Telefonun \u0130cad\u0131 14 \u015eubat Telefonun \u0130cad\u0131 (1876)<\/p>\n
Edinburg do\u011fumlu Alexsander Graham Bell, Amerikan yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7mi\u015fti ve sa\u011f\u0131r bir k\u0131za a\u015f\u0131kt\u0131. Sa\u011f\u0131rlara nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Boston \u00dcniversitesi’nde ses fizyolojisi profes\u00f6r\u00fc iken sesleri mekanik olarak yeniden \u00fcretme fikri kafas\u0131n\u0131 s\u00fcrekli me\u015fgul ediyordu.
\n Ses dalgalar\u0131, elektrik ak\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilirse, o zaman elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n da bir devrenin \u00f6teki ucunda yeniden sese d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. 1876 y\u0131l\u0131yd\u0131. Bir g\u00fcn sesi ta\u015f\u0131mak \u00fczere tasarlad\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7la deney yaparken, pilin asiti pantolonuna d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Asistan\u0131 Thomas Watson’dan, Watson’\u0131n binan\u0131n ba\u015fka bir taraf\u0131nda oldu\u011funu bilmeden yard\u0131m istedi.
\n Bundan sonra neler oldu\u011funu laboratuvar notlar\u0131nda \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “A\u011f\u0131zl\u0131ktan \u015fu t\u00fcmceyi s\u00f6ylemi\u015ftim: ‘Bay Watson, buraya gelin. Sizi g\u00f6rmek istiyorum.’ \u015ea\u015f\u0131lacak bir \u015fey, ama geldi ve s\u00f6ylediklerimi duyup anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. O’ndan s\u00f6zlerimi yinelemisini istedim. Harfi harfine yineledi. Sonra yer de\u011fi\u015ftirdik Watson, kitab\u0131n birinden a\u011f\u0131zl\u0131\u011fa birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcm okurken al\u0131c\u0131dan dinledim. \u00c7\u0131kan seslerin al\u0131c\u0131dan geldi\u011fine hi\u00e7 ku\u015fku yoktu. Duyulan ses y\u00fcksek, ama anla\u015f\u0131lmaz ve bo\u011fuktu. Ne s\u00f6ylendi\u011fini \u00e7\u0131karamad\u0131m, ama rastgele baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131; en sonunda da \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde “Bay Bell, s\u00f6ylediklerimi anlad\u0131n\u0131z m\u0131” t\u00fcmcesi duyuldu.
\n Bell, bir y\u0131l sonra telefonun patentini ald\u0131. Birka\u00e7 ay sonra Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirgesi\u2019nin yay\u0131mlan\u0131\u015f\u0131n\u0131n 100. y\u0131l kutlamalar\u0131n\u0131n en co\u015fkulu g\u00fcnleriydi. Konuk Brezilya \u0130mparatoru 2.Pedro, “Bu konu\u015fuyor” diye hayk\u0131rarak onu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya duyurdu.
\n Telefon bulundu\u011fu s\u0131ralarda, Amerikal\u0131 bir belediye ba\u015fkan\u0131 “Bir g\u00fcn her kentte bir tane olacak” dedi\u011finde c\u00fcretkar bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc say\u0131ld\u0131. \u0130ngiltere\u2019de de Postane Ba\u015fm\u00fchendisi Sir William Preece, bir halk komitesinde, “Amerikal\u0131lar\u0131n telefona ihtiya\u00e7lar\u0131 var, ama bizim yok. Bizim elimizde bir y\u0131\u011f\u0131n haberci \u00e7ocuk var” dedi.
\n Arthur C. Clarke, yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan \u00f6nce d\u00fcnyadaki her k\u00f6yde de\u011fil, her evde bir telefon olaca\u011f\u0131n\u0131 daha o g\u00fcnden tahmin etmi\u015fti.
\n Thomas Edison, telefonu geli\u015ftirdi, gramofonun habercisi olan fonograf\u0131 buldu. Joe Nickell, bu \u015feyin kolay kabul g\u00f6rmedi\u011fini \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “1878’de, Frans\u0131z Bilimler Akademisi\u2019nin \u00fcyeleri Du Moncel\u2019in, Thomas Edison\u2019un son bulu\u015fu ile ilgili olarak ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi bir g\u00f6steriye tan\u0131kl\u0131k etmek i\u00e7in toplanm\u0131\u015flard\u0131. Toplant\u0131ya \u00fcnl\u00fc fizik\u00e7i Jean Bouilland da kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck, ilkel fonograf konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada (Du Moncel\u2019in biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zleri yanl\u0131\u015fs\u0131z yinelerken) 82 ya\u015f\u0131ndaki Bouilland, fizik\u00e7inin \u00fczerine at\u0131l\u0131p bo\u011faz\u0131na sar\u0131ld\u0131.
