M.\u00d6. 3000-2000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren Mezopotamya ve \u00c7in ‘de, M\u0131s\u0131r ve Anadolu ‘da suyun potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buhar makinas\u0131n\u0131n icad\u0131na kadar bir cismi hareket ettirmek i\u00e7in kuvvet kayna\u011f\u0131 olarak sadece su ve r\u00fczgardan yararlan\u0131l\u0131yordu. R\u00fczgar\u0131n s\u00fcreksiz olmas\u0131 nedeniyle daha \u00e7ok su kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Suyun Potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalan\u0131larak \u00e7e\u015fitli tipte hidroelektrik tesisler yap\u0131labilir. \u00c7\u00f6llerde ve s\u0131cak \u00fclkelerde suyun buharla\u015fmas\u0131ndan faydalanmak suretiyle yap\u0131lan depresyon tesisleri, gel-git olay\u0131ndan ve dalga enerjisinden faydalan\u0131larak yap\u0131lanlarla akarsular \u00fczerinde kurulan sistemler buna \u00f6rnek verilebilir.<\/p>\n
Depresyon Tesisleri<\/p>\n
Denizden al\u00e7akta olan \u00e7\u00f6llerde veya denize k\u0131y\u0131s\u0131 olan \u00e7ok s\u0131cak b\u00f6lgelerde, y\u00fczeyden suyun fazla buharla\u015fmas\u0131ndan yararlanmak amac\u0131yla hidroelektrik tesisler yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7ok s\u0131cak b\u00f6lgelerdeki uygun bir koy bir duvar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla denizden ayr\u0131l\u0131r. Denizden ayr\u0131lan k\u0131s\u0131mda serbest su y\u00fczeyinden buharla\u015fma sonucunda, buran\u0131n su seviyesi al\u00e7al\u0131r. \u0130\u015fte buharla\u015fan bu su miktar\u0131na e\u015fit debi denizden al\u0131narak hidroelektrik tesisi kurulur.<\/p>\n
\u00c7\u00f6llerde yap\u0131lan tesislerde ise \u00e7\u00f6l\u00fcn denizden al\u00e7ak olan kesimlerinde bir t\u00fcnel veya bir kanal ile deniz suyu ta\u015f\u0131n\u0131r. \u00c7ukur b\u00f6lgede yap\u0131lan tesiste ise enerji \u00fcretilir. \u00c7ukur b\u00f6lgede olu\u015fan g\u00f6l kesimden bir y\u0131l i\u00e7inde buharla\u015fan su miktar\u0131na e\u015fit olan debi, denizden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 takdirde zaman i\u00e7inde g\u00f6lde kararl\u0131 bir seviye olu\u015fur. \u00c7ukur b\u00f6lgede olu\u015fan bu g\u00f6l\u00fcn hacminin deniz suyundaki tuzu depolayacak kadar b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Kattara Hidroelektrik projesi. Kattara \u00c7\u00f6l\u00fc Kahire’nin 300 km bat\u0131s\u0131nda ve Akdeniz seviyesinden 135 m al\u00e7aktad\u0131r. 80 km uzunlu\u011fundaki bir t\u00fcnel vas\u0131tas\u0131yla 600 m\u00b3\/sn lik deniz suyu bu \u00e7ukura aktar\u0131lacakt\u0131r. Olu\u015facak g\u00f6l ham biriken tuzlar\u0131 hem de 60 m y\u00fcksekli\u011findeki 12000 m\u00b2’lik bir alana sahip g\u00f6l\u00fcn su y\u00fczeyinde b\u00fcy\u00fck miktarda buharla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fecektir. Y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 2 m kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda su buharla\u015f\u0131rsa, y\u0131lda toplam 24 milyar m\u00b3 su buharla\u015facakt\u0131r. Bu da ~761 m\u00b3\/s debiye kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. F\u0131rat nehrinin debisi ise 600 m\u00b3\/s ‘d\u0131r. Tesisin kur g\u00fcc\u00fc 1200MW’d\u0131r.<\/p>\n
Gel-Git Hidroelektrik Tesisleri<\/p>\n
A\u00e7\u0131k denizlerde meydana gelen gel-git olaylar\u0131ndan yararlan\u0131larak elektrik enerjisi elde edilmesi i\u00e7in kurulan tesislerdir. Y\u00fckselen deniz suyu bir nehrin a\u011fz\u0131nda yap\u0131lan hazneye veya bir koya doldurulur. Bo\u015fal\u0131rken, dolarken veya her iki y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015fan tek ve \u00e7ift hazneli gelgit tesisleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
