{"id":648,"date":"2011-05-25T15:59:13","date_gmt":"2011-05-25T12:59:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=648"},"modified":"2011-05-25T15:59:13","modified_gmt":"2011-05-25T12:59:13","slug":"turkcenin-ses-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turkcenin-ses-ozellikleri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u00e7e&#8217;nin Ses \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>T\u00dcrk\u00c7en\u0130n Ses \u00d6zell\u0130kler\u0130 <\/p>\n<p>1. T\u00fcrk\u00e7eyi di\u011fer dillerden ay\u0131ran \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda ses uyumlar\u0131 gelir. T\u00fcrk\u00e7ede d\u00f6rt \u00e7e\u015fit ses uyumu vard\u0131r: <\/p>\n<p>a) B\u00fcy\u00fck \u00fcnl\u00fc uyumu (Kal\u0131nl\u0131k-incelik, artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck uyumu) <\/p>\n<p>Kelimedeki \u00fcnl\u00fclerin, artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck (kal\u0131nl\u0131k-incelik) bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6sterdi\u011fi uyumdur. T\u00fcrk\u00e7e kelimelerde art (kal\u0131n) \u00fcnl\u00fc (a, \u0131, o, u) ta\u015f\u0131yan heceleri, art \u00fcnl\u00fcl\u00fc; \u00f6n (ince) \u00fcnl\u00fc (e, i, \u00f6, \u00fc) ta\u015f\u0131yan heceleri de \u00f6n \u00fcnl\u00fcl\u00fc heceler takip eder: anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131zdan, soyunuz; sevgisiyle, g\u00fczelli\u011finizden. <\/p>\n<p>\u00d6rneklere dikkat edilirse T\u00fcrk\u00e7e bir kelimedeki \u00fcnl\u00fclerin hepsi ya art ya \u00f6n olmaktad\u0131r. Bu sebeple T\u00fcrk\u00e7e kelimeler, art s\u0131radan \u00fcnl\u00fc ta\u015f\u0131yan kelimeler ve \u00f6n s\u0131radan \u00fcnl\u00fc ta\u015f\u0131yan kelimeler olmak \u00fczere iki gruba ayr\u0131l\u0131r. Art s\u0131radan \u00fcnl\u00fc ta\u015f\u0131yan kelimelere art \u00fcnl\u00fcl\u00fc; \u00f6n s\u0131radan \u00fcnl\u00fc ta\u015f\u0131yan kelimelere \u00f6n \u00fcnl\u00fcl\u00fc ekler gelmesi bu uyum sebebiyledir: ordu-lar, yi\u011fit-ler; sor-gu, bil-gi. <\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7ede artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck uyumu her devir ve her sahada \u00e7ok sa\u011flam oldu\u011fu h\u00e2lde, a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanan baz\u0131 istisnalar\u0131 vard\u0131r: <\/p>\n<p>\u00b7 Asl\u00ee \u015fekilleri artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck uyumuna uydu\u011fu h\u00e2lde \u00e7e\u015fitli ses olaylar\u0131yla uyum d\u0131\u015f\u0131nda kalan kelimeler: elma < alma, anne < ana, dahi <tak\u0131, hani < kan\u0131, hangi < kang\u0131, inanmak < \u0131nanmak, karde\u015f < kar\u0131nda\u015f, \u015fi\u015fman < \u015f\u0131\u015fman. \n\n\u00b7 -da\u015f, -ken, -ki, -lay\u0131n \/-leyin, -mt\u0131rak, -yor ekleri : dinda\u015f, azken, \u00e7okken, iyiyken, yoldaki, onunki, ak\u015famleyin, sabahleyin, ye\u015filimt\u0131rak, biliyor.