{"id":632,"date":"2011-05-25T15:38:01","date_gmt":"2011-05-25T12:38:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=632"},"modified":"2011-05-25T15:38:01","modified_gmt":"2011-05-25T12:38:01","slug":"inalogullari-beyligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/inalogullari-beyligi\/","title":{"rendered":"\u0130nalo\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nalo\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019da (Amid) bir asra yak\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f olan T\u00fcrk beyli\u011fi.<br \/>\nSultan Melik\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7\u0131kan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar s\u0131ras\u0131nda, son Merv\u00e2n\u00ee Em\u00eeri N\u00e2s\u0131r\u00fcddevle Mans\u00fbr, Meyy\u00e2f\u00e2rik\u00een\u2019i alarak Diyarbekir b\u00f6lgesindeki emirli\u011fini tekrar kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Fakat Suriye Sel\u00e7uklular\u0131 Sultan\u0131 Tutu\u015f, daha \u00f6nce davrand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Diyarbekir\u2019i ele ge\u00e7irerek, Sultan Emir Tu\u011ftegin\u2019i vali tayin etti. Tu\u011ftegin, Sultan Tutu\u015f ile birlikte Berkyaruk\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken, esir d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu s\u0131rada Tu\u011ftegin\u2019in yoklu\u011fundan faydalanan T\u00fcrk beyleri, Diyarbekir b\u00f6lgesini payla\u015ft\u0131lar. Sadr adl\u0131 bir T\u00fcrk beyi de, Diyarbak\u0131r\u2019a h\u00e2kim oldu. Musul em\u00eeri K\u00fcrbo\u011fa\u2019n\u0131n \u015fehri ele ge\u00e7irme te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fc ba\u015far\u0131yla \u00f6nleyen Sadr, k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00f6ld\u00fc. Yerine, beyli\u011fin kurucusu olarak kabul edilen T\u00fcrkmen beylerinden \u0130nal ge\u00e7ti. Emir \u0130nal da az sonra \u00f6l\u00fcnce, yerine o\u011flu \u0130brahim ge\u00e7ti. <\/p>\n<p>Em\u00eer \u0130brahim, Suriye Sel\u00e7uklular\u0131 D\u0131ma\u015fk kolunun sultan\u0131 Dukak\u2019a t\u00e2bi oldu. 1098 senesinde, Ha\u00e7l\u0131lar\u0131n elindeki Antakya\u2019y\u0131 geri almak i\u00e7in harekete ge\u00e7en Musul Em\u00eeri K\u00fcrbo\u011fa idaresindeki Sel\u00e7uklu ordusunda, \u0130nalo\u011fullar\u0131 da yer ald\u0131. T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklular\u0131 Sultan\u0131 Birinci K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan, 1105 senesinde Meyy\u00e2f\u00e2rik\u00een\u2019e gelince, Em\u00eer \u0130brahim, t\u00e2biiyetini bildirdi ve Sultan\u2019la beraber, Musul Seferine kat\u0131ld\u0131. Birinci K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan, bu seferde \u00f6l\u00fcnce, \u0130nalo\u011fullar\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre bir yere t\u00e2bi olmad\u0131lar. Ahlat Em\u00eeri S\u00f6kmen el-Kutb\u00ee\u2019nin, 1108 senesinde Meyy\u00e2f\u00e2r\u0131k\u00een\u2019i ele ge\u00e7irmesiyle Diyarbekir b\u00f6lgesi em\u00eerlerinin yan\u0131nda \u0130brahim de ona ba\u011fland\u0131. \u0130nalo\u011flu \u0130brahim, 1109 senesinde \u00f6l\u00fcnce, yerine o\u011flu Sa\u2019d\u00fcddevle Eb\u00fb