Birden fazla atomun belirli oranlarda kimyasal reaksiyon sonucu bir araya gelmesiyle olu\u015fan yeni, saf maddeye bile\u015fik denir.
\n Bile\u015fiklerin en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 ta\u015flar\u0131 molek\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n
Bile\u015fiklerin \u00f6zellikleri:
\n -Saf ve homojen maddelerdir.
\n -Kimyasal yollarla bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir.
\n -Erime ve kaynama noktalar\u0131, \u00f6z k\u00fctleleri sabittir
\n -Bile\u015fi\u011fi olu\u015fturan elementler sabit k\u00fctle oranlar\u0131nda birle\u015fir.
\n -Bile\u015fikler form\u00fcllerle g\u00f6sterilir.
\n -Bile\u015fi\u011fin kimyasal \u00f6zellikleri kendisini olu\u015fturan elementlerin kimyasal \u00f6zelliklerinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6ncelikle iyon,anyon ve katyon kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131z gerekiyor.Y\u00fckl\u00fc atom veya atom gruplar\u0131na iyon denir.(+) y\u00fckl\u00fc iyonlara katyon,(-) y\u00fckl\u00fc iyonlara da anyon denir.Katyonlar +1 , +2 , +3 ve +4 y\u00fckl\u00fc olabilir. Anyonlar da -1 , -2 ve -3 y\u00fckl\u00fc olabilir.Anyon ve katyonlar\u0131n listesini kitaplar\u0131n\u0131zdan bulabilirsiniz.Bunlar\u0131n bilinmesi gerekir.
\n Bile\u015fik form\u00fclleri yaz\u0131l\u0131rken,\u00f6nce (+) y\u00fckl\u00fc iyon, sonrada (-) y\u00fckl\u00fc iyon yaz\u0131l\u0131r.
\n \u00d6rnek: Al+3 ve O-2 iyonlar\u0131ndan olu\u015fan bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc yaz\u0131l\u0131rken \u00fcstteki say\u0131lar \u00e7apraz bir \u015fekilde di\u011ferinin alt\u0131na getirilir. Al+3 O-2 Al2O3 \u015feklinde yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Katyonun ad\u0131 + Anyonun ad\u0131 = Bile\u015fi\u011fin ad\u0131 Al2O3 (Al\u00fcminyum oksit)<\/p>\n
Bile\u015fikler i\u00e7lerindeki elementlerin t\u00fcrlerine g\u00f6re; Metal-Metal bile\u015fikleri ve Ametal -ametal bile\u015fikleri olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. Adland\u0131rmalar\u0131 da birbirinden farkl\u0131 olur. \u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki Al2O3 bile\u015fi\u011fi metal-ametal bile\u015fiklerine bir \u00f6rnektir.
\n Bir bile\u015fi\u011fin molek\u00fcllerindeki atomlar ve bunlar\u0131n say\u0131lar\u0131 farkl\u0131 \u015fekilde g\u00f6sterilebilir.Molek\u00fcl \u015fekil olarak modellerle g\u00f6sterilebilece\u011fi gibi a\u00e7\u0131k, yar\u0131 a\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 form\u00fcllerle de g\u00f6sterilebilir.<\u015fekil 1,2>A\u00e7\u0131k form\u00fcllere yar\u0131 form\u00fclde denir.Bunlara atomlar\u0131n birbiriyle yapt\u0131klar\u0131 ba\u011flar da belirtilebilmektedir.Fakat reaksiyon kimyas\u0131nda daha .\u00e7ok kapal\u0131 form\u00fcl kullan\u0131l\u0131r.AlCl3 yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda atomlar\u0131n ad ve say\u0131lar\u0131 belirtilmi\u015ftir.AlCl3molok\u00fcl\u00fc bir al\u00fcminyum ve 3adet klor atomundan olu\u015fur.Kaba form\u00fclle molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc aras\u0131ndaki fark\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r.Kaba form\u00fcl sadece, bile\u015fi\u011fi olu\u015fturan elementlerin bile\u015fikteki ba\u011f\u0131l atom say\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki oran\u0131 g\u00f6sterir.Fakat ger\u00e7ekte bile\u015fi\u011fin molek\u00fcllerinde ka\u00e7ar atom bulundu\u011funu ifade etmez. Molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc ise bile\u015fi\u011fin molek\u00fcl\u00fcndeki atomlar\u0131n ger\u00e7ek say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.Ger\u00e7ek form\u00fcl veya kimyasal form\u00fcl diye de adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