\n “Seni sefil!” diye ba\u011f\u0131rd\u0131.”Bir vantrolu\u011fun hileleriyle bize aldatmak istemeye nas\u0131l c\u00fcret edersin! “Bouilland, bir tek insanlar\u0131n konu\u015fabildi\u011fini, makinelerin konu\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 “kavram\u0131\u015f” biriydi!”
\n Maxwel\u2019in konuyla ilgili makalesi asl\u0131nda 1865 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131.
\n Maxwel’in Elektromanyetik Dalga Kuram\u0131, b\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u015far\u0131yd\u0131 ama baz\u0131 \u0130ngiliz ve Avrupal\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n fazlaca ilgisini \u00e7ekmemi\u015fti. Makalesinin yay\u0131nlan\u0131\u015f\u0131ndan tam 23 y\u0131l sonra 1887 y\u0131l\u0131nda Alman fizik\u00e7i Heinrich Hertz (1857-1894), elektromanyetik dalgalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 denel olarak kan\u0131tlad\u0131.
\n Hertz, bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in, dalgalar\u0131 yayan bir verici ve bir al\u0131c\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylelikle dalgalar\u0131n iddia edildi\u011fi gibi hareket ettiklerini kan\u0131tlayabilecekti; ama o zamanlar\u0131n iyi donan\u0131ml\u0131 laboratuvarlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda bulunabilecek basit elektrikli te\u00e7hizat\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131.
\n Hertz’in vericisi, ak\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fan bir end\u00fcksiyon bobiniydi; yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz otomobillerinde bulunan ate\u015fleme bobinine (kontakt) benzeyen ve ayarlanabilir bir k\u0131v\u0131lc\u0131m bo\u015flu\u011fu bulunan bir k\u0131v\u0131lc\u0131m veya end\u00fcksiyon bobiniydi. Ayr\u0131ca vericinin \u00fczerinde \u00e7ift kutuplu anten olarak i\u015flev g\u00f6ren iki tane d\u00fcz metal plaka bulunuyordu.
\n Hertz’in al\u0131c\u0131s\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir bo\u015flukla ayr\u0131lm\u0131\u015f bir tel devreydi. Vericilerin bo\u015flu\u011fundaki sal\u0131n\u0131m y\u00fck\u00fc, Uzay’da \u0131\u015f\u0131yan elektromanyetik dalgalar, al\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131rken, telde bulunan sabit elektronlar\u0131n hareket etmesine ve devredeki bo\u015flukta bir k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oluyordu.
\n Sonu\u00e7ta, Hertz’in laboratuvar\u0131nda k\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 telsiz telgraf sistemi do\u011fmu\u015f oldu. \u00dczerinde yap\u0131lacak \u00f6nemsiz de\u011fi\u015fikliklerle Hertz’in cihaz\u0131, kodlu mesajlar g\u00f6nderebilecek bir bi\u00e7ime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilrdi. Ama ne var ki Hertz, ileti\u015fim teknolojisiyle ilgilenmiyordu.
\n Sonu\u00e7ta o, Maxwell’in kuramsal \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 deneylerle do\u011frulayan bir bilim adam\u0131yd\u0131. Hertz’in yapt\u0131\u011f\u0131 deneyleri a\u00e7\u0131klayan pop\u00fcler, \u00e7a\u011fda\u015f yorumlar, bu deneylerin olas\u0131 pratik kullan\u0131mlar\u0131ndan s\u00f6z ediliyordu; ama Hertz, ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n bu y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olarak hi\u00e7bir yorumda bulunmad\u0131.
\n Bu s\u0131ralarda \u0130ngiltere\u2019de Sir Oliver Lodge (1851-1940) da benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yordu. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n aksayan yanlar\u0131 bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Hertz, telsiz dalgalar\u0131n\u0131n, telgraf\u0131n ke\u015ffinde ilk ad\u0131mlar\u0131 yans\u0131t\u0131r.
\n Hertz ve Lodge, verici ve al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131 belirli bilmsel ilkeleri kan\u0131tlamak amac\u0131yla yapm\u0131\u015flard\u0131; ama yine de Lodge, Alman meslekta\u015f\u0131na k\u0131yasla, teknolojik sorunlarla daha fazla ilgileniyordu. S\u00f6zgelimi, elektrik dalgalar\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma, f\u0131rt\u0131nal\u0131 havalar s\u0131ras\u0131nda yeterli koruma sa\u011flayamayan y\u0131ld\u0131r\u0131msavarlar\u0131n geli\u015fkin hale getirilmesine y\u00f6nelik bir ara\u015ft\u0131rmadan t\u00fcremi\u015fti.