\n\nb) K\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcnl\u00fc uyumu (d\u00fczl\u00fck-yuvarlakl\u0131k uyumu) \n\nT\u00fcrk\u00e7e kelimelerdeki \u00fcnl\u00fclerin d\u00fczl\u00fck-yuvarlakl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6sterdi\u011fi uyumdur. \n\nD\u00fczl\u00fck uyumu: Kelimenin ilk hecesindeki d\u00fcz \u00fcnl\u00fcy\u00fc (a, \u0131 \/ e, i) sonraki hecede d\u00fcz \u00fcnl\u00fc takip eder: a\u00e7\u0131k, s\u0131cak; sevgi, ince. \n\na \u2192 a, \u0131 e \u2192 e, i \u0131 \u2192 \u0131, a i \u2192 i, e\n\nYuvarlakl\u0131k uyumu: Kelimenin ilk hecesindeki yuvarlak \u00fcnl\u00fcleri (o, u, \u00f6, \u00fc), sonraki hecede dar yuvarlak (u \/ \u00fc) veya d\u00fcz geni\u015f \u00fcnl\u00fcl\u00fc heceler (a \/ e) takip eder: oduncular, unutulmayanlar, g\u00f6zlerin, g\u00fcl\u00fcmse. \n\no \u2192 u, a \u00f6 \u2192 \u00fc, e u \u2192 u, a \u00fc \u2192 \u00fc, e\n\nA\u00e7\u0131klamaya dikkat edilirse o ve \u00f6 \u00fcnl\u00fclerinin kelimenin sadece ilk hecesinde bulunabilece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r. \n\n\u00d6zellikle dudak ve di\u015f-dudak \u00fcns\u00fczleri (b, m, p, f, v) avu\u00e7, \u00e7amur, karpuz, kavun, kavurma, ya\u011fmur gibi \u00f6rneklerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yuvarlakla\u015fmaya sebep olurlar. Bu uyum, kal\u0131nl\u0131k-incelik uyumu kadar sa\u011flam de\u011fildir. Anadolu a\u011f\u0131zlar\u0131nda bu gibi kelimeler d\u00fczl\u00fck - yuvarlakl\u0131k uyumuna uydurulur: av\u0131\u00e7, \u00e7am\u0131r, karp\u0131z, kav\u0131n, kav\u0131rma, ya\u011fm\u0131r. \n\nUyar\u0131: T\u00fcrk\u00e7e kelimelerde a, \u0131 d\u00fcz \u00fcnl\u00fclerinden sonra e, i d\u00fcz \u00fcnl\u00fcleri; o, u yuvarlak \u00fcnl\u00fclerinden sonra \u00f6, \u00fc yuvarlak \u00fcnl\u00fcleri gelemez. \u201cAnne, elma gibi kelimeler kal\u0131nl\u0131k-incelik uyumuna uymaz ama d\u00fczl\u00fck-yuvarlakl\u0131k uyumuna uyar.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. \n\n\u00dcnl\u00fc uyumlar\u0131nda bir \u00fcnl\u00fc, kendinden bir \u00f6nceki \u00fcnl\u00fcye uymaktad\u0131r. Mesel\u00e2, sormad\u0131 kelimesinde o\u2019dan sonra a\u2019n\u0131n gelmesi yuvarlakl\u0131k uyumuyla; a\u2019dan sonra \u0131\u2019n\u0131n gelmesi d\u00fczl\u00fck uyumuyla ilgilidir. \n\nBirle\u015fik kelimelerde, \u00fcnl\u00fc uyumlar\u0131 aranmaz: delikanl\u0131, gecekondu, Bak\u0131rk\u00f6y, demirba\u015f, han\u0131meli, yelkovan. \n\nc) \u00dcns\u00fcz uyumu \n\nT\u00fcrk\u00e7e kelimelerde tonlu (sedal\u0131) \u00fcns\u00fczler (b, c, d, g, \u011f, j, l, m, n, r, v, y, z) tonlu \u00fcns\u00fczlerle; tonsuz (sedas\u0131z) \u00fcns\u00fczler (\u00e7, f, h, k, p, s, \u015f, t) tonsuz \u00fcns\u00fczlerle yan yana gelebilir. Buna \u00fcns\u00fcz uyumu veya \u00fcns\u00fcz benze\u015fmesi