{"id":650,"date":"2011-05-25T16:02:01","date_gmt":"2011-05-25T13:02:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=650"},"modified":"2011-05-25T16:02:01","modified_gmt":"2011-05-25T13:02:01","slug":"sozcukte-anlam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/sozcukte-anlam\/","title":{"rendered":"S\u00f6zc\u00fckte Anlam"},"content":{"rendered":"<p>1) GER\u00c7EK (TEMEL) ANLAM:<br \/>\nBir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ilk ve as\u0131l anlam\u0131na denir.Yani bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fi anda zihnimizde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilk \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ger\u00e7ek anlamd\u0131r.<\/p>\n<p>2) YAN ANLAM:<br \/>\nBir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131 yan\u0131nda kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yeni anlamd\u0131r.<\/p>\n<p>3) MECAZ ANLAM:<br \/>\nBir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yepyeni bir anlamda kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>* Adam\u0131n tarladaki b\u00fct\u00fcn ekinleri yand\u0131. ( ger\u00e7ek)<br \/>\n* Partide \u00e7ekti\u011fimiz b\u00fct\u00fcn resimler yanm\u0131\u015f. ( yan)<br \/>\n* Bu s\u0131nav\u0131 kazanamazsan yand\u0131n (mecaz)<br \/>\n* Balkona ast\u0131\u011f\u0131m \u00e7ama\u015f\u0131rlar kurumam\u0131\u015f.(ger\u00e7ek)<br \/>\n* Hazan mevsiminde kurumu\u015f yapraklar gibi.(yan)<br \/>\n* Senin a\u015fk\u0131n da beni kuruttu be g\u00fczelim. (mecaz)<br \/>\n* Caminin minaresi \u00e7ok inceydi. (Ger\u00e7ek)<br \/>\n* Duvar\u0131n s\u0131vas\u0131 i\u00e7in ince bir kum getirmi\u015flerdi. (yan)<br \/>\n* Bana hediye alman \u00e7ok ince bir davran\u0131\u015ft\u0131. (mecaz)<br \/>\n* Saray\u0131n ayd\u0131nl\u0131k bir odas\u0131ndan karanl\u0131k bir odas\u0131na<br \/>\nge\u00e7mi\u015ftik. (ger\u00e7ek anlam)<br \/>\n* Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bunca karanl\u0131k g\u00fcnlerden sonra ayd\u0131nl\u0131k<br \/>\ng\u00fcnler bizi bekliyor. (mecaz)<br \/>\n* Arkada\u015f, bu k\u0131z seninle oynuyor. (mecaz)<br \/>\n* Bu masan\u0131n aya\u011f\u0131 oynuyor. (yan)<br \/>\n* \u00c7ocuk kumsalda oynuyor. (ger\u00e7ek)<\/p>\n<p>4) TER\u0130MSEL ANLAM (TER\u0130M): <\/p>\n<p>Bilim sanat, spor, ya da \u00e7e\u015fitli meslek dallar\u0131yla ilgili \u00f6zel kavramlar\u0131 kar\u015f\u0131layan s\u00f6zc\u00fcklerdir.<br \/>\n* Nota m\u00fczi\u011fin anahtar\u0131 gibidir.<br \/>\n* Rakip tak\u0131m birazdan penalt\u0131 at\u0131\u015f\u0131 yapacak.<br \/>\n* Marmara fay hatt\u0131 tehlikeli sinyaller veriyor.<br \/>\n* G\u00fcre\u015f\u00e7imiz, finalde rakibini tu\u015fla yendi.<br \/>\n* Matematik \u00f6\u011fretmenimiz tahtaya bir do\u011fru \u00e7izmemizi<br \/>\nistedi.<br \/>\n* \u015eiirde ayn\u0131 eklerin ya da s\u00f6zc\u00fcklerin tekrarlanmas\u0131na<br \/>\nredif denir.<\/p>\n<p>NOT 1: Bazen bir s\u00f6zc\u00fck ger\u00e7ekte terim de\u011filken terim olarak kullan\u0131labilece\u011fi gibi, ger\u00e7ekte terim olan bir s\u00f6zc\u00fck de terimlikten \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p>* Polis bir h\u00fccre daha ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. ( terimlikten \u00e7\u0131kma)<br \/>\n* Sinop burnu T\u00fcrkiye\u2019nin en kuzey noktas\u0131d\u0131r.<br \/>\n(terimle\u015fme)<\/p>\n<p>NOT 2: Bir s\u00f6zc\u00fck bir\u00e7ok dalda terim olabilir.<\/p>\n<p>* Bitkiyi topra\u011fa ba\u011flayan k\u00f6kleridir.<br \/>\n* D\u00f6rt, k\u00f6k d\u0131\u015f\u0131na iki olarak \u00e7\u0131kar.