Topra\u011f\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerini, topra\u011f\u0131n kat\u0131 faz\u0131n\u0131 olu\u015fturan maddelerin boyutlar\u0131, bunlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanma durumlar\u0131, agregat sistemleri, agregat veya toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131n dizili\u015f ve duru\u015f \u015fekilleri te\u015fkil etmektedir. Topra\u011f\u0131n fiziksel \u00f6zellikleri, toprakta havalanma, suyun topra\u011fa s\u0131zmas\u0131 ve al\u0131konulmas\u0131, k\u00f6klerin n\u00fcfuzunu, toprakta bitki besin maddelerinin tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde tayin etmektedir. Mesela kil gibi ince unsurlu maddelerden olu\u015fan toprak k\u00fctlesinin havalanmas\u0131 ve suyun s\u0131zmas\u0131 g\u00fc\u00e7 olmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k taneli bir yap\u0131 g\u00f6steren topraklarda havalanma ve su dola\u015f\u0131m\u0131 m\u00fckemmel olarak cereyan eder.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n B\u00fcnyesi (Tekst\u00fcr)<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n kat\u0131 faz\u0131n\u0131 kil, mil ve kum boyutundaki malzemeler olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu boyuttaki malzemelerin toprak i\u00e7indeki nispi miktarlar\u0131 ve bunlar\u0131n birbirlerine g\u00f6re oranlar\u0131 topra\u011f\u0131n tekst\u00fcr\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Topra\u011f\u0131n tekst\u00fcr s\u0131n\u0131flar\u0131na ayr\u0131m\u0131nda topra\u011f\u0131n kimyasal bile\u015fimi, renk, a\u011f\u0131rl\u0131k ve di\u011fer \u00f6zellikleri g\u00f6zetilmeksizin sadece farkl\u0131 boyuttaki par\u00e7alar\u0131n toprakta bulunan par\u00e7alar\u0131 esas al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131 olu\u015fturan par\u00e7alar\u0131n boyutu k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e 1 gr. da ki par\u00e7ac\u0131k say\u0131s\u0131 artmakta ve par\u00e7alar\u0131n i\u015fgal ettikleri y\u00fczey de geni\u015flemektedir. \u00d6zellikle kilin par\u00e7ac\u0131k say\u0131s\u0131 ve y\u00fczey alan\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 derecede geni\u015f olmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Kum b\u00fcy\u00fck ebattad\u0131r ve e\u015fit a\u011f\u0131rl\u0131ktaki kil minerallerine g\u00f6re \u00e7ok y\u00fczey i\u015fgal etmektedir. Bu bak\u0131mdan kumun, topra\u011f\u0131n kimyasal ve fiziksel aktivitesindeki oynad\u0131\u011f\u0131 rol ihmal edilecek kadar azd\u0131r. Kum toprak yap\u0131s\u0131nda \u00e7at\u0131 vazifesi g\u00f6rmekte, hava ve suyun dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
Mil, toprak ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r, bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in eriyik haldeki besin maddelerinin tahliye edilmesinde kuma g\u00f6re daha elveri\u015fli rol oynamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca mil toprakta suyun yer\u00e7ekimine kar\u015f\u0131 tutulmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yer i\u015fgal etmektedir. Demek ki milli topraklar, bitkilerin istifadesine elveri\u015fli olan suyu sa\u011flamakta ve bu da dona kar\u015f\u0131 topraklar\u0131 korumaktad\u0131r.<\/p>\n
Kil, hem topra\u011f\u0131n su tutma kapasitesini artt\u0131r\u0131r hem de toprak \u00e7\u00f6zeltisindeki besin maddelerinin tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.Kil miktar\u0131 fazla olan topraklara a\u011f\u0131r b\u00fcnyeli, kum miktar\u0131 fazla olan topraklara ise hafif b\u00fcnyeli denilmektedir. Topra\u011f\u0131n tekst\u00fcrel \u00f6zelli\u011fi, topra\u011f\u0131n plastiklik, sertlik, ge\u00e7irgenlik, kurakl\u0131k, verimlilik vs. gibi \u00f6zelliklerini etkiler.<\/p>\n
Belli ba\u015fl\u0131 tekst\u00fcr s\u0131n\u0131flar\u0131 ise \u015f\u00f6yledir: Kil, killi bal\u00e7\u0131k, bal\u00e7\u0131k, kum, bal\u00e7\u0131kl\u0131 kum, kumlu bal\u00e7\u0131k, kumlu killi bal\u00e7\u0131k, kumlu kil, mil, milli bal\u00e7\u0131k, milli killi bal\u00e7\u0131k, milli kil.<\/p>\n