denir. \u00d6rnek: a\u015f-\u00e7\u0131, at-k\u0131, i\u015f-\u00e7i, ta\u015f-tan, T\u00fcrk-\u00e7e. \n\nd) \u00dcnl\u00fc-\u00fcns\u00fcz uyumu \n\nT\u00fcrk\u00e7e kelimelerde art damak \u00fcns\u00fczlerinin art (kal\u0131n) \u00fcnl\u00fclerle (a, \u0131, o, u); \u00f6n damak \u00fcns\u00fczlerinin \u00f6n (ince) \u00fcnl\u00fclerle (e, i, \u00f6, \u00fc) ayn\u0131 hecede bulunmas\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan bir uyumdur. Yani, a, \u0131, o, u \u00fcnl\u00fcleri g, k, \u013a \u00fcns\u00fczleriyle; e, i, \u00f6, \u00fc \u00fcnl\u00fcleri \u0121, k, l \u00fcns\u00fczleriyle ayn\u0131 hecede bulunmazlar. Bozgun, kuzgun, kap\u0131, k\u0131ra\u011f\u0131, tatl\u0131; g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, gezi, g\u00fcne\u015flik kelimelerinin s\u00f6yleni\u015fine dikkat edilirse g, \u011f, k, l seslerinin buradaki \u00f6rneklerde ayn\u0131 sesler olmad\u0131\u011f\u0131 sezilebilir. \n\n2. T\u00fcrk\u00e7ede o, \u00f6 \u00fcnl\u00fcleri (-yor eki d\u0131\u015f\u0131nda) sadece ilk hecede bulunur. \u0130lk hece d\u0131\u015f\u0131nda o, \u00f6 sesleri olan kelimeler yabanc\u0131 as\u0131ll\u0131d\u0131r: balkon, biyografi, fizyoloji, konsol, kons\u00fcltasyon, monit\u00f6r, otomobil, profes\u00f6r, trakt\u00f6r. \n\n3. T\u00fcrk\u00e7ede uzun \u00fcnl\u00fc yoktur. \u0130\u00e7inde uzun \u00fcnl\u00fc bulunan kelimeler yabanc\u0131 as\u0131ll\u0131d\u0131r: c\u00e2hil, m\u00e2vi, mill\u00ee, n\u00e2ho\u015f, per\u00ee\u015f\u00e2n, \u015f\u00e2ir, t\u00e2r\u00eeh, vaz\u00eefe. \n\nBaz\u0131 ses olaylar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan \u00e2 < a\u011fa, \u00e2bi < a\u011fabey, pek\u00ee < pek iyi, ile v\u00e2rolmak, y\u00e2r\u0131n kelimeleri istisnad\u0131r. \n\n4. \u0130nce a ve ince l sesleri yoktur: harften, hakikate, saati, s\u0131hhatli, \u015fefk\u00e2tini; alkoll\u00fc, h\u00e2l\u00e2, hay\u00e2l, normalde, pl\u00e2n. \u00d6rneklere dikkat edilirse kelimelere getirilen eklerin \u00fcnl\u00fc uyumuna uymad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \n\n5. Arap\u00e7adaki ay\u0131n ve hemze sesleri, T\u00fcrk\u00e7ede olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bunlar s\u00f6ylenmez, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu seslerden \u00f6nce \u00fcnl\u00fc olmas\u0131 durumunda \u00fcnl\u00fc, uzun okunur: b\u0101zen, m\u0101n\u0101, m\u0113mur, \u015f\u0101ir,t\u0113sir, y\u00e2ni. Arap\u00e7adan al\u0131nan kelimelerdeki ay\u0131n ve hemze kesme i\u015faretiyle g\u00f6sterilir. Ancak anlam kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olmayacak kelimelerde bunlar\u0131n kesmeyle yaz\u0131lmas\u0131ndan -son zamanlarda- vazge\u00e7ilmi\u015ftir: san\u2019at, ma\u2019n\u00e2, meb\u2019\u00fbs, me\u2019m\u00fbr, ne\u015f\u2019e, te\u2019s\u00eer, te\u2019s\u00ees > sanat, mana, mebus, memur, ne\u015fe, tesir, tesis. <\/p>\n<p>6. Dilimizde