<br \/>\n* Hi\u00e7bir ek almam\u0131\u015f s\u00f6zc\u00fc\u011fe k\u00f6k denir.<\/p>\n<p>5) YANSIMA S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Do\u011fadaki seslerin insanlar taraf\u0131ndan taklit edilmesine denir.<\/p>\n<p>* Bu k\u00f6pek neden havl\u0131yor?<br \/>\n* Bir patlama sesiyle irkilmi\u015ftik.<br \/>\n* Bu aylarda kediler \u00e7ok\u00e7a miyavlar.<br \/>\n* Bu s\u00f6zlerim \u00fczerine s\u0131n\u0131fta homurtular ba\u015flad\u0131.<br \/>\n* K\u00f6yde sabahleyin koyunlar\u0131n meleyi\u015fleriyle uyand\u0131k.<\/p>\n<p>6) E\u015e ANLAMLI ( ANLAMDA\u015e) S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131\u015flar\u0131 farkl\u0131 ancak anlamlar\u0131 ayn\u0131 olan s\u00f6zc\u00fcklere denir.<br \/>\n* siyah &#8212;- kara , * beyaz&#8212;&#8211; ak, * zengin&#8212;-varl\u0131kl\u0131,<br \/>\n* zengin&#8212; varl\u0131kl\u0131, * fakir&#8212;-yoksul , * r\u00fczgar&#8212;- yel,<br \/>\n* \u00fcz\u00fcnt\u00fc&#8212;&#8211;keder, * \u00f6yk\u00fc&#8212;hikaye, * eser&#8212; yap\u0131t,<br \/>\n* edebiyat&#8212; yaz\u0131n, * c\u00fcmle&#8212;- t\u00fcmce * kelime&#8212; s\u00f6zc\u00fck<\/p>\n<p>7. ZIT (KAR\u015eIT) ANLAMLI S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Anlam bak\u0131m\u0131ndan birbirinin tersi olan s\u00f6zc\u00fcklerdir.<\/p>\n<p>* Sana \u00e7irkin dediler d\u00fc\u015fman\u0131 oldum g\u00fczelin.<br \/>\n* A\u011flar\u0131m harta geldik\u00e7e g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fcklerimiz.<br \/>\n* K\u0131\u015f\u0131n so\u011fu\u011funu ya\u015fad\u0131k\u00e7a yaz\u0131n s\u0131ca\u011f\u0131n\u0131 arar oldum.<br \/>\n* A\u015fa\u011f\u0131 t\u00fck\u00fcrsen sakal, yukar\u0131 t\u00fck\u00fcrsen b\u0131y\u0131k.<br \/>\n* Ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce gen\u00e7li\u011fimin k\u0131ymetini<br \/>\nanl\u0131yorum.<\/p>\n<p>NOT: Z\u0131t anlaml\u0131l\u0131k ile olumsuzluk birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l -mamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>* Tanzimat roman\u0131nda iyiler hep iyi k\u00f6t\u00fclerse hep k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. ( z\u0131t)<br \/>\n* Bug\u00fcnlerde hi\u00e7 iyi de\u011filim. ( olumsuz)<\/p>\n<p> SESTE\u015e ( E\u015eSESL\u0130) S\u00d6ZC\u00dcKLER: <\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131\u015flar\u0131 ve okunu\u015flar\u0131 ayn\u0131 ancak anlamlar\u0131 farkl\u0131 olan s\u00f6zc\u00fcklere denir.<\/p>\n<p>* Y\u0131lan\u0131 g\u00f6ren at birden \u015faha kalkt\u0131.<br \/>\n* Mutfaktaki pislikleri \u00e7\u00f6pe at.<br \/>\n* Al bayra\u011f\u0131ma sar\u0131l\u0131 cans\u0131z bedenimi al.<br \/>\n* G\u00fcl: \u201cG\u00fcl.\u201d dedi, b\u00fclb\u00fcle.<br \/>\n* Kalem b\u00f6yle \u00e7al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r yaz\u0131ma<br \/>\nYaz\u0131m k\u0131\u015f\u0131ma uymaz, k\u0131\u015f\u0131m yaz\u0131ma<br \/>\n* K\u0131rda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z piknikte yan\u0131m\u0131za k\u0131r sa\u00e7l\u0131 bir ihtiyar<br \/>\ngeldi.<\/p>\n<p>UYARI: Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn mecaz ya da yan anlam\u0131yla seste\u015f anlaml\u0131l\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n* Bu s\u00f6zler baz\u0131lar\u0131na \u00e7ok dokunacak. ( mecaz anlam )<br \/>\n* Omzuma bir el dokundu. ( ger\u00e7ek anlam )<br \/>\n* Bu yaz, bir mektup yaz. ( seste\u015f )<\/p>\n<p>NOT: Seste\u015f s\u00f6zc\u00fckler genellikle halk edebiyat\u0131nda cinasl\u0131 manilerde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n9. SOMUT VE SOYUT ANLAMLI S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 be\u015f duyu be\u015f duyu organ\u0131yla alg\u0131layabildi\u011fi- miz kavramlar somut; be\u015f duyu organ\u0131m\u0131zdan hi\u00e7biriyle alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece ak\u0131l ve mant\u0131k y\u00fcr\u00fct- me yoluyla kabul etti\u011fimiz kavramlar soyuttur.