Toprak Str\u00fckt\u00fcr\u00fc<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n str\u00fckt\u00fcr\u00fc, toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131n bir araya gelerek olu\u015fturdu\u011fu s\u0131ralanma ve bunlar\u0131n duru\u015f \u015fekillerini ifade etmektedir. Bir toprak profilinde farkl\u0131 horizonlar\u0131n str\u00fckt\u00fcr\u00fc topra\u011f\u0131n renk, tekst\u00fcr veya topra\u011f\u0131n kimyasal bile\u015fimini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kadar topra\u011f\u0131n ana karakterini de yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n str\u00fckt\u00fcr\u00fc topra\u011f\u0131n tekst\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir; ayr\u0131ca nem, havalanma durumu, mikroorganizmalar\u0131n faaliyetleri, k\u00f6k b\u00fcy\u00fcmesi ve geli\u015fmesi, hatta topraktaki besin maddelerinin bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131n\u0131 da etkilemektedir.<\/p>\n
Toprak str\u00fckt\u00fcr\u00fc esas itibariyle taneli, blo\u011fumsu, levhams\u0131 ve prizmams\u0131 olmak \u00fczere d\u00f6rt ana tipe ayr\u0131l\u0131r. Toprak str\u00fckt\u00fcr\u00fc, topraktaki bo\u015fluklar\u0131n \u015fekillenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli olup, toprakta su ve havan\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve hareketini tayin etmektedir.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
Topraktaki g\u00f6zenek veya bo\u015fluklar su ve hava ile dolmaktad\u0131r. Bitkilerin beslenmesi i\u00e7in gerekli olan su ve havan\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6zeneklerin miktar\u0131na ve ebad\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Toprak a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, topraktaki g\u00f6zenek miktar\u0131yla alakal\u0131d\u0131r. Toprak a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hesap edilirken iki ayr\u0131 durumu dikkate almak gerekir. Bunlardan birincisi, sadece toprak kitlesi esas al\u0131narak hesap edilen yo\u011funluktur ve topraktaki bo\u015fluklar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu hacim dikkate al\u0131nmaz. \u0130kincisi ise toprak par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6zenek veya bo\u015fluklar hacme kat\u0131larak elde edilen toprak a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Buna vol\u00fcm veya g\u00f6r\u00fcnen a\u011f\u0131rl\u0131k denilmektedir.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n Rengi<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu renk, toprak olu\u015fumunda ayr\u0131\u015fma olaylar\u0131n\u0131n \u015fiddet ve seyrini yans\u0131tmaktad\u0131r. Toprak ilk olarak olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda rengi, ana materyalin rengine benzer. Ayr\u0131\u015fman\u0131n ilerlemesi, oksidasyonun artmas\u0131 ve organik maddenin topra\u011fa kar\u0131\u015fmas\u0131 ile topra\u011f\u0131n rengi koyula\u015fmaktad\u0131r. Organik maddeler, demir ve manganez bile\u015fikleri topra\u011fa renk veren unsurlard\u0131r. Bunlardan organik maddelerin oran\u0131 artt\u0131k\u00e7a topra\u011f\u0131n rengi koyula\u015fmakta ve koyu siyah renkli topraklar olu\u015fmaktad\u0131r. Demir minerallerinin has\u0131l etti\u011fi renkler ise esmer, k\u0131rm\u0131z\u0131 ve sar\u0131 olup, bu renkler ferri hidroksitlerden ileri gelmektedir. Topraktaki ye\u015filimsi ve mavimsi renkler, indirgenme olay\u0131na i\u015faret etmektedir. Bu renkler drenaj\u0131 bozuk ve havalanman\u0131n iyi olmad\u0131\u011f\u0131 \u015fartlarda olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ferro demirin fazla olmas\u0131 durumunda toprak mavimsi renk almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca topraktaki sar\u0131ms\u0131 renk, fazla miktarda demir oksitle ilgilidir; Y\u00fcksek oranda hidrate olmu\u015f demir oksitler sar\u0131 renktedir, fakat hidrasyon azald\u0131k\u00e7a renk k\u0131rm\u0131z\u0131la\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile topraktaki k\u0131rm\u0131z\u0131 renk genellikle, iyi drenaj ve havalanma \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda dehidrate olmu\u015f demir oksitler ile ilgilidir. Manganez bile\u015fikleri genel olarak, topra\u011fa esmer ve siyah renk vermektedir.