Mans\u00fbr \u0130l-Ald\u0131 ge\u00e7ti. \u0130l-Ald\u0131, 1115\u2019te Cur Nehrinin do\u011fusundaki, Meyy\u00e2f\u00e2r\u0131k\u00een\u2019e ba\u011fl\u0131 k\u0131rk k\u00f6y\u00fc ele ge\u00e7irdi. 1124 senesinde, Diyarbak\u0131r\u2019da faaliyetleri artan bozuk itikad sahibi \u0130smail\u00eeleri ortadan kald\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece, \u0130smail\u00eelerin bozuk itikad\u0131, bu b\u00f6lgede yay\u0131lma imk\u00e2n\u0131 bulamad\u0131. <\/p>\n<p>Em\u00eer Zeng\u00ee, 1127 senesinde Musul\u2019da, Aksungur\u2019un yerine ge\u00e7tikten sonra, topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek istiyordu. Mardin Artuklu Em\u00eeri Timurta\u015f ile \u0130l-Ald\u0131 birle\u015ferek, Em\u00eer Zeng\u00ee\u2019ye kar\u015f\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Fakat ba\u015far\u0131 sa\u011flayamad\u0131lar. Em\u00eer Zeng\u00ee, Serc\u00ee\u2019yi zaptetti. Bir m\u00fcddet sonra Timurta\u015f, Zeng\u00ee ile birle\u015ferek, eski m\u00fcttefiki \u0130l-Ald\u0131\u2019n\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu Amid \u015fehrini ku\u015fatt\u0131. Bunun \u00fczerine \u0130l-Ald\u0131, Harput Artuklu Em\u00eeri Davud\u2019dan yard\u0131m istedi. Em\u00eer Davud, yard\u0131m i\u00e7in Amid\u2019e gelince, 1134 senesinde, \u015fehir \u00f6nlerinde, iki ordu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. \u0130l-Ald\u0131 ve Davud yenilerek kaleye \u00e7ekildiler. Zeng\u00ee ile Timurta\u015f, muhasaraya devam ettilerse de, kuvvetli surlara sahip olan \u015fehri ele ge\u00e7iremediler. Em\u00eer \u0130l-Ald\u0131, 1142 senesinde vefat etti. <\/p>\n<p>Em\u00eer \u0130l-Ald\u0131\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, veziri Nisano\u011flu M\u00fceyyeddin ile \u00e7ocuklar\u0131, beyli\u011fin idaresini ele ald\u0131lar. Vezir M\u00fceyyeddin, \u0130l-Ald\u0131\u2019n\u0131n o\u011flu Cem\u00e2leddin \u015eems\u00fclm\u00fcl\u00fbk Mahmud\u2019u, em\u00eerlik makam\u0131na ge\u00e7irdi. 1144 senesinde, Atabeg Zeng\u00ee, yeniden Diyarbekir b\u00f6lgesine girerek \u0130nalo\u011fullar\u0131na ait Ergani, H\u00e2lar, Tulhum ve \u00c7ermik gibi kale ve kasabalar\u0131 zaptetti. <\/p>\n<p>\u0130nalo\u011fullar\u0131n\u0131n merkezi Diyarbak\u0131r, 1160 y\u0131l\u0131ndan itibaren Artuklular&#8217;\u0131n tehdidi alt\u0131na girdi. 1163 senesinde, Artuklular\u0131n, \u015eemseddin Sevin\u00e7 kumandas\u0131nda g\u00f6nderdi\u011fi ordu, Amid\u2019i (Diyarbak\u0131r) ku\u015fatt\u0131. \u0130ki taraf\u0131n da manc\u0131n\u0131k gibi muhasara aletleri kulland\u0131\u011f\u0131 bu ku\u015fatma, d\u00f6rt ay s\u00fcrd\u00fc. \u015eehrin d\u00fc\u015fece\u011fini anlayan Em\u00eer Mahmud ve vez\u00eeri Eb\u00fc\u2019l-K\u00e2s\u0131m Ali, Dani\u015fmendli Ya\u011f\u0131basan\u2019dan yard\u0131m istediler. Yard\u0131m iste\u011fini kabul eden Ya\u011f\u0131basan, Artuklu Em\u00eeri Kara Arslan\u2019\u0131n damad\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, onun topraklar\u0131na girdi ve baz\u0131 \u015fehirlere taarruz etti. Kara Arslan, Amid ku\u015fatmas\u0131n\u0131 kald\u0131rmak zorunda kald\u0131. Ertesi sene Kara Arslan, Amid\u2019i