iki \u00fcnl\u00fc yan yana gelmedi\u011fi i\u00e7in \u00fcnl\u00fcyle biten kelimeler, \u00fcnl\u00fcyle ba\u015flayan ekler ald\u0131\u011f\u0131 zaman araya y koruyucu \u00fcns\u00fcz\u00fc girer: iki &#8211; y &#8211; e, soru &#8211; y &#8211; u, bekle &#8211; y &#8211; en, s\u00f6yle &#8211; y \u2013ecek. <\/p>\n<p>Yan yana iki \u00fcnl\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu kelimeler al\u0131nmad\u0131r: aile, ait, fail, fiil, muamele, \u015fair, \u015fiir, reis vb. gibi. <\/p>\n<p>7. T\u00fcrk\u00e7e bir hecede ancak bir \u00fcnl\u00fc bulunur. Ayn\u0131 hecede iki \u00fcnl\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu kelimeler al\u0131nmad\u0131r: kau-\u00e7uk, kua-f\u00f6r, koo-peratif, sua-re. <\/p>\n<p>8. Kelime k\u00f6k\u00fcnde ikiz \u00fcns\u00fcz (\u015fedde) yan yana bulunmaz: dikkat, himmet, \u015fedde, bakkal, d\u00fckkan, millet, te\u015fekk\u00fcr. <\/p>\n<p>Anne (<ana), belli, bellemek, elli (<elig) kelimeleri istisnad\u0131r. \n\n9. Kelime k\u00f6k\u00fcnde ikiden fazla \u00fcns\u00fcz yan yana gelmez: Elektrik, kontrol, quartz, sfenks, strateji, thyssen...gibi kelimeler bat\u0131 kaynakl\u0131 dillerden al\u0131nmad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e, sertlik gibi \u00f6rneklerde yan yana gelen \u00fc\u00e7 \u00fcns\u00fczden ikisinin kelime k\u00f6k\u00fcne, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn eke ait oldu\u011funa dikkat ediniz. \n\n10. T\u00fcrk\u00e7e heceler ve kelimeler iki \u00fcns\u00fczle ba\u015flamaz: blok, bravo, grup, kl\u00e2sik, kral, kontrat, spor, stop, stres, pl\u00e2j, program, tren,...gibi kelimeler, ba\u015fka dillerden al\u0131nmad\u0131r. A\u011f\u0131zlarda bu iki \u00fcns\u00fcz aras\u0131nda bir \u00fcnl\u00fc t\u00fcretilir: k\u0131ral, sipor, tiren,... \n\n11. T\u00fcrk\u00e7ede kelime ba\u015f\u0131nda c, \u011f, l, m, n, \u00f1, r, z sesleri bulunmaz. \u00c7ocuk dili kelimeleriyle (cici, mama, meme, ninni,...) nine ve ne ile ne\u2019den yap\u0131lan kelimeler (nas\u0131l (<ne as\u0131l), ne, neden, nere, nereden, nereye, nice, ni\u00e7in, nine, nitelik kelimeleri istisna olu\u015fturur. \n\nAl\u0131nma kelimelere \u00f6rnekler: cam, can, cehennem, l\u00e2f, limonata, lira, makine, marul, metal, naylon, nohut, numara, re\u00e7el, romantik, rol, vakum, vaziyet, vazo, zaman, zarar, zor, zeytin. \n\n12. T\u00fcrk\u00e7e kelimelerin sonunda b, c, d, g \u00fcns\u00fczleri bulunmaz. Al\u0131nt\u0131 kelimelerdeki bu sesler sert kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 olan p, \u00e7, t, k \u00fcns\u00fczlerine \u00e7evrilir: Ahenk (< \u00e2heng), fert (< ferd), ihra\u00e7 (< ihr\u00e2c), kitap (< kit\u00e2b), kalp (<kalb), levent (< levend). \n\nKelimenin \u00fcnl\u00fcyle ba\u015flayan bir ek almas\u0131 h\u00e2linde sert \u00fcns\u00fczler yumu\u015fayarak eski \u015fekline