Atomlardan \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kan enerji t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n yay\u0131lma \u015fekilleri elektromagnetik radyasyon olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7inde X ve ? \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n ve g\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n da bulundu\u011fu radyasyonlar, dalga boylar\u0131 ve frekanslar\u0131na g\u00f6re bir elektromanyetik radyasyon spekturumu olu\u015ftururlar.<\/p>\n
Bu spektrumun bir ucunda dalga boylar\u0131 en b\u00fcy\u00fck, enerjileri ve frekanslar\u0131 ise en k\u00fc\u00e7\u00fck olan radyo dalgalar\u0131 bulunur. Di\u011fer ucunda ise dalga boylar\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck, fakat enerji ve frekanslar\u0131 b\u00fcy\u00fck olan X ve ? \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 bulunur.<\/p>\n
Bir elementin en k\u00fc\u00e7\u00fck birimi nas\u0131l atomsa, elektromanyetik radyasyonlar\u0131n da en k\u00fc\u00e7\u00fck birimi fotondur. Fotonlar\u0131n k\u00fctleleri yoktur ve bo\u015flukta \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131nda enerji paketleri \u015feklinde yay\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Quantum olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131k i\u00e7in ge\u00e7erli olan b\u00fct\u00fcn fizik kurallar\u0131 t\u00fcm elektromanyetik radyasyonlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
Elektromanyetik radyasyonlar\u0131n ortak \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r;<\/p>\n
Bo\u015flukta d\u00fcz bir \u00e7izgi boyunca yay\u0131l\u0131rlar.
\n H\u0131zlar\u0131 \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na (yakla\u015f\u0131k 300.000 km\/sn) e\u015fittir.
\n Ge\u00e7tikleri ortama; frekanslar\u0131yla do\u011fru orant\u0131l\u0131, dalga boylar\u0131yla ters orant\u0131l\u0131 olmak \u00fczere enerji aktar\u0131rlar
\n Enerjileri; maddeyi ge\u00e7erken, absorbsiyon ve sa\u00e7\u0131lma nedeniyle azal\u0131r, bo\u015flukta ise uzakl\u0131\u011f\u0131n karesiyle ters orant\u0131l\u0131 olrak azal\u0131r.
\n Elektromanyetik radyasyonlar, sin\u00fcsoidal yay\u0131l\u0131m yaparlar. Sin\u00fcsoidal yay\u0131l\u0131m\u0131 anlayabilmek i\u00e7in, dalga modelini incelemek gerekir. Elektromanyetik dalgalar\u0131n elektriksel ve manyetik g\u00fc\u00e7leri birbirine dik ve e\u015f zamanl\u0131 olarak sal\u0131n\u0131m yaparlar.<\/p>\n
Sin\u00fcsoidal yay\u0131l\u0131mdaki h\u0131z, frekans ve dalga boyu parametreleri fotonun yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Dalga y\u00fcksekli\u011finin (amplit\u00fcd) burada di\u011fer parametrelerle bir ili\u015fkisi yoktur.<\/p>\n
H\u0131z; dalga boyu (?) ile frekans\u0131n (f) \u00e7arp\u0131m\u0131na e\u015fittir.<\/p>\n
Elekromanyetik radyasyonlar\u0131n h\u0131zlar\u0131, \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na e\u015fittir. Bu nedenle form\u00fcl “c” (\u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131) ile g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n
Nokta \u0131\u015f\u0131k Kayna\u011f\u0131ndan yay\u0131lan elektromanyetik radyasyonlar\u0131n enerjileri, uzakl\u0131\u011f\u0131n karesi ile azal\u0131r. I\u015f\u0131\u011f\u0131n yay\u0131l\u0131m alan\u0131na dikey birim alandan birim s\u00fcrede ge\u00e7en enerji miktar\u0131na intensite ad\u0131 verilir.<\/p>\n
Bu form\u00fcle g\u00f6re \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131na 2x uzakl\u0131kta \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n intesitesi, x uzakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re 4 kat azal\u0131r.<\/p>\n
Foton \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 ile hareket ederler ve enerjileri frekenslar\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. Enerjileri;<\/p>\n
denklemiyle g\u00f6sterilebilir. Burada E; fotonun enerjisi, h; Planck sabiti (4,13×10-18 keVsn), f; frekas\u0131 g\u00f6sterir. Bu denklem daha \u00f6nce verilen c = ? x f denklemiyle birle\u015ftirilirse,<\/p>\n
denklemi elde olunur.<\/p>\n
