Einstein kuramlar\u0131, Sicim (Tel) Kuram\u0131 Einstein’\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilir: 20. y\u00fczy\u0131l fizi\u011finin iki kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bir araya getiren “B\u00fcy\u00fck Birle\u015fik Kuram\u0131” olu\u015fturmak. <\/p>\n
“Beni, y\u0131llar\u0131n k\u00f6r ve sa\u011f\u0131r hale getirdi\u011fi ta\u015f kesmi\u015f bir nesne gibi g\u00f6r\u00fcyorlar” diye yak\u0131n\u0131yordu Einstein, ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131nda. Ne yaz\u0131k ki hakl\u0131yd\u0131. Einstein, ya\u015fam\u0131n\u0131n son otuz y\u0131l\u0131n\u0131 “Birle\u015fik Alan Kuram\u0131 ” n\u0131 \u00fcretme hayaliyle ge\u00e7irdi. Bu kuram\u0131n denklemleri, birbirleriyle ili\u015fkisiz gibi g\u00f6r\u00fcnen elektromanyetizma ile k\u00fctle\u00e7ekimi kuvvetleri aras\u0131nda bir ba\u011f kuracakt\u0131.
\n Einstein, b\u00f6ylece iki kar\u015f\u0131t evren g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc uzla\u015ft\u0131rmay\u0131 umuyordu: “Genel G\u00f6relilik \u0130lkeleri” nin tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 (\u00fczerinde y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve gezegenlerin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc) sorun \u00e7\u0131karmayan “s\u00fcrekli” bir zaman-mek\u00e2n alan\u0131 ile par\u00e7ac\u0131klar\u0131n egemenli\u011findeki, uzla\u015fmaya yana\u015fmayan ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kuantum d\u00fcnyas\u0131. <\/p>\n
Einstein, bu konu \u00fczerinde \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ancak ba\u015far\u0131ya ula\u015famad\u0131. Fizik\u00e7i meslekta\u015flar\u0131 hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rm\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc eskide kalm\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onun zaten bo\u015fa k\u00fcrek \u00e7ekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. <\/p>\n
Einstein t\u00fcm di\u011fer fizik\u00e7ilerin aksine, “Birle\u015fik Alan Kuram\u0131” n\u0131 olu\u015fturmaktaki temel sorunu, G\u00f6relilik \u0130lkelerinin de\u011fil, Kuantum Mekani\u011fi’nin yaratt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yordu. 1954 y\u0131l\u0131nda fikrini \u015f\u00f6yle dile getiriyordu: “Kuantum belas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in ba\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6relilik kumuna g\u00f6men bir deveku\u015fu gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor olmal\u0131y\u0131m”. <\/p>\n
Ne var ki bug\u00fcn, as\u0131l sorunun Einstein’\u0131n kuram\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde, Einstein’\u0131n zaman ile mek\u00e2n\u0131 (dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7eklik) b\u00fcy\u00fctecin alt\u0131nda s\u00fcreksiz ve nokta nokta hale gelen, gazetedeki bir foto\u011fraf gibi oluyor. <\/p>\n
Genel G\u00f6relilik Denklemleri, nedensellik ilkesinin yokoldu\u011fu ve bir par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131n A noktas\u0131ndan B noktas\u0131na mek\u00e2nda (Uzay’da) yolalmaks\u0131z\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir ortamda i\u015fe yaram\u0131yor. B\u00f6yle bir d\u00fcnyada, gelecekteki olay ancak belli bir olas\u0131l\u0131\u011fa dayan\u0131yor; Kuantum Kuram\u0131 da bu olgu \u00fczerine kurulu. <\/p>\n
Einstein, kozmosun temelindeki yasalar\u0131n bir kumar oyunu gibi d\u00fczenledi\u011fini asla kabul etmedi. Bu y\u00fczden de Birle\u015fik Alan Kuram\u0131’na ili\u015fkin yazd\u0131\u011f\u0131 makaleler ilkel kalmaya mahk\u00fbmdu. Ancak makaleler, fizi\u011fin en temel problemine \u00e7\u00f6z\u00fcm ar\u0131yordu. Bu problemin \u00f6nemini kavramak konusunda Einstein, \u00f6ylesine ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcyd\u00fc ki, fizik bilimi ancak bug\u00fcnlerde ona yeti\u015fmeye ba\u015flad\u0131. <\/p>\n
Yeni nesil bir grup fizik\u00e7i nihayet her \u015feyi (Einstein’\u0131n deyi\u015fiyle “fiziksel ger\u00e7ekli\u011fin t\u00fcm \u00f6\u011felerini”) a\u00e7\u0131klayabilecek “B\u00fcy\u00fck Birle\u015fik Kuram\u0131” yaratma m\u00fccadelesine girdi. Bug\u00fcn geldikleri noktaya bak\u0131l\u0131rsa, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fczy\u0131lda, Einstein’\u0131n 1900’lerin ba\u015flar\u0131nda \u00f6nderlik etti\u011finden \u00e7ok daha heyecan verici bir entelekt\u00fcel devrime tan\u0131k olaca\u011f\u0131z. <\/p>\n
