{"id":646,"date":"2011-05-25T15:57:23","date_gmt":"2011-05-25T12:57:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=646"},"modified":"2011-05-25T15:57:23","modified_gmt":"2011-05-25T12:57:23","slug":"turkcede-ses-olaylari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turkcede-ses-olaylari\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u00e7ede Ses Olaylari"},"content":{"rendered":"<p>T\u00dcrk\u00c7ede Ses Olaylari <\/p>\n<p>Kelimelerde zamana ve sahaya ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmelerin, geli\u015fmelerin olmas\u0131 dilin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Dil dura\u011fan de\u011fil, dinamik bir yap\u0131ya sahiptir. Dilin s\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan kelimelerdeki sesler, heceleri ve kelimeleri olu\u015ftururken tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde d\u00fc\u015ferler, yer de\u011fi\u015ftirirler, t\u00fcrerler, ba\u015fka seslere benzerler. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, ses olaylar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda incelenir. Dilde ses olaylar\u0131, \u00e7e\u015fitli sebeplerden kaynaklan\u0131r. Bunlardan ba\u015fl\u0131calar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zetlenmi\u015ftir:<br \/>\nSes olaylar\u0131n\u0131n sebepleri <\/p>\n<p>a) Dilin ses \u00f6zellikleri: T\u00fcrk\u00e7ede kelime sonunda b, c, d, g sesleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Arap\u00e7a kit\u00e2b kelimesi T\u00fcrk\u00e7eye kitap \u015feklinde ge\u00e7mi\u015ftir. Uzun \u00fcnl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de \u00e2 \u00fcnl\u00fcs\u00fc k\u0131salarak normal a\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n<p>b) Ba\u015fka seslerin etkisi: Baz\u0131 sesler, yanlar\u0131ndaki di\u011fer seslere etki ederek onlar\u0131 kendilerine benzetirler, de\u011fi\u015ftirirler. Mesel\u00e2, anbar kelimesindeki b sesi, yan\u0131ndaki n\u2019ye etki ederek onu, kendisi gibi dudak \u00fcns\u00fcz\u00fc olan (m) yapm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece kelime, ambar \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n<p>Ya\u015f\u0131l kelimesinin ye\u015fil\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin sebebi, y ve \u015f seslerinin inceltici etkisidir. <\/p>\n<p>c) Vurgu: T\u00fcrk\u00e7ede orta hece vurgusu genellikle zay\u0131f oldu\u011fu i\u00e7in bu hecedeki \u00fcnl\u00fcler bazen daral\u0131r bazen de d\u00fc\u015ferler: Tasar\u0131la> tasarla, besileme> besleme, yal\u0131n\u0131z > yaln\u0131z vb. gibi. <\/p>\n<p>\u00e7) Zay\u0131f sesler: \u011f, h, \u0131, l, n, r, y, z sesleri zay\u0131f sesler oldu\u011fu i\u00e7in baz\u0131 ses olaylar\u0131na sebep olurlar: a\u011fabey > \u00e2bi, hastahane > hastane, pek iyi > peki, bir daha> bi daha, so\u011fan> soan, u\u011fur> uur, \u0131nanmak > inanmak. <\/p>\n<p>d) S\u00f6yleyi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve kakofoni: Baz\u0131 seslerin yan yana gelmesi s\u00f6yleyi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne veya kakofoniye sebep olur. Bu durumda baz\u0131 ses olaylar\u0131 olur: b\u00fcy\u00fckcek > b\u00fcy\u00fccek, k\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7\u00fck > k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck, ufakc\u0131k > ufac\u0131k.<br \/>\nSes olaylar\u0131n\u0131n sebebini, dildeki en az emek yasas\u0131na ba\u011flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcrk\u00c7ede Ses Olaylari Kelimelerde zamana ve sahaya ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmelerin, geli\u015fmelerin olmas\u0131 dilin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Dil dura\u011fan de\u011fil, dinamik bir yap\u0131ya sahiptir. Dilin s\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan kelimelerdeki sesler, heceleri ve kelimeleri olu\u015ftururken tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde d\u00fc\u015ferler, yer de\u011fi\u015ftirirler, t\u00fcrerler, ba\u015fka seslere benzerler. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, ses olaylar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda incelenir. Dilde ses olaylar\u0131, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[1934,1933],"class_list":["post-646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-dilin-ses-ozellikleri","tag-turkcede-ses-olaylari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/646\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}