tekrar ku\u015fatt\u0131 ise de, ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131 ve geri \u00e7ekildi. Amid kad\u0131s\u0131 Nasiheddin, 1165 senesinde H\u0131snkeyfa\u2019ya giderek, Kara Arslan ile \u0130nalo\u011fullar\u0131 aras\u0131nda bir anla\u015fma sa\u011flamaya muvaffak oldu. 1179 senesinde Vezir Eb\u00fc\u2019l-K\u00e2s\u0131m Ali \u00f6l\u00fcnce, yerine Mesud ge\u00e7ti. <\/p>\n<p>H\u0131snkeyf\u00e2 Artuklu emirli\u011finin ba\u015f\u0131na, Fahredd\u00een Kara Arslan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Nureddin Muhammed ge\u00e7erek Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee\u2019ye t\u00e2bi oldu. N\u00fbreddin\u2019in tek iste\u011fi, Amid \u015fehrine sahip olmakt\u0131. Sultan Selahaddin de, Amid\u2019i al\u0131nca, ona verece\u011fini vaad etti. Nitekim, 1183 senesinde, Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee kuvvetleri ile gelerek, \u015fehri ku\u015fatt\u0131 ve uzun muharebelerden sonra, Nisan ay\u0131n\u0131n yirmi dokuzunda Amid\u2019e girdi. Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee, \u015fehrin idaresini Nureddin\u2019e verdi. \u00c7ok ya\u015flanm\u0131\u015f olan \u0130nalo\u011flu Mahmud\u2019a h\u00fcrmet ederek, maa\u015f ba\u011flad\u0131. Amid \u015fehri, Artuko\u011fullar\u0131na verildi. \u0130nalo\u011fullar\u0131 beyli\u011fi de son buldu. <\/p>\n<p>\u0130nalo\u011fullar\u0131 zaman\u0131nda Amid (Diyarbak\u0131r), iktisad\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel bak\u0131mdan \u00e7ok ilerledi. \u015eehirde \u00f6nemli imar faaliyetlerinde bulunuldu. \u0130l-Ald\u0131 zaman\u0131nda yanan Ulu Cami, tekrar in\u015fa edildi. \u0130nalo\u011fullar\u0131 zaman\u0131nda Amid\u2019de dokuma sanayii \u00e7ok geli\u015fti. Bilhassa, hal\u0131, kuma\u015f ve \u00e7ad\u0131r bezleri \u00eem\u00e2l ediliyordu. 1122 senesinde, Amid\u2019e ba\u011fl\u0131 Z\u00fclkarneyn ve Ergani kaleleri civar\u0131nda bak\u0131r madeni bulunmu\u015f ve i\u015fletilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nalo\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi Diyarbak\u0131r\u2019da (Amid) bir asra yak\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f olan T\u00fcrk beyli\u011fi. Sultan Melik\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7\u0131kan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar s\u0131ras\u0131nda, son Merv\u00e2n\u00ee Em\u00eeri N\u00e2s\u0131r\u00fcddevle Mans\u00fbr, Meyy\u00e2f\u00e2rik\u00een\u2019i alarak Diyarbekir b\u00f6lgesindeki emirli\u011fini tekrar kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Fakat Suriye Sel\u00e7uklular\u0131 Sultan\u0131 Tutu\u015f, daha \u00f6nce davrand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Diyarbekir\u2019i ele ge\u00e7irerek, Sultan Emir Tu\u011ftegin\u2019i vali tayin etti. Tu\u011ftegin, Sultan Tutu\u015f ile birlikte &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1916,1917,1460],"class_list":["post-632","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-inalogullari-beyligi","tag-sultan-meliksah","tag-timurtas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=632"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}