafese do\u011fru hareket eden tek elektronlar bir elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u00fcperiletkenli\u011fin Tan\u0131m\u0131: S\u00fcperiletkenlik, belirli maddelerin do\u011fru ak\u0131m\u0131 hi\u00e7bir diren\u00e7 ve kay\u0131ps\u0131z iletmek i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klara so\u011futulduklar\u0131nda, bu maddelerin g\u00f6sterdikleri \u00f6zellikleridir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n belirli bir de\u011ferin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman do\u011fru ak\u0131m ile elektriksel diren\u00e7leri s\u0131f\u0131r olan malzemelere s\u00fcperiletken denir. Y\u00fczlerce malzemenin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda s\u00fcperiletkene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. Hepsi metal olan 27 kimyasal element, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3672,11536,11537,4810,3435,7186,11477],"class_list":["post-6092","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atmosfer-basinci","tag-elektriksel-direncler","tag-gumus-florid","tag-kimyasal-element","tag-madde","tag-miknatis","tag-superiletkenlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6092\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}