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, profil boyunca toprak renginin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Organik madde y\u00f6n\u00fcnden zengin A horizonu koyu renklidir. B horizonunda demir ve al\u00fcminyum bile\u015fiklerinin oksidasyonuna ba\u011fl\u0131 olarak renk de\u011fi\u015fmektedir. Kalsiyum karbonat, jips, kuvars ve kil minerallerinin birikti\u011fi alt zonlarda renk a\u00e7\u0131kla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130klim b\u00f6lgeleri ile toprak renkleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki mevcuttur. Kurak b\u00f6lgelerde a\u00e7\u0131k renkli, kurak ve s\u0131cak b\u00f6lgelerde k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 renkli topraklar, ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 \u0131l\u0131man ku\u015faklarda koyu renkli, s\u0131cak ve nemli tropikal ve ekvatoral b\u00f6lgelerde k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli topraklar yayg\u0131n durumdad\u0131r.<\/p>\n
Toprak S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 <\/p>\n
Toprakta bitkilerin yeti\u015fmesi, mikroorganizmalar\u0131n faaliyeti, organik maddenin par\u00e7alanmas\u0131 ve mineralizasyonu ile topraktaki kimyasal olaylar\u0131n devam etmesi i\u00e7in toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Topra\u011f\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve nemi yeterli miktarda ise toprak dahilindeki biyolojik ve kimyasal faaliyetler devam eder. Toprak dondu\u011fu zaman bu faaliyetler durur.<\/p>\n
Topra\u011f\u0131n s\u0131cakl\u0131k bilan\u00e7osu, g\u00fcne\u015ften gelen enerjinin tutulmas\u0131 veya \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Koyu renkli topraklar gelen enerjinin % 80\u2019 ini , a\u00e7\u0131k renkli kuvars kumlar\u0131 ise % 30\u2019 unu tutmaktad\u0131r. Toprakta tutulan s\u0131cakl\u0131k suyun buharla\u015fmas\u0131, toprak y\u00fczeyindeki havan\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131, topra\u011f\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 ve uzun dalga \u0131\u015f\u0131nlar halinde tekrar atmosfere d\u00f6nmesi halinde harcan\u0131r. Topra\u011f\u0131n \u0131s\u0131nma ve so\u011fuma kapasitesi, toprakta bulunan su miktar\u0131na, topra\u011f\u0131n y\u00fczeyini \u00f6rten organik madde ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Topra\u011f\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerini, topra\u011f\u0131n kat\u0131 faz\u0131n\u0131 olu\u015fturan maddelerin boyutlar\u0131, bunlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanma durumlar\u0131, agregat sistemleri, agregat veya toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131n dizili\u015f ve duru\u015f \u015fekilleri te\u015fkil etmektedir. Topra\u011f\u0131n fiziksel \u00f6zellikleri, toprakta havalanma, suyun topra\u011fa s\u0131zmas\u0131 ve al\u0131konulmas\u0131, k\u00f6klerin n\u00fcfuzunu, toprakta bitki besin maddelerinin tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde tayin etmektedir. Mesela kil gibi ince unsurlu maddelerden olu\u015fan toprak k\u00fctlesinin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4647,4650,4646,5995,4651,4652,4649],"class_list":["post-6416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-kil","tag-topragin-agirligi","tag-topragin-bunyesi","tag-topragin-fiziksel-ozellikleri","tag-topragin-rengi","tag-toprak-sicakligi","tag-toprak-strukturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6416"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6416\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}