\u0130nsanlar\u0131n faaliyetleri sonucu meydana gelen \u00fcretim ve t\u00fcketim faaliyetleri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan at\u0131klarla hava tabakas\u0131 kirlenerek, yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131 hayat\u0131n\u0131 tehdit eder bir konuma gelir. Yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131 hayat\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir yere ve \u00f6neme sahip olan hava t\u00fcm hayat\u0131 etkileyecek bi\u00e7imde end\u00fcstriyel art\u0131klarla de\u011fi\u015fik yollardan kirlenmektedir. Bu kirlenme ilk kez 1940-1950\u2019li y\u0131llarda geli\u015fen sanayile\u015fmenin bir sonucu olarak d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u015fehirlerinde havan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kirlenmesiyle g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 \u201cinsanlar taraf\u0131ndan atmosfere kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan yabanc\u0131 maddelerle hava bile\u015fiminin bozulmas\u0131na\u201d hava kirlili\u011fi denildi. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re: \u201cHava kirlili\u011fi, canl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nden etkileyen veya madd\u00ee zararlar meydana getiren havadaki yabanc\u0131 maddelerin, normalin \u00fczerindeki yo\u011funlu\u011fudur.\u201d
\nHava kirlili\u011fine yol a\u00e7an unsurlar ya do\u011frudan fabrika bacalar\u0131ndan, egzoz gazlar\u0131ndan havaya kar\u0131\u015f\u0131yor yada havadaki di\u011fer gazlarla birle\u015ferek, havan\u0131n kirlenmesine yol a\u00e7\u0131yor.
\nAyr\u0131ca sanayi i\u015fletmelerinin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 baca gazlar\u0131 havadaki oksijen ve su buhar\u0131 ile birle\u015ferek, bir dizi kimyasal reaksiyonlar sonucu asit ya\u011fmurlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Asit ya\u011fmurlar\u0131 topra\u011f\u0131n yava\u015f yava\u015f asitlenmesine yol a\u00e7arak, a\u011fa\u00e7lar\u0131n ve bitkilerin topraktan beslenmesine engel olur. Asit ya\u011fmurlar\u0131 ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli yollardan sulara kar\u0131\u015farak, sulardaki canl\u0131lar\u0131n hayat\u0131n\u0131 da etkiler.
\nHavadaki karbon tozlar\u0131, kat\u0131 par\u00e7ac\u0131klar, karbonmonoksit, k\u00fck\u00fcrt dioksit, doymam\u0131\u015f hidrokarbonlar, aldehitler ve di\u011fer kanserojen maddeler insanlarda solunum yollar\u0131 hastal\u0131klar\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve akci\u011fer kanseri gibi de\u011fi\u015fik hastal\u0131klara yol a\u00e7arlar.
\nSanayile\u015fme ile b\u00fcy\u00fck h\u0131z kazanan hava kirlenmesi \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck kentlerin \u00e7evresinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck kentler ve onlar\u0131n \u00e7evresinde yo\u011funla\u015fan \u00fcretim ve t\u00fcketim faaliyetleriyle art\u0131klar h\u0131zla \u00e7o\u011fal\u0131yor. Ayr\u0131ca egzoz gazlar\u0131, trafik t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131 ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc de hayat\u0131n kalitesini h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.
\nHavan\u0131n gaz halinde ve s\u00fcrekli hareket i\u00e7inde olmas\u0131 r\u00fczgarlarla kirlenmeyi yery\u00fcz\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu ba\u011flamda en \u00e7ok zarar\u0131 ise ormanlara veriyor. B\u00fcy\u00fck kentlerde alt yap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n haz\u0131r olmas\u0131, deniz, hava ve kara yolu ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kolayl\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n b\u00fcy\u00fck kentlerin \u00e7evresinde yo\u011funla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc ve pazar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok uygun olan b\u00fcy\u00fck kentler, \u00fcretim ve t\u00fcketim faaliyetlerinin en yo\u011fun oldu\u011fu y\u00f6relerdir. Bu yo\u011funluk, hava kirlenmesinin b\u00fcy\u00fck kentlerde ileri boyutlara ula\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.