Sicim Kuram\u0131 <\/p>\n
Asl\u0131nda baz\u0131 kuramsal fizik\u00e7iler k\u00fctle\u00e7ekimini do\u011fan\u0131n di\u011fer temel kuvvetleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye yarayacak (en az\u0131ndan b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnen) kuramsal \u00e7er\u00e7eveyi olu\u015fturmak konusunda ilk ad\u0131m\u0131 att\u0131lar bile. Bu \u00e7er\u00e7eve pop\u00fcler ad\u0131yla Sicim (Tel) Kuram\u0131 olarak biliniyor. <\/p>\n
Sicim (Tel) Kuram\u0131, Evren’i olu\u015fturan en temel, b\u00f6l\u00fcnemeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bile\u015fenlerin nokta gibi par\u00e7ac\u0131klardan de\u011fil, titre\u015fen minyat\u00fcr keman tellerine benzeyen sonsuz k\u00fc\u00e7\u00fck (infinitezimal) d\u00f6ng\u00fclerden olu\u015ftu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrer. “Sicim Kuram\u0131 ” n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc, \u0130leri Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc’nden Edward Witten, bu kuram i\u00e7in “20’inci y\u00fczy\u0131lda tesad\u00fcfen bulunan bir 21. y\u00fczy\u0131l yap\u0131t\u0131” diyor. <\/p>\n
Ancak as\u0131l dert (gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en zor bilmeceyi \u00e7\u00f6zene kadar) daha ka\u00e7 tane farkl\u0131 \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, ne Witten’in ne de bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n bilememesi. <\/p>\n
Columbia \u00dcniversitesi’nden fizik\u00e7i Brian Greene’e g\u00f6re sorunun temel nedeni, kuram olu\u015fturulurken sondan ba\u015fa do\u011fru bir yol izlenmek zorunda olunmas\u0131: “Fizik\u00e7iler \u00e7o\u011fu kuram\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6ncelikle her \u015feyi kapsayan genel bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yarat\u0131r, ard\u0131ndan bunu denklemlerle ifade eder” Greene, “Oysa biz hal\u00e2 neyin ‘ger\u00e7ek’oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakla me\u015fguluz” diyor. <\/p>\n
Kuantum K\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc <\/p>\n
Sicim (Tel) Kuram\u0131’na duyulan heves y\u0131llar boyu s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterdi. 1970’li y\u0131llarda olduk\u00e7a ilgi g\u00f6r\u00fcyordu, ancak daha sonra bir\u00e7ok fizik\u00e7i Sicim Kuram\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u0131rakt\u0131. Oysa Caltech’ten kuramsal fizik\u00e7i John Schwartzve Ecole Normale Superieure’deki meslekta\u015f\u0131 Joel Scherkazimle \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp, 1974 y\u0131l\u0131nda sab\u0131rlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131lar. <\/p>\n
Geli\u015ftirdikleri denklemlerin umduklar\u0131 t\u00fcrden par\u00e7ac\u0131klar\u0131 de\u011fil, titre\u015fen telleri (sicimleri) temsil etti\u011finin zaten bir s\u00fcredir fark\u0131ndayd\u0131lar. \u0130lk ba\u015fta bu matematiksel hayaletlerin bir sorundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Ancak daha yak\u0131ndan incelediklerinde bu hayaletlerin graviton adl\u0131 (k\u00fctle\u00e7ekimini ta\u015f\u0131yan ve hal\u00e2 kuramsal olan) par\u00e7ac\u0131klar oldu\u011funa karar verdiler. <\/p>\n
Par\u00e7ac\u0131klar\u0131n yerine sicimleri (telleri) kullanmak, Genel G\u00f6relilik \u0130lkeleri’yle Kuantum Mekani\u011fi’ni b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bilim adamlar\u0131n\u0131 bezdiren problemlerin en az\u0131ndan bir tanesini \u00e7\u00f6zd\u00fc. \u0130\u015fin b\u00f6ylesine zor olmas\u0131, atomalt\u0131 \u00f6l\u00e7eklerde Uzay’\u0131n (mek\u00e2n\u0131n) s\u00fcreklili\u011fini kaybetmesinden kaynaklan\u0131yor. <\/p>\n
Mesafeler inan\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131sa oldu\u011funda Uzay, s\u00fcreklili\u011fini yitirir ve fokurdamaya ba\u015flar (Baz\u0131lar\u0131 bu olguya Kuantum K\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc ad\u0131n\u0131 verir). Nokta gibi par\u00e7ac\u0131klar (gravitonlar da dahil) Kuantum K\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc’nde (okyanuslardaki b\u00fcy\u00fck dalgalarla s\u00fcrekli sallanan bir sal gibi) geli\u015fig\u00fczel savrulur. Oysa sicimler, birka\u00e7 dalgay\u0131 kaplayacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckleriyle bu t\u00fcr rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 ya\u015famadan “okyanusta” yol alan minyat\u00fcr gemiler gibidir. <\/p>\n