<\/p>\n<p>* \u00e7i\u00e7ek, a\u011fa\u00e7, ses, koku, hava, g\u00f6l, ev, r\u00fczgar, \u0131\u015f\u0131k(somut)<br \/>\n* ruh, ak\u0131l, vicdan, ak\u0131l, ac\u0131ma, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, a\u015fk, inan\u00e7( soyut )<\/p>\n<p>\u00d6ZELL\u0130K 1: Somut anlaml\u0131 bir s\u00f6zc\u00fck, ek alarak soyut anlam kazanabilir.<\/p>\n<p>* anne &#8211; lik , insan &#8211; l\u0131k<br \/>\nsomut soyu yapt\u0131 somut soyut yapt\u0131 <\/p>\n<p>\u00d6ZELL\u0130K 2 :Somut anlaml\u0131 bir s\u00f6zc\u00fck kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 c\u00fcm- leye g\u00f6re soyut anlam kazanabilir. Buna soyutla\u015ft\u0131rma denir. Soyutla\u015ft\u0131rma kelimeye mecaz anlam kazand\u0131rma suretiyle olur.<\/p>\n<p>* Ne kadar s\u0131cak bak\u0131yor de\u011fil mi? ( soyutla\u015ft\u0131rma)<br \/>\n* Kara haber tez duyulur. ( soyutla\u015ft\u0131rma)<br \/>\n* Titreyen yapraklar, cilvedir, nazd\u0131r. ( soyutla\u015ft\u0131rma)<br \/>\n* Bu adam kafas\u0131z\u0131n biridir. ( soyutla\u015ft\u0131rma)<br \/>\n* K\u0131z\u0131n gitti\u011fi bu yolu hi\u00e7 iyi g\u00f6rm\u00fcyorum. (soyutla\u015ft\u0131r \u2013<br \/>\nma)<br \/>\n* Sanatta \u00f6zg\u00fcn olmak biraz da y\u00fcrek ister. (soyutla\u015ft\u0131r \u2013<br \/>\nma)<br \/>\n* Nedense bug\u00fcn hi\u00e7 havamda de\u011filim. ( soyutla\u015ft\u0131rma)<\/p>\n<p>\u00d6ZELL\u0130K 3 : Soyut anlaml\u0131 bir s\u00f6zc\u00fck \u00e7o\u011funlukla ben- zetme yoluyla somut hale getirilebilir.Buna somutla\u015ft\u0131r -ma denir.<\/p>\n<p>* H\u00fcz\u00fcn, sonbaharda d\u00f6k\u00fclen yaprakt\u0131r.<br \/>\n* Yaln\u0131zl\u0131k , bir \u00e7i\u00e7ektir.<br \/>\n* Sevgi, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde kanat \u00e7\u0131rpan bir g\u00fcvercindir.<br \/>\n* Arkada\u015fl\u0131k, ki\u015filer aras\u0131nda kurulan bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n* Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler, zamanla \u00e7\u00fcr\u00fcyecektir.<br \/>\n* Vi\u015fne dallar\u0131nda arzular\u0131m\u0131z, aln\u0131m\u0131za konan bir<br \/>\n\u00f6p\u00fcc\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6ZELL\u0130K 4 : G\u00f6zlemleyebildi\u011fimiz eylemler somut, g\u00f6zlemleyemedi\u011fimiz eylemler ise soyuttur.<\/p>\n<p>* Annesi, bebe\u011fini kuca\u011f\u0131na alm\u0131\u015f seviyordu. ( somut )<br \/>\n* Ferhat, \u015eirin\u2019i da\u011flar\u0131 delecek kadar seviyordu.( soyut )<br \/>\n* \u00c7ocuk, masadaki vazoyu k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. ( somut )<br \/>\n* Bu s\u00f6zlerinle arkada\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ok k\u0131rd\u0131n. ( soyut )<\/p>\n<p>10) N\u0130TEL\u0130K VE N\u0130CEL\u0130K ANLAMLI S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Bir \u015feyin nas\u0131l oldu\u011funu , ne gibi \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan s\u00f6zc\u00fcklere nitelik anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler denir. Bir \u015feyin say\u0131labilen, \u00f6l\u00e7\u00fclebilen ya da azal\u0131p \u00e7o\u011falabilen durumunu bildiren s\u00f6zc\u00fcklere nicelik anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler denir.