24 saat i\u00e7inde, 20 dk s\u00fcre ile deniz iki defa kabar\u0131r ve al\u00e7al\u0131r. Dolarken ve bo\u015fal\u0131rken ayn\u0131 t\u00fcrbin \u00e7al\u0131\u015fabilir. \u0130ki taraf aras\u0131 seviye fark\u0131 3 m olunca t\u00fcrbinler durur. Daha sonra tekrar kapaklar a\u00e7\u0131larak deniz suyu doldurulur ve bo\u015falt\u0131l\u0131r. Bu tesislerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc Fransa’da Atlantik sahilindeki Rance Tesisidir. Bu santralde her biri 10 MW g\u00fcc\u00fcnde 24 t\u00fcrbin-jenerat\u00f6r grubu vard\u0131r. Tesisi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmakta sadece bir ki\u015fi g\u00f6revli \u00e7\u00fcnk\u00fc tesis tam otomatik olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Tesis 240 MW g\u00fcc\u00fcndedir.<\/p>\n
Dalga Enerjisinden Faydalan\u0131larak Enerji \u00dcreten Tesisler<\/p>\n
Bu tesisler hen\u00fcz uygulama safhas\u0131na girmemi\u015ftir. Dalga enerjisinin de s\u00fcreksiz olmas\u0131 bu t\u00fcr tesislerin faaliyet s\u00fcrelerini k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndaki ak\u0131nt\u0131dan enerji elde edilmesi ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tesisin masraflar\u0131 \u00fcretimle elde edilecek gelirin \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir. Ayr\u0131ca tesisin kurulabilmesi i\u00e7in Bo\u011faz deniz trafi\u011fine kapat\u0131lacakt\u0131r ve \u00fcretilecek enerji ise yaln\u0131zca 5 MW g\u00fcc\u00fcndedir. Yani konvansiyonel olmayan tesisler ancak belirli yerlerde ve belirli ko\u015fullar alt\u0131nda yap\u0131labilmektedir.<\/p>\n
Akarsular \u00dczerinde Kurulan Hidroelektrik Tesisleri<\/p>\n
Bu t\u00fcr santraller iki ana b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r. Barajs\u0131z hidroelektrik santralleri, nehir santralleri veya \u00e7evirmeli hidroelektrik tesisleri.<\/p>\n
Barajs\u0131z Hidroelektrik Tesisleri<\/p>\n
Akarsu, ba\u011flama ad\u0131 verilen bir sistem arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kabart\u0131larak su al\u0131n\u0131r. Al\u0131nan su bir t\u00fcnel veya kanal yard\u0131m\u0131yla az bir e\u011fim olu\u015fturacak \u015fekilde, ayn\u0131 veya ba\u015fka bir akarsu yata\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece seviye fark\u0131ndan yararlan\u0131larak elektrik enerjisi \u00fcretimi sa\u011flan\u0131r. Akarsu \u00fczerine yap\u0131lan ba\u011flama yard\u0131m\u0131 ile kabart\u0131lan suyun, seviye fark\u0131ndan yararlanarak kanals\u0131z veya t\u00fcnelsiz tesisler yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Barajl\u0131 Hidroelektrik Tesisler<\/p>\n
Akarsu \u00fczerinde bir baraj yard\u0131m\u0131 ile mevsimlik, y\u0131ll\u0131k veya \u00e7ok y\u0131ll\u0131k hazneler. Elektrik enerjisi \u00fcretimi ihtiyaca g\u00f6re ayarlanarak, pik saatlerindeki ihtiya\u00e7 kolayca kar\u015f\u0131lan\u0131r. Yedek t\u00fcrbinler yard\u0131m\u0131 ile ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda g\u00fcvenilir enerjinin \u00fcst\u00fcnde ikincil enerji \u00fcretilebilir ve haznenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re kurak mevsimlerde enerji ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanabilir. Bunlara kar\u015f\u0131n barajlar\u0131n \u00f6nemli olumsuzluklar\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M.\u00d6. 3000-2000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren Mezopotamya ve \u00c7in ‘de, M\u0131s\u0131r ve Anadolu ‘da suyun potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buhar makinas\u0131n\u0131n icad\u0131na kadar bir cismi hareket ettirmek i\u00e7in kuvvet kayna\u011f\u0131 olarak sadece su ve r\u00fczgardan yararlan\u0131l\u0131yordu. R\u00fczgar\u0131n s\u00fcreksiz olmas\u0131 nedeniyle daha \u00e7ok su kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Suyun Potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalan\u0131larak \u00e7e\u015fitli tipte hidroelektrik tesisler yap\u0131labilir. \u00c7\u00f6llerde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3229,3667,2161,1659],"class_list":["post-6278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-akarsu","tag-hidroelektrik-enerji","tag-kinetik-enerji","tag-mezopotamya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6278\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}