madde molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc kaba form\u00fcl\u00fc
\n asetilenin C2H2 CH
\n glikoz C6H12O6 CH2O<\/p>\n
Bir bile\u015fi\u011fin tam form\u00fcl\u00fc bilinirse molek\u00fcllerinde hangi atomdan ka\u00e7ar tane oldu\u011fu anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi ba\u011f yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda da fikir y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirNH3 kovalent ba\u011fl\u0131 NaCl iyonik ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yo\u011funluk,sertlik,erime ve kaynama noktas\u0131 gibi fiziksel \u00f6zelilikler yaln\u0131z molek\u00fcl form\u00fcl\u00fcn\u00fcn bilinmesi ile anla\u015f\u0131lamaz.Molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc ve yap\u0131s\u0131ndaki elementlerin atom a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 bilinen bir bile\u015fi\u011fin molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve elementlerin a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a y\u00fczdeleri hesaplanabilir.<\/p>\n
Bile\u015fik Form\u00fcllerinin Yaz\u0131lmas\u0131<\/p>\n
Bile\u015fik form\u00fcllerini yazabilmek i\u00e7in baz\u0131 elementlerin bile\u015fik halinde bulunurken de\u011ferlikleri ve \u00f6nemli k\u00f6kleri bilmek laz\u0131m. BURADA tablo 2,3 var<\/p>\n
Al\u00fcminyum ile oksijen yapt\u0131\u011f\u0131 bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fcn\u00fc yazarken \u00f6ncelikle al\u00fcminyumun bile\u015fiklerinde +3 de\u011ferlikli, oksijen -2 de\u011ferlikli oldu\u011funu hat\u0131rlamak gereklidir. AL+3 ve O-2 iyonlar\u0131ndan olu\u015fan al\u0131nan ve verilen elektronun e\u015fit k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in iki tane al\u00fcminyumun verdi\u011fi 6 elektronun,\u00fc\u00e7 tane oksijen taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131 gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc AL2O3olacakt\u0131r.Zaten bir bile\u015fikte y\u00fcklerin cebirsel toplam\u0131 s\u0131f\u0131r olmal\u0131d\u0131r.Veya de\u011ferlikler \u00e7aprazlanarak form\u00fcl bulunabilir Ca ve Elementlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc yaz\u0131l\u0131rken \u00e7aprazlama yap\u0131lmaz.\u00c7\u00fcnk\u00fc CaS yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcklerin toplam\u0131 s\u0131f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
Bile\u015fiklerin \u0130simlendirilmesi<\/p>\n
\u0130simlendirmeyi iyonik ba\u011fl\u0131 ve kovalent ba\u011fl\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 ele alaca\u011f\u0131z.a)\u0130yonik ba\u011fl\u0131 bile\u015fiklerin isimlendirilmesi:Yap\u0131s\u0131nda katyon ve anyon bulunduran bile\u015fikler iyonik yap\u0131l\u0131d\u0131r.4durumda incelenir.1Mtal-Ametal=Metalin ad\u0131+Ametalin ad\u0131+\u00fcr. NaCl (sodyum klor\u00fcr)2Metal-k\u00f6k=Metal ad\u0131+k\u00f6k ad\u0131 NaOH(sodyum hidroksit)3K\u00f6k -Ametal=K\u00f6k ad\u0131+Ametalin ad\u0131 +\u00fcr(NH4 Amonyum iyod\u00fcr.4K\u00f6k-k\u00f6k=Katyon k\u00f6k ad\u0131+Anyon k\u00f6k ad\u0131(NH4NO2Amonyumnitrit)b)Kovalent ba\u011fl\u0131 bile\u015fiklerin isimlendirilmesi:Ametal atomlar\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131nda olu\u015fturduklar\u0131 ba\u011f \u00e7e\u015fidine kovalent ba\u011f denir.Kovalent ba\u011fl\u0131 bile\u015fiklerin isimlendirilmesinde atomlar\u0131n say\u0131s\u0131 mono,di, tri, tetra, penta gibi Latince kelimelerle ifade edilir.\u0130lk yaz\u0131lan atom bir tane ise mono yaz\u0131lmaz.Sonraki atomun say\u0131s\u0131 her halukarda s\u00f6ylenir.<\/p>\n
CO:Karbon mono oksit
\n NCl3:Azot tri klor\u00fcr
\n NO:Azot mono oksit<\/p>\n
B\u0130LE\u015e\u0130KTEK\u0130 ELEMENTLER\u0130N DEGERL\u0130G\u0130N\u0130N BULUNMASI<\/p>\n