\nB\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n en \u00f6nemli sebeplerinden birisi sanayi ve teknolojilerimizin bir sonucu olan asit ya\u011fmurlar\u0131. Uzmanlar\u0131n bildirdiklerine g\u00f6re bunun kayna\u011f\u0131 sanayi kurulu\u015flar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle termik santrallerin bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan dumanlar\u0131n i\u00e7inde bol miktarda k\u00fck\u00fcrtdioksit ve azot oksit gibi gazlar bulunmaktad\u0131r. Bunlar atmosferdeki nem ile birle\u015fince yak\u0131c\u0131 asitlere (s\u00fclfirik asit, nitrik asit vb.) d\u00f6n\u00fc\u015fmekte kar, ya\u011fmur, sis ya\u011f\u0131\u015flar\u0131yla da yery\u00fcz\u00fcne ula\u015fmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bunlara asit ya\u011fmuru deniliyor.
\nAsit ya\u011fmurlar\u0131, g\u00f6ller ve nehirler gibi sular d\u00fcnyas\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde bunlar\u0131n asitlik derecesini artt\u0131r\u0131r. Bal\u0131klar sudaki asitlik de\u011fi\u015fimine \u00e7ok duyarl\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle sularda ya\u015fayamazlar. Ger\u00e7ekten de, Balt\u0131k \u00fclkelerindeki g\u00f6ller \u0130ngiltere\u2019deki a\u011f\u0131r sanayi b\u00f6lgelerinden kaynaklanan asit ya\u011fmurlar\u0131 ile asitle\u015fmi\u015f ve bu g\u00f6llerde bir\u00e7ok bal\u0131k t\u00fcr\u00fc ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.
\nAsit ya\u011fmurlar\u0131 hayvanlar ve bitkiler gibi canl\u0131 varl\u0131klara zarar vermekle kalmaz, ta\u015f\u0131nmaz k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131n\u0131 da olumsuz y\u00f6nde etkiler. \u00d6rne\u011fin, kent i\u00e7i ya da kent d\u0131\u015f\u0131ndaki tarih\u00ee binalar, a\u00e7\u0131k hava m\u00fczeleri, binlerce y\u0131ll\u0131k antik kentlere ait yap\u0131lar veya Nemrut da\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi ta\u015f an\u0131tlar asit ya\u011fmurlar\u0131yla y\u0131pranmakta ve da\u011f\u0131lmaktad\u0131r. Asit ya\u011fmurlar\u0131 bitki toplumlar\u0131n\u0131n, \u00f6rne\u011fin geni\u015f ormanlar\u0131n toprak \u00fcst\u00fc k\u0131s\u0131mlar\u0131nda yak\u0131c\u0131 zararlar olu\u015fturdu\u011fu gibi, topraklar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 da bozmakta, toprak i\u00e7indeki bitki k\u00f6klerinin hastalanmas\u0131na ve topra\u011fa can veren mikroorganizmalar\u0131n \u00f6lmesine neden olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsanlar\u0131n faaliyetleri sonucu meydana gelen \u00fcretim ve t\u00fcketim faaliyetleri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan at\u0131klarla hava tabakas\u0131 kirlenerek, yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131 hayat\u0131n\u0131 tehdit eder bir konuma gelir. Yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131 hayat\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir yere ve \u00f6neme sahip olan hava t\u00fcm hayat\u0131 etkileyecek bi\u00e7imde end\u00fcstriyel art\u0131klarla de\u011fi\u015fik yollardan kirlenmektedir. Bu kirlenme ilk kez 1940-1950\u2019li y\u0131llarda geli\u015fen sanayile\u015fmenin bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2796,3050,11786,4235,4679,11787],"class_list":["post-6461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atmosfer","tag-hava-kirliligi","tag-hava-kirliligi-ve-asit-yagmurlari","tag-mikroorganizmalar","tag-nitrik-asit","tag-sulfirik-asit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6461"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6461\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}