Do\u011fa, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir bedel \u00f6detmeden bilim adamlar\u0131n\u0131 neredeyse hi\u00e7bir zaman \u00f6d\u00fcllendirmez. Bu \u00f6d\u00fcl i\u00e7in \u00f6denecek bedel ise ola\u011fan\u00fcst\u00fc karma\u015f\u0131k olan bir problemin \u00fcstesinden gelmek. SiciM Kuram\u0131, bildi\u011fimiz d\u00f6rt boyuta (y\u00fckseklik, geni\u015flik, uzunluk ve zaman) yedi boyut daha eklemeyi zorunlu k\u0131l\u0131yor. <\/p>\n
Ayr\u0131ca tamamen yeni bir atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131k s\u0131n\u0131f\u0131na (s\u00fcpersimetrik par\u00e7ac\u0131klara) ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00dcstelik bir de\u011fil, tam be\u015f tane farkl\u0131 Sicim Kuram\u0131 var. Bilim adamlar\u0131 bu kuramlar\u0131n hi\u00e7birinden vazge\u00e7emeseler de, hepsinin ayn\u0131 anda do\u011fru olmas\u0131 olanaks\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. <\/p>\n
Ancak i\u015fin ger\u00e7ekten de b\u00f6yle oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.1995 y\u0131l\u0131nda (ya\u015fayan belki de en b\u00fcy\u00fck fizik\u00e7i olan) Witten, t\u00fcm bu s\u00fcpersimetrik Sicim Kuramlar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha genel bir kuram\u0131n farkl\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Yeni, daha kapsaml\u0131 olan kurama M Kuram\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi. <\/p>\n
Bu farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 meslekta\u015flar\u0131na g\u00fc\u00e7 verdi ve bir s\u00fcr\u00fc ara\u015ft\u0131rmaya esin kayna\u011f\u0131 oldu; ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde bug\u00fcn bir\u00e7ok bilim adam\u0131 Sicim Kuram\u0131 ‘n\u0131n do\u011fru iz \u00fczerinde oldu\u011funa inan\u0131yor. Kara Delik ve Genel G\u00f6relilik konular\u0131nda uzman olan Caltech’ten Kip Thorne “Do\u011frulu\u011fun kokusunu al\u0131yorum ve bunu hissediyorum” diyor ve ekliyor: “Bir kuram\u0131 geli\u015ftirmenin ilk a\u015famas\u0131nda sezgilerinizi ve hislerinizi kullanmak zorundas\u0131n\u0131z” <\/p>\n
M Kuram\u0131 : B\u00fcy\u00fck Birle\u015fik Kuram\u0131 m\u0131? <\/p>\n
Witten, M Kuram\u0131’ndaki M harfinin \u00e7ok \u015feyi ifade etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor: Matrix (“kal\u0131p”, bir cisme \u015fekil veren \u015fey), mystery (gizem) ve magic (sihir). <\/p>\n
Ancak \u015fimdi listesine murky’i de (bulan\u0131k, anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7) ekledi. Neden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc Witten bile M Kuram\u0131’n\u0131n tam anlam\u0131yla ne oldu\u011funu ifade eden t\u00fcm matematiksel denklemleri olu\u015fturam\u0131yor. <\/p>\n
Witten, M Kuram\u0131’n\u0131n (\u00f6ng\u00f6r\u00fc yetene\u011fine sahip) tam bir kuram haline gelebilmesi i\u00e7in onlarca y\u0131l ge\u00e7ebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. “Bu t\u0131pk\u0131 da\u011flarda y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak gibi bir\u015fey” diyor <\/p>\n
Witten d\u00fc\u015f\u00fcncelere dalarak, “Bir ge\u00e7idin zirvesine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda yepyeni bir manzarayla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. Manzar\u0131n\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131yorsunuz, ancak \u00e7ok ge\u00e7meden ac\u0131 ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: Hen\u00fcz as\u0131l varmak istedi\u011finiz noktadan \u00e7ok uzaktas\u0131n\u0131z”. <\/p>\n
11 Boyutlu Bir D\u00fcnya <\/p>\n
Einstein bir dahiydi elbet, ancak \u00e7ok \u015fansl\u0131yd\u0131 da. Genel G\u00f6relilik Kuram\u0131’n\u0131 geli\u015ftirirken, yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 uzaysal boyutu ve bir de zaman boyutu olan bir d\u00fcnyada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Sonu\u00e7ta kendi denklemlerini \u00fcretmek ve \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 karma\u015f\u0131k bir matematik kullanmak zorunda de\u011fildi. <\/p>\n