Bile\u015fik form\u00fcl\u00fc do\u011fru verilipte, de\u011ferli\u011fi az bilinen elementlerden herhangi biri soruldu\u011funda bile\u015fi\u011fin y\u00fcklerinin s\u0131f\u0131r olma \u015fart\u0131ndan hareket edilerek \u00e7\u00f6z\u00fcm yap\u0131l\u0131r. Mesela KMnO4 bile\u015fi\u011findeki K +1 O -2 de\u011ferlikli oldu\u011fu bilindi\u011finden, y\u00fcklerin toplam\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131r olmas\u0131 i\u00e7in Mn +7 de\u011ferlikli olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca baz\u0131 k\u00f6klerin de\u011ferli\u011finin bilinmesi gerekir. De\u011ferlik konusunda unutulmamas\u0131 gereken \u00f6nemli bir nokta; tek ba\u015f\u0131na bulunan elementler n\u00f6t\u00fcr haldedir.Ayn\u0131 \u015fekilde bile\u015fikte n\u00f6t\u00fcrd\u00fcr, fakat bile\u015fi\u011fi olu\u015fturan elementler n\u00f6t\u00fcr de\u011fildir.<\/p>\n
B\u0130LE\u015e\u0130KLER\u0130N SINIFLANDIRILMASI<\/p>\n
Asitler
\n Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde ortama H+iyonu verebilen bile\u015fiklerdir. Di\u011fer bir tarifle OH+iyonuyla reaksiyona giren maddelerdir. HCl, HBr, HI gibi asitler kuvvetli asitlerdir.Kuvvetli asitler tam olarak iyonla\u015farak \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrler.Tam olarak iyonla\u015famayan asitlere zay\u0131f asitler denir.Genel \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r;suda iyonla\u015farak \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrler,\u00e7\u00f6zeltileri elektirigi iletir,turnusol ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131ya boyarlar,tatlar\u0131 ek\u015fidir,soy metaller d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn metallerle reaksiyona girerek tuz ve H olu\u015ftururlar,bazlarla n\u00f6t\u00fcrle\u015ferek tuz ve su olu\u015ftururlar.<\/p>\n
Bazlar
\n Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde OH+iyonu verebilen bile\u015fiklerdir. 1A gurubu metali hidroksitleri LiOH, NaOH…kuvvetli bazlard\u0131r. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn metallerin hidroksitleri suda k\u00f6t\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in zay\u0131f bazlard\u0131r. Bazlar\u0131n genel \u00f6zellikleri; suda iyi \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrler,\u00e7\u00f6zeltileri elektirigi iyi iletir,turnusol ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 maviye boyarlar,tatlar\u0131 ac\u0131d\u0131r,\u00e7\u00f6zeltileri ele kayganl\u0131k verir,sadece anfoter metallerle reaksiyon verirler,asitlerle tuz ve su olu\u015ftururlar.<\/p>\n
Oksitler<\/p>\n
O2 d\u0131\u015f\u0131nda oksijenin,iki cins atom bulunduran b\u00fct\u00fcn bile\u015fiklerine oksit denir.Oksitler kendi aralar\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir;1Asidik oksitler,oksijence zengin bile\u015fiklerdir \u00e7ogu ametal oksitidir.\u00f6nemli \u00f6zellikleri;asidik karektedir,bazlarla vebazik karakterli bile\u015fiklerle reaksiyon verirler,su ile reaksiyonu sonucu asitleri olu\u015ftururlar.2Bazik oksitler;Metaller bazik karakterli olduklar\u0131 gibi metal oksitleride bazik karakterlidir.ZnO,Al2O3 gibi anfoter oksitler hem bazik hemde asidik \u00f6zellik g\u00f6sterirler.\/Anfoter metal;Hembazlarla hemde asitlerle reaksiyon veren metaller.\/Diyer metaller bazik oksit s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r. MgO,CaO,MnO,NiO gibi.\u00d6nemli \u00f6zellikleri;Bazik karakterlidir,asitlerle veasidik karakterli bile\u015fiklerle reaksiyon verirler,su ile reaksiyona girerek bazlar\u0131 olu\u015ftururlar.3 N\u00f6t\u00fcr oksitler;Ametallerin oksijence fakir bile\u015fikleridir.Oksijen say\u0131s\u0131 diyer ametalin say\u0131s\u0131ndan azsa veya e\u015fitse bile\u015fik n\u00f6t\u00fcr oksittir. NO,CO,N2Ogibi.