Tan\u0131sal ama\u00e7l\u0131 X \u0131\u015f\u0131n\u0131 fotonlar\u0131n\u0131n enerjileri 100keV, dalga boylar\u0131 10-2 nm. frekanslar\u0131 1019 Hz civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Elektromanyetik radyasyonlar\u0131n madde ile etkile\u015fimini dalga boylar\u0131 belirler. Dalga boylar\u0131 metreleri bulan radyo dalgalar\u0131, radyo anteyleriyle al\u0131nabilir. Mikrodalgalar\u0131n dalga boylar\u0131 santimetrelerle belirtilir. G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu, g\u00f6rme h\u00fccrelerini (rod ve cone) etkileyecek boyuttad\u0131r. Ultraviyole \u0131\u015f\u0131k, X \u0131\u015f\u0131n\u0131 ise atom ve subatomik par\u00e7ac\u0131klarla etkile\u015fir.<\/p>\n
Eklektromanyetik spekturumun alg\u0131layabilece\u011fimiz b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan g\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131k, spektrumun \u00e7ok dar bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n, bir u\u00e7ta k\u0131sa uzun dalga boyu olan k\u0131rm\u0131z\u0131 radyasyona uzanan bir renk spektrumu vard\u0131r. Elektromanyetik spektrumda g\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011fa yak\u0131n yerle\u015fen mor\u00f6tesi ve k\u0131z\u0131l\u00f6tesi radyasyonlar insan g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6r\u00fclmezler fakat fotografik em\u00fclsiyon ve benzeri di\u011fer y\u00f6ntemlerle saptanabilirler.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n madde ile etkile\u015fimi x \u0131\u015f\u0131n\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131k fotonu maddeye \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda madde uyar\u0131l\u0131r ve foton, maddenin molek\u00fcler yap\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fen di\u011fer bir \u0131\u015f\u0131k fotonu \u015feklinde yans\u0131t\u0131l\u0131r. Bir madde, g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda e\u011fer k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, bu madde g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndaki k\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm g\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131k fotonlar\u0131n\u0131 absorbe eder, yal\u0131nca uzun dalga boylu olan k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 tekrar yayar.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ve dolay\u0131syla elektromanyetik radyasyonlar\u0131n bir\u00e7ok \u00f6zellikleri, yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi dalga modeliyle a\u00e7\u0131klanabilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yapay dalgalarla yap\u0131lan deneylerde elektromanyetik radyasyonlar\u0131n; yans\u0131ma (refleksiyon), emilim (absorbsiyon) ve maddeyi ge\u00e7ebilme (transmisyon) gibi \u00f6zellikleri g\u00f6sterilebilmektedir.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7iren maddeler saydam (transparent), yar\u0131 ge\u00e7irgen maddeler translusent, ge\u00e7irmeyen maddeler ise opak olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Radyoloji prati\u011finde kullan\u0131lan tan\u0131sal ama\u00e7l\u0131 x-\u0131\u015f\u0131n\u0131n\u0131 fazla ge\u00e7iren v\u00fccut yap\u0131lar\u0131 (akci\u011ferler, ya\u011f dokusu gibi) radyolusent, az ge\u00e7iren v\u00fccut yap\u0131lar\u0131 (kemik, kalsifikasyon gibi) ise radyoopakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Atomlardan \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kan enerji t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n yay\u0131lma \u015fekilleri elektromagnetik radyasyon olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7inde X ve ? \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n ve g\u00f6r\u00fclebilir \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n da bulundu\u011fu radyasyonlar, dalga boylar\u0131 ve frekanslar\u0131na g\u00f6re bir elektromanyetik radyasyon spekturumu olu\u015ftururlar. Bu spektrumun bir ucunda dalga boylar\u0131 en b\u00fcy\u00fck, enerjileri ve frekanslar\u0131 ise en k\u00fc\u00e7\u00fck olan radyo dalgalar\u0131 bulunur. Di\u011fer …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[11674,11675,2261,3037,6861],"class_list":["post-6296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-elektro-manyetik-isin","tag-elektromagnetik-radyasyon","tag-element","tag-foton","tag-isik-hizi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}