d\u00f6ner: ihtiy\u00e2c > ihtiya\u00e7 > ihtiyac\u0131; mekt\u00fbb > mektup > mektuba, reng > renk > rengi gibi. <\/p>\n<p>Ad, sac, od, \u00f6d gibi kelimeler istisnad\u0131r. <\/p>\n<p>13. T\u00fcrk\u00e7ede f, h, j, v sesleri bulunmaz: Fal, film, filiz, fizik; hakikat, hamur, havlu, jeton, j\u00fcri, pijama, pl\u00e2j; vicdan, vida gibi kelimeler al\u0131nmad\u0131r. Yabanc\u0131 dillerden al\u0131nan kelimelerde g\u00f6r\u00fclen j sesi halk a\u011fz\u0131nda c olarak s\u00f6ylenir. T\u00fcrk\u00e7e kelimelerdeki v sesi, ya b\u2019den, ya g\/\u011f\u2019dan de\u011fi\u015fmi\u015ftir ya da vur- \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi t\u00fcremi\u015ftir: \u00f6fke (<\u00f6bke), yufka (< yubka); dahi (< tak\u0131), han (< kan), hatun (< katun), hani (< kan\u0131); ev (< eb), var- (< bar-), ver- (< bir) d\u00f6v- (< d\u00f6\u011f-) vur- (<ur-), ev (< eb). \n\n14. Hece ve kelime sonunda, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fcns\u00fcz \u00e7iftleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcns\u00fcz gruplar\u0131 bulunmaz: \n\n-l\u00e7, -lk, -lp, -lt: \u00f6l\u00e7; ilk, kalk; alp, kulp; alt, bunalt, salt. \n\n-n\u00e7, -nk, -nt: din\u00e7, gen\u00e7, g\u00fcl\u00fcn\u00e7, sevin\u00e7; denk; ant, kunt. \n\n-r\u00e7, -rk, -rp, -rs, -rt: s\u00fcr\u00e7, bur\u00e7; bark, g\u00f6rk, T\u00fcrk; sarp, serp; sars, pars, ters;art, kart, kurt, \u00f6rt, y\u0131rt, yurt,yo\u011furt. \n\n-st: ast, \u00fcst. \n\nA\u015fk, ar\u015f, \u00e7ift, disk, fel\u00e7, film, f\u00f6tr, harf, l\u00fcks, misk, modernizm, pop\u00fclizm, risk, \u015fevk, tolerans gibi kelimeler, T\u00fcrk\u00e7enin bu ses \u00f6zelli\u011fine uymayan al\u0131nma kelimelerdir. \n\nArap\u00e7adan ve bat\u0131 dillerinden al\u0131nan kelimelerden bu ses \u00f6zelli\u011fine uymayanlar, araya bir \u00fcnl\u00fc getirilmek suretiyle T\u00fcrk\u00e7eye uydurulmu\u015ftur. Bunlara \u00fcnl\u00fcyle ba\u015flayan bir ek veya kelime gelirse t\u00fcretilen \u00fcnl\u00fcler d\u00fc\u015fer: ak\u0131l (< akl) - akl\u0131, fikir (<fikr) - fikre, \u00f6m\u00fcr (<\u00f6mr) - \u00f6mr\u00fc, seyir (<seyr) - seyret-, \u015f\u00fck\u00fcr (< \u015f\u00fckr) - \u015f\u00fckretmek; film (< film), l\u00fck\u00fcs (< l\u00fcks), moderin (< modern). \n\n15. I \u00fcnl\u00fcs\u00fc T\u00fcrk\u00e7eye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Bat\u0131 dillerinin pek \u00e7o\u011funda, Arap\u00e7ada ve Fars\u00e7ada \u0131 yoktur: \u00c7\u0131k\u0131\u015f, \u0131l\u0131k, s\u0131cak, y\u0131ld\u0131r\u0131m, y\u0131ld\u0131z gibi kelimeler T\u00fcrk\u00e7edir. \n\n16. Tabiat taklidi kelimeler i\u00e7in ses \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan herhangi bir s\u0131n\u0131rlama yoktur. Bunlar hangi sesle ba\u015flarsa ba\u015flas\u0131n, i\u00e7inde hangi ses bulunursa bulunsun T\u00fcrk\u00e7e kabul edilir: dank, f\u0131s