<\/p>\n<p>* Az ileride birka\u00e7 ki\u015fi seni bekliyor. ( nicel )<br \/>\n* Bug\u00fcn olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc bir zaman ge\u00e7irdim. ( nitel )<br \/>\n* \u00c7ok konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in arkada\u015flar\u0131 pek sevmedi. ( nicel )<br \/>\n* \u0130ki damla ya\u015f olur d\u00fc\u015fersin y\u00fcre\u011fime gizlice ( nitel,<br \/>\nnicel)<br \/>\n* K\u00f6r karanl\u0131kta a\u00e7ard\u0131k pasl\u0131 g\u00f6zlerimizi. (nitelik )<\/p>\n<p>UYARI: Baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler c\u00fcmlede kazand\u0131\u011f\u0131 anlama g\u00f6re nicel de olabilir nitel de.<\/p>\n<p>* Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fte iyi para kazan\u0131yordu. ( nicel )<br \/>\n* O iyi bir insand\u0131. ( nitel )<br \/>\n* Bu so\u011fuk havada bir de senin so\u011fuk esprilerini<br \/>\n\u00e7ekemem. ( nicel, nitel )<br \/>\n* Bu \u015fehrin havas\u0131 s\u0131cak oldu\u011fu gibi insanlar\u0131 da s\u0131cakt\u0131r.<br \/>\n( nicel, nitel) <\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi nitelik anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler, genellikle niteleme s\u0131fat\u0131 ve durum zarf\u0131 g\u00f6revindedir. Nicelik anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler ise \u00f6l\u00e7\u00fc &#8211; miktar zarf\u0131 , belgisiz s\u0131fat veya say\u0131 s\u0131fat\u0131 g\u00f6revindedir.<\/p>\n<p>10. GENEL VE \u00d6ZEL ANLAMLI S\u00d6ZC\u00dcKLER:<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131 belirten s\u00f6zc\u00fcklere genel anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler denir. Tek bir varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131layan s\u00f6zc\u00fcklere ise \u00f6zel anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler denir. Varl\u0131klar\u0131n genelden \u00f6zele do\u011fru s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 : Varl\u0131k- canl\u0131- hayvan- ke\u00e7i- Ankara ke\u00e7isi.<\/p>\n<p>* \u00c7ocuk, gelece\u011fin teminat\u0131 oldu\u011fundan ben \u00e7ocu\u011fumun iyi yeti\u015fmesini istiyorum. ( 2. si 1. sine g\u00f6re daha \u00f6zel)<br \/>\n* Kitap, insan\u0131n en iyi dostudur. ( genel)<br \/>\n* Bu kitab\u0131 arkada\u015f\u0131ma \u00f6d\u00fcn\u00e7 verdim. (\u00f6zel )<br \/>\n* E\u011fitim- \u00f6\u011fretim sadece okulda yap\u0131lmaz ( genel)<br \/>\n* Okulumuz, \u015fehrin en eski binas\u0131d\u0131r. (\u00f6zel )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1) GER\u00c7EK (TEMEL) ANLAM: Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ilk ve as\u0131l anlam\u0131na denir.Yani bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fi anda zihnimizde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilk \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ger\u00e7ek anlamd\u0131r. 2) YAN ANLAM: Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131 yan\u0131nda kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yeni anlamd\u0131r. 3) MECAZ ANLAM: Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yepyeni bir anlamda kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. * Adam\u0131n tarladaki b\u00fct\u00fcn ekinleri yand\u0131. ( ger\u00e7ek) * &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[1943,1941,1939,1942,1940,1944],"class_list":["post-650","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-es-anlam","tag-mecaz-anlam","tag-sozcukte-anlam","tag-terimsel-anlam","tag-yan-anlam","tag-zit-anlam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}