\n Uygulamaya y\u00f6nelik ilgisine ve elektromanyetik \u0131\u015f\u0131ma hakk\u0131ndaki \u00fcst\u00fcn bilgisine ra\u011fmen Lodge, telsiz telgraf d\u00fc\u015f\u00fcncesine ilk y\u00f6nelenlerden birisi olamad\u0131.
\n 1892 y\u0131l\u0131nda bir ba\u015fka \u0130ngiliz fizik\u00e7i (tabi ki o da bir Sir), Sir William Crookes, pop\u00fcler bir bilim dergisinde, Hertz’in ke\u015ffetti\u011fi dalgalar\u0131n mucizelerini \u00f6ven bir makale yazm\u0131\u015ft\u0131. Crookes’in kehanetlerine g\u00f6re bu dalgalar, gelecekte hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n kontrol edilmesini, daha iyi \u00fcr\u00fcnler yeti\u015ftirilmesini, aktar\u0131m telleri kullanmaks\u0131z\u0131n evlerin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131; o s\u0131ralarda ise tellere, direklere, kablolara veya pahal\u0131 aletlere gerek duymayan bir telgraf sisteminin yarat\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilirlerdi.
\n Tarih\u00e7i Hugh G.J.Aitken ise, 1892 y\u0131l\u0131n\u0131n telsizle ileti\u015fimin geli\u015fiminde bir s\u0131n\u0131r \u00e7izdi\u011fine inan\u0131yor. \u00d6nceleri, elektromanyetik dalgalar \u00fczerine yap\u0131lan deneyler, Maxwell Kuram\u0131’n\u0131 ge\u00e7erli k\u0131lma amac\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu. Ama 1892 y\u0131l\u0131ndan sonra deney yapan ki\u015filer, sinyal g\u00f6nderme sistemlerine, yeni cihazlar\u0131n geli\u015ftirilmesine veya icat edilmesine ve bilimsel makaleler yerine, patent ba\u015fvurular\u0131 gerektiren ticari geli\u015fmelere y\u00f6neldiler.
\n Lodge, 1894 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiliz Bilim Geli\u015ftirme Derne\u011fi’nin y\u0131ll\u0131k toplant\u0131s\u0131nda, icat etti\u011fi vericiyi tan\u0131tt\u0131. Yakla\u015f\u0131k 55 metrelik bir uzakl\u0131\u011fa, mors alfabesiyle sinyaller g\u00f6nderdi ve telsiz telgraf\u0131n sunaca\u011f\u0131 olanaklar\u0131 anlatt\u0131. O s\u0131ralarda Lodge, telsizle ileti\u015fim konusunda bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip ediyordu ve bu alandaki bilgisi olduk\u00e7a fazlayd\u0131.
\n Bunun yan\u0131s\u0131ra, bu konunun gelecekte \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahip olacak y\u00f6nleri \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunuyordu ki bunlar aras\u0131nda en \u00f6nemlisi ‘se\u00e7ici akort’ tu. Bu bulu\u015f, telsizle ileti\u015fimden yararlanan ki\u015filerin daha d\u00fc\u015f\u00fck frekanslarda haberle\u015fmelerini sa\u011flayacak ve b\u00f6ylelikle ba\u015fka sinyallerin araya girmesini engelleyecekti.
\n Maxwell, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nc\u00fclerinden biridir. Bir gaz\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n o gaz\u0131n molek\u00fclleriyle ili\u015fkisini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve “gazlar\u0131n kinetik kuram\u0131” n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda belirleyici rol oynad\u0131. Ayn\u0131 matemaktiksel h\u00fcnerini, elektrik ve manyetizma olaylar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi a\u00e7\u0131klayan denklemleri kurarken de kulland\u0131. O, ger\u00e7ek bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131yd\u0131. Mekanik ve astronomi ile de ilgilendi. 1861 y\u0131l\u0131nda renkli foto\u011fraf\u0131 ilk olarak o \u00e7ekti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Telefonun \u0130cad\u0131 14 \u015eubat Telefonun \u0130cad\u0131 (1876) Edinburg do\u011fumlu Alexsander Graham Bell, Amerikan yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7mi\u015fti ve sa\u011f\u0131r bir k\u0131za a\u015f\u0131kt\u0131. Sa\u011f\u0131rlara nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Boston \u00dcniversitesi’nde ses fizyolojisi profes\u00f6r\u00fc iken sesleri mekanik olarak yeniden \u00fcretme fikri kafas\u0131n\u0131 s\u00fcrekli me\u015fgul ediyordu. Ses dalgalar\u0131, elektrik ak\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilirse, o zaman elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n da bir devrenin \u00f6teki ucunda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7004,11685,11686],"class_list":["post-6323","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-ses-dalgalari","tag-telefonun-icadi","tag-thomas-edison"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6323\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}