M Kuram\u0131 ile u\u011fra\u015fanlar ise “zar (brane)” ad\u0131 verilen tuhaf par\u00e7ac\u0131klarla dolu 11 boyutlu bir d\u00fcnyada \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda. Bu terminolojide sicim, tek boyutlu “zarlara (brane)”, membranlar (membrane) ise iki boyutlu zarlara (brane) kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Daha fazla boyutlu “zarlar” bulunsa da hen\u00fcz Witten bile bunlarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bilemiyor. Bu “zarlar” b\u00fck\u00fcl\u00fcp katlanarak, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131karan bir s\u00fcr\u00fc garip bi\u00e7ime b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n
Gelecek Umut Dolu <\/p>\n
\u00d6yleyse bu garip \u015fekillerden hangileri Evren’in temel yap\u0131lar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor? Sicim Kuram\u0131’yla u\u011fra\u015fan teorisyenlerin bu konuda hen\u00fcz hi\u00e7bir ipu\u00e7lar\u0131 yok. M Kuram\u0131’n\u0131n d\u00fcnyas\u0131 \u00f6ylesine al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ki, bilim adamlar\u0131 ayn\u0131 anda hem fizik hem de matematik cephesinde sava\u015fmak zorunda kal\u0131yor. <\/p>\n
Belki de Isaac Newton’\u0131n hareket yasalar\u0131n\u0131 olu\u015fturabilmek i\u00e7in diferansiyel ve integral hesab\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi gibi, onlar da yeni hesap y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmek zorunda kalacak. \u00dcstelik Sicim Kuram\u0131’n\u0131n, Kuantum Mekani\u011fi’ndeki gibi deneysel kan\u0131tlar\u0131 da yok. <\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l i\u00e7inde bu durum de\u011fi\u015febilir. ABD ve Avrupa’daki dev par\u00e7ac\u0131k \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131nda yap\u0131lacak deneyler sonucunda s\u00fcpersimetriye ili\u015fkin do\u011frudan kan\u0131tlar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu deneyler, belki de farkl\u0131 boyutlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlayacak. Acaba Einstein b\u00f6yle \u00e7\u0131lg\u0131n fikirlerin oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fda ya\u015fasayd\u0131 ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc? <\/p>\n
Columbia \u00dcniversitesi’nden Greene “Einstein buna bay\u0131l\u0131rd\u0131” diyor. Greene’e g\u00f6re, e\u011fer gen\u00e7 Einstein, profesyonel kariyerine 1900’l\u00fc y\u0131llarda de\u011fil de bug\u00fcn ba\u015flasayd\u0131, Kuantum Mekani\u011fi’ne duydu\u011fu g\u00fcvensizli\u011fi yenerdi. Ayr\u0131ca zarlar\u0131, s\u00fcpersimetrik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 ve s\u00fcpersicimleri benimserdi. <\/p>\n
Hatta, geleneksel d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131n\u0131 a\u015fmak ve d\u00fcnyay\u0131 hi\u00e7 al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k y\u00f6nleriyle alg\u0131lamak konular\u0131nda b\u00f6yle insan\u00fcst\u00fc bir yetene\u011fi olduktan sonra, B\u00fcy\u00fck Birle\u015fik Kuram\u0131 yaratan ki\u015fi de o olabilirdi. Einstein’\u0131n “bitmemi\u015f entelekt\u00fcel senfonisini” tamamlamak i\u00e7in belki de bir “Einstein” daha gerekecek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Einstein kuramlar\u0131, Sicim (Tel) Kuram\u0131 Einstein’\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilir: 20. y\u00fczy\u0131l fizi\u011finin iki kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bir araya getiren “B\u00fcy\u00fck Birle\u015fik Kuram\u0131” olu\u015fturmak. “Beni, y\u0131llar\u0131n k\u00f6r ve sa\u011f\u0131r hale getirdi\u011fi ta\u015f kesmi\u015f bir nesne gibi g\u00f6r\u00fcyorlar” diye yak\u0131n\u0131yordu Einstein, ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131nda. Ne yaz\u0131k ki hakl\u0131yd\u0131. Einstein, ya\u015fam\u0131n\u0131n son otuz y\u0131l\u0131n\u0131 “Birle\u015fik Alan Kuram\u0131 ” n\u0131 \u00fcretme …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[11657,2721,11659,11658],"class_list":["post-6274","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-einstein-kuramlari","tag-elektromanyetizma","tag-kuantum-kopugu","tag-sicim-kurami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6274"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6274\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}