\u00d6nemli \u00f6zellikleri;Asidik ve bazik \u00f6zellik g\u00f6stermezler.Asitlerle,bazlarla vesuile reaksiyona girmez.4Anfoter oksitler;Hem asidik hemde bazik \u00f6zellik g\u00f6sterirler.Aside kar\u015f\u0131 baz baza kar\u015f\u0131 asit gibi davran\u0131rlar.ZnO,Al2O3SnO gibi.\u00d6nemli \u00f6zellikleri;Hem asitlerle hem bazlarla reaksiyona girerler.Su ile reaksiyona girmezler.5 Peroksitler;\u0130ki taneoksijen atomunun toplam -2 degerlikli oldugu durumlarda bile\u015fik peroksit ad\u0131n\u0131 al\u0131r.Mesela Na2O2(sodyum peroksit) bile\u015figinde her sodyum +1,iki tanesi +2 oldugu i\u00e7in ,iki tane oksijen -2 degerliklidir.Bu iki oksijenden biri -2 degerlikli,digeri n\u00f6rt oksijen atomudur.6Bile\u015fik oksit;Yap\u0131s\u0131nda ayn\u0131 elementin degi\u015fik oksitleri bir arada bulunduran bile\u015fiklerdir.Bile\u015fik oksitler i\u00e7in Fe3O4 ve Pb3O4 \u00f6rneklerini verebiliriz.<\/p>\n
Tuzlar<\/p>\n
Asit ve bazlar\u0131n n\u00f6t\u00fcrle\u015fme \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.\u0130yonik bagl\u0131 bile\u015fiklerdir.Hemen hemen hepsi kat\u0131 fazdad\u0131r.\u00c7e\u015fitli geometrik \u015fekillere sahip kristal yap\u0131l\u0131 bile\u015fiklerdir.Katyonu H+ olan bile\u015fiklere asit,anyonu OH- olan bile\u015fiklere baz dendigini s\u00f6ylemi\u015ftik.Anyon O- ise bile\u015fik,oksit s\u0131n\u0131f\u0131ndan denilmi\u015fti.Bu \u00fc\u00e7 durum d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn katyon-anyon bile\u015fikleri tuz s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r.Tuzlarda kendi aralar\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar. 1ASidik tuz;Asidik karekterlidirler.Kuvvetli asit ile,zay\u0131f bir baz\u0131n reaksiyonundan olu\u015furlar.CaCl2,NH4Cl bile\u015fiklerini bu s\u0131n\u0131fa \u00f6rnek verebiliriz. 2Bazik tuzlar;Bazik karakterlidirler.Kuvvetli bir bazla zay\u0131f bir asidin reaksiyonundan olu\u015furlar.NaCN,K2 bile\u015fikleri \u00f6rnek olarak verilebilir.3N\u00f6rt tuz;Asidik veya bzik \u00f6zellik g\u00f6stermeyen tuzlard\u0131r.Kuvvetli asitle kuvvetli bir baz\u0131n n\u00f6t\u00fcrle\u015fmesi sonucu olu\u015furlar.NaCl,LiBr bile\u015fikleri bu s\u0131n\u0131ftad\u0131r.4\u00c7\u0130ft tuz;Ayn\u0131 asit k\u00f6k\u00fcne sahip iki tuzun meydana getirdikleri ortak iyon k\u0131ristalleridir.MgCL2,KClgibi.Bazen yap\u0131lar\u0131nda su molok\u00fclleride bulundururlar.\u00c7\u00f6z\u00fcnd\u00fcklerinde b\u00fct\u00fcn iyonlar\u0131na ayr\u0131\u015f\u0131rlar.5Kompleks tuz;Asit k\u00f6kleri ayn\u0131 iki tuzun yapt\u0131g\u0131 bile\u015fiklerdir.Anyon katyonlardan biriyle kompleksmi\u015f durumdad\u0131r.\u00c7\u00f6z\u00fcnd\u00fcklerinde kopleks yap\u0131 kendini korur. Birden fazla atomun belirli oranlarda kimyasal reaksiyon sonucu bir araya gelmesiyle olu\u015fan yeni, saf maddeye bile\u015fik denir. Bile\u015fiklerin en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 ta\u015flar\u0131 molek\u00fcld\u00fcr. Bile\u015fiklerin \u00f6zellikleri: -Saf ve homojen maddelerdir. -Kimyasal yollarla bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. -Erime ve kaynama noktalar\u0131, \u00f6z k\u00fctleleri sabittir -Bile\u015fi\u011fi olu\u015fturan elementler sabit k\u00fctle oranlar\u0131nda birle\u015fir. -Bile\u015fikler form\u00fcllerle g\u00f6sterilir. -Bile\u015fi\u011fin kimyasal \u00f6zellikleri kendisini olu\u015fturan …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2258,11832,11831,4541,2238,2305,2239,11830,2196,7113],"class_list":["post-6522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aluminyum","tag-azot-mono-oksit","tag-azot-tri-klorur","tag-bazlar","tag-bilesikler","tag-glikoz","tag-iyonik-bag","tag-karbon-mono-oksit","tag-molekul","tag-oksitler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n \u00d6r: Fe3(Fe(CN)