f\u0131s, fingirti, fiskos, fokurtu, h\u0131\u015f\u0131rt\u0131, hoppala, horultu, lak lak, l\u0131k\u0131r l\u0131k\u0131r, melemek, miyavlamak, oh, \u00f6f, p\u00fcf, p\u00fcf\u00fcr p\u00fcf\u00fcr, rap rap, \u015f\u0131r\u0131l \u015f\u0131r\u0131l, v\u0131d\u0131 v\u0131d\u0131, v\u0131z\u0131r v\u0131z\u0131r, z\u0131r\u0131l z\u0131r\u0131l, zonklamak. \n\n17. \u00c7ocuk dili kelimelerinde de ses \u00f6zellikleri aranmaz: baba, bibi, cici, dede, lala, kaka, nene, mama, meme,... \n\nT\u00fcrk\u00e7eye, di\u011fer dillerden giren kelimelerin pek \u00e7o\u011fu bu ses \u00f6zelliklerinden birine veya birka\u00e7\u0131na uymaz. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk\u00e7enin ses \u00f6zelliklerini bilenler, s\u00f6zl\u00fc\u011fe bakmadan kelimenin T\u00fcrk\u00e7e olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (tesad\u00fcfen uyanlar d\u0131\u015f\u0131nda) kolayl\u0131kla anlayabilirler. A\u015fa\u011f\u0131daki kelimeler, kar\u015f\u0131lar\u0131nda s\u0131ralanan sebeplerden dolay\u0131 T\u00fcrk\u00e7e de\u011fildir: \n\nVil\u00e2yet : 1. \u00dcnl\u00fc uyumu yok. \n\n2. \u00e2 uzun \u00fcnl\u00fcs\u00fc var. \n\n3. v sesi var. \n\nMonit\u00f6r : 1. Ba\u015fta m sesi var. \n\n2. \u00dcnl\u00fc uyumu yok. \n\n3. \u0130lk heceden sonra \u00f6 sesi gelmi\u015ftir. \n\nHeyec\u00e2n: 1. h sesi var. \n\n2. \u00dcnl\u00fc uyumu yok. \n\n3. Uzun \u00fcnl\u00fc var. \n\nM\u00fcr\u00e2caat :1. \u00dcnl\u00fc uyumu yok. \n\n2. Ba\u015fta m sesi var. \n\n3. \u0130ki \u00fcnl\u00fc yan yana gelmi\u015ftir. \n\n4. Uzun \u00fcnl\u00fc var. \n\nTe\u015fekk\u00fcr :1. D\u00fczl\u00fck - yuvarlakl\u0131k uyumu yok. \n\n2. \u0130kiz \u00fcns\u00fcz var.\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcrk\u00c7en\u0130n Ses \u00d6zell\u0130kler\u0130 1. T\u00fcrk\u00e7eyi di\u011fer dillerden ay\u0131ran \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda ses uyumlar\u0131 gelir. T\u00fcrk\u00e7ede d\u00f6rt \u00e7e\u015fit ses uyumu vard\u0131r: a) B\u00fcy\u00fck \u00fcnl\u00fc uyumu (Kal\u0131nl\u0131k-incelik, artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck uyumu) Kelimedeki \u00fcnl\u00fclerin, artl\u0131k-\u00f6nl\u00fck (kal\u0131nl\u0131k-incelik) bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6sterdi\u011fi uyumdur. T\u00fcrk\u00e7e kelimelerde art (kal\u0131n) \u00fcnl\u00fc (a, \u0131, o, u) ta\u015f\u0131yan heceleri, art \u00fcnl\u00fcl\u00fc; \u00f6n (ince) \u00fcnl\u00fc (e, i, \u00f6, \u00fc) ta\u015f\u0131yan heceleri &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[1936,1937,1935,1938],"class_list":["post-648","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-buyuk-unlu-uyumu","tag-kucuk-unlu-uyumu","tag-turkcenin-ses-ozellikleri","tag-unsuz-uyumu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/648\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}