Sabun<\/p>\n
Sabun (Halep)Sabun, temizlemede kullan\u0131lan maddelerden bir k\u0131sm\u0131na verilen genel ad. Sabunun temizleyici etkisi, suyu \u00e7eken ince bir tabaka ile ya\u011f par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 sarabilme yetene\u011finden do\u011far.<\/p>\n
Evlerde kullan\u0131lan sabunlar, tabiatta bulunan bitkisel ve hayvani ya\u011flardan elde edilen ya\u011f asitlerinin tuzlar\u0131d\u0131r. Serbest halde bulunan karboksilli asitlerden de \u00e7e\u015fitli sabunlar yap\u0131labilir. Sentetik temizleme maddelerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1930 senesinden itibaren ayn\u0131 manada kullan\u0131lan sabun ve deterjan kavramlar\u0131 birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sabunun tarihi insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Pompei’deki lav \u00f6rt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda kalan toprakta sabun kal\u0131plar\u0131 bulunmu\u015ftur. Modern sabun imali, 19. y\u00fczy\u0131lda Frans\u0131z kimyageri, Eug\u00e8ne Chevreul’\u00fcn sabunun bir ya\u011f asidi tuzu oldu\u011funu g\u00f6stermesinden sonra geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Sabun, temizleme maksad\u0131 yan\u0131nda kozmetik, losyon, krem, sprey, ila\u00e7 yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. End\u00fcstride boya, plastik d\u00f6k\u00fcm, metal \u00e7ekme i\u015flerinde, sentetik kau\u00e7uk ve plastiklerin bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fcn\u00fcn imalat\u0131nda, su ge\u00e7irmez tekstil \u00fcretiminde, metallerin paslanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici yard\u0131mc\u0131 malzeme olarak bir\u00e7ok alanda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sabunun \u00f6zellikleri <\/p>\n
Sabun y\u00fczey aktif bir maddedir. Su veya organik maddelerde \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc vakit bu s\u0131v\u0131lar\u0131n y\u00fczey gerilmelerini azalt\u0131r ve s\u0131v\u0131 i\u00e7erisindeki maddeleri y\u00fczer vaziyete getirir. Mesela sabunlu suyla eller y\u0131kand\u0131\u011f\u0131nda, kirler sabun molek\u00fclleri etkisiyle gev\u015fer ve su i\u00e7inde y\u00fczmeye ba\u015flar, akan su ise bu kirleri elden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Magnezyum ve kalsiyum tuzlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden zengin olan sert sularla yap\u0131lan y\u0131kanmalarda sabunun asit k\u00f6k\u00fc bu iyonlarla \u00e7\u00f6z\u00fcnmeyen tuzlar meydana getirerek \u00e7\u00f6ker. Sudaki sertli\u011fe sebep olan iyonlar\u0131n hepsinin bu \u015fekilde \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclmesinden sonra k\u00f6p\u00fck dolay\u0131s\u0131yla temizleme i\u015flemi ba\u015flam\u0131\u015f olur.<\/p>\n
Sabun kullan\u0131lma amac\u0131na g\u00f6re imal edilir. Genel olarak suda \u00e7\u00f6z\u00fcnebilen ve \u00e7\u00f6z\u00fcnmeyen olmak \u00fczere iki sabun cinsi vard\u0131r. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnebilenler, ya\u011f asitlerinin sodyum veya potasyum tuzudurlar. Bunlar genel temizlik maksad\u0131yla kullan\u0131l\u0131rlar. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmeyen sabunlara sert sabun denir ki, bunlar al\u00fcminyum, kalsiyum, magnezyum, baryum, lityum, \u00e7inko, kur\u015fun, kobalt ve bak\u0131r gibi katyonlar\u0131 ihtiva eden ya\u011f asidi tuzlar\u0131d\u0131r. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmedi\u011fi halde, organik s\u0131v\u0131lar\u0131n i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcnebilirler. Sabun, ya\u011flama, organik jelatin vas\u0131tas\u0131, organik reaksiyon kataliz\u00f6r\u00fc ve vinil plastiklerinin dengeye getirilmesinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sabunun bile\u015fimi <\/p>\n
Sabun yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan monokarboksilli asitlerden en \u00f6nemlileri, tabiatta serbest olarak bulunan 12, 14, 16 veya 18 karbon atomu ihtiva eden ya\u011f asitleridir. Bu ya\u011f asitleri, ya\u011flarda gliserinle\u015ftirilmi\u015f olarak bulunur. Sabun yap\u0131m\u0131nda en \u00e7ok kullan\u0131lan ya\u011f cinsleri hayvanlardan elde edilen i\u00e7 ya\u011flar, pamuk ya\u011f\u0131, hidrojenlenmi\u015f bitki ya\u011flar\u0131, bal\u0131k ya\u011f\u0131 vs.’dir. \u0130\u00e7 ya\u011flar, hidrojenlenmi\u015f ya\u011flar ve balina ya\u011f\u0131ndan yap\u0131lan sabunlar kat\u0131 ve suya dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Hindistancevizi ya\u011f\u0131 ihtiva eden ya\u011flardan yap\u0131lan sabunlar suda kolay \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr ve bol k\u00f6p\u00fck yapar. Sodyum stearat olduk\u00e7a sert sabun olup, k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6p\u00fckl\u00fcd\u00fcr. K\u00f6p\u00fckleri de olduk\u00e7a kararl\u0131d\u0131r. Tra\u015f sabunlar\u0131 bu t\u00fcrdendir. K\u00f6p\u00fcklerin k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131k olmas\u0131 sakallar\u0131 bir arada tutarak tra\u015f\u0131n kolay olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnebilirli\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in, sodyum stearata potasyum stearat da ilave edilir. Sert sodyum stearat sabunu, 60-100 derece aras\u0131nda s\u0131cak suda iyi temizleyicidir. Sodyum stearat kozmetik, krem, losyon ve buna benzer maksatlarla da kullan\u0131l\u0131r. Suda kolay \u00e7\u00f6z\u00fcnebilen ve d\u00fc\u015f\u00fck su s\u0131cakl\u0131klar\u0131nda da temizleme g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck olan ve mayi sabun olarak bilinen yumu\u015fak sabun ya\u011f asitlerinin tuzudur.<\/p>\n
Evde sabun imali <\/p>\n
Kaliteli banyo ve el sabununu evde yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Evde biriken ya\u011f, i\u00e7 ya\u011f, kuyruk ya\u011f\u0131 veya bunlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 sabun yap\u0131larak de\u011ferlendirilebilir. Bu maksatla evvela ya\u011f kaynat\u0131larak s\u00fcz\u00fcl\u00fcr ve 40 dereceye kadar so\u011futulur. Kostik soda, su ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p kaynat\u0131larak 25 dereceye kadar so\u011futulduktan sonra, bu iki s\u0131v\u0131 a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Kar\u0131\u015f\u0131m tahtadan kal\u0131plara d\u00f6k\u00fclerek sabun elde edilir. Bu sabunun bile\u015fimi 0,4 kg kostik soda (NaOH), 1,2 litre su ve 2,7 kg ya\u011fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sabun Sabun (Halep)Sabun, temizlemede kullan\u0131lan maddelerden bir k\u0131sm\u0131na verilen genel ad. Sabunun temizleyici etkisi, suyu \u00e7eken ince bir tabaka ile ya\u011f par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 sarabilme yetene\u011finden do\u011far. Evlerde kullan\u0131lan sabunlar, tabiatta bulunan bitkisel ve hayvani ya\u011flardan elde edilen ya\u011f asitlerinin tuzlar\u0131d\u0131r. Serbest halde bulunan karboksilli asitlerden de \u00e7e\u015fitli sabunlar yap\u0131labilir. Sentetik temizleme maddelerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1930 senesinden itibaren …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2112,2117,2114,2111,2116,2115,2113],"class_list":["post-724","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-halep","tag-hindistancevizi","tag-lav","tag-sabun-hakkinda-genel-bilgiler","tag-sabunun-bilesimi","tag-sabunun-ozellikleri","tag-yag"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}