Hepatit karaci\u011ferin iltihab\u0131d\u0131r ve insan v\u00fccudunda bir \u00e7ok olumsuz bulguya yol a\u00e7ar. Hepatitlerin baz\u0131lar\u0131 vir\u00fcslere ba\u011fl\u0131 , baz\u0131lar\u0131 da de\u011fildir. Baz\u0131 toksik ila\u00e7lar ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi (imm\u00fcn sistem) bozukluklar\u0131da karaci\u011fer iltihab\u0131na neden olabilir. Hepatitlerin en \u00e7ok rastlanan t\u00fcr\u00fc, vir\u00fctik olanlard\u0131r. “Hepatit” terimi ile i\u015fte bu “viral hepatit”ler s\u00f6ylenmek istenmektedir. Karaci\u011ferin taze, alevli iltihab\u0131na “Akut Viral Hepatit”, 6 aydan fazla s\u00fcrmesi haline ise “Kronik Viral Hepatit” ad\u0131 verilmektedir. <\/p>\n
Her sar\u0131l\u0131k Hepatit midir ? <\/p>\n
T\u00fcrkiye’de halk aras\u0131nda, viral hepatitle sar\u0131l\u0131k \u00f6zde\u015fle\u015ftirilir ve her sar\u0131l\u0131k “viral hepatit” zannedilir. Halbuki sar\u0131l\u0131k bir hastal\u0131k de\u011fil belirtidir. Bir\u00e7ok hastal\u0131k sar\u0131l\u0131k (belirtilerine) neden olabilir. \u00d6rne\u011fin, ana safra kanallar\u0131nda ta\u015f olmas\u0131 sar\u0131l\u0131\u011fa neden olabilir. Ancak viral hepatit’le hi\u00e7bir ilgisi yoktur ve bula\u015fmaz. Yeni do\u011fanlarda rastlanan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n da “viral hepatit”le bir ilgisi yoktur ve bula\u015fmaz. <\/p>\n
Hepatit yapan nedenler nelerdir ? <\/p>\n
En ba\u015fta; <\/p>\n
* Vir\u00fcsler (A,B,C,D ender rastlanan E,F,G gibi) <\/p>\n
* Toksik kimyasal maddeler (Karbon tetraklor\u00fcr , vinylchlor\u00fcr gibi) <\/p>\n
* Baz\u0131 ila\u00e7lar (\u00f6rne\u011fin t\u00fcberk\u00fcloz tedavisinde kullan\u0131lan \u0130NH, baz\u0131 sinir hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan chlorpromazin gibi) ve \u00f6zellikle bat\u0131 \u00fclkelerinde daha fazla g\u00f6r\u00fclen alkol <\/p>\n
* Baz\u0131 mikroplar (T\u00fcberk\u00fcloz,brucella), <\/p>\n
* Radyasyon; <\/p>\n
* Genetik olarak ge\u00e7en nadir hastal\u0131klar , demir depolama hastal\u0131\u011f\u0131 (Hemokromatozis) (irsi olarak ge\u00e7en ,ba\u015fta karaci\u011ferde olmak \u00fczere demir birikmesiyle organ hasar\u0131na yol a\u00e7an ender bir hastal\u0131k), bak\u0131r depolama hastal\u0131\u011f\u0131 (Wilson hastal\u0131\u011f\u0131) (bak\u0131r metabolizmas\u0131 bozuklu\u011fu nedeniyle \u00f6zellikle karaci\u011ferde ve g\u00f6z\u00fcn kornea tabakas\u0131nda bak\u0131r depolamas\u0131 ile karaci\u011ferde hasara neden olan ender bir hastal\u0131k) . <\/p>\n
Hepatit A<\/p>\n
Hepatit A vir\u00fcs\u00fc (HAV) fekal ve oral yollardan bula\u015f\u0131r. Kontamine sular s\u0131k rastlanan bir enfeksiyon kayna\u011f\u0131d\u0131r. HAV g\u00f6l sular\u0131nda 4 haftaya kadar enfeksiy\u00f6z olma \u00f6zelli\u011fini korur. Kulu\u00e7ka s\u00fcresi 14-15 g\u00fcnd\u00fcr. Parenteral bula\u015fma istisnad\u0131r. Ya\u015fam standard\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ve hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak toplumun kontaminasyonu ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131llar i\u00e7inde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalm\u0131\u015ft\u0131r. Hepatit A’ya kar\u015f\u0131 antikorlar 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndakilerin % 5’inden az\u0131nda, ve 70 ya\u015f\u0131n \u00fczerindekilerin % 75’inden fazlas\u0131nda bulunur. <\/p>\n
TANI Antijen: Hepatit A vir\u00fcs\u00fc, prodrom d\u00f6neminde d\u0131\u015fk\u0131da g\u00f6sterilebilir. Kanda genellikle g\u00f6sterilemez \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u015fikar hastal\u0131k d\u00f6neminde vir\u00fcs replikasyonu sona ermi\u015ftir. Bu nedenle s\u00f6z konusu antijen i\u00e7in d\u0131\u015fk\u0131da veya kanda yap\u0131lan elektron optik veya immunolojik testler bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar d\u0131\u015f\u0131nda endike de\u011fildir.<\/p>\n
Antikorlar: IgM s\u0131n\u0131f\u0131 spesifik antikorlar infeksiyon sonras\u0131nda 14 g\u00fcn daha saptanabilir. IgM s\u0131n\u0131f\u0131 antikorlar birka\u00e7 g\u00fcn sonra ortaya \u00e7\u0131kar. Bir kural olarak, IgG ve IgM s\u0131n\u0131f\u0131 antikorlar ayn\u0131 zamanda g\u00f6sterilir. Bunlar mevcutsa ve hepatitin klinik kan\u0131tlar\u0131 varsa, varl\u0131\u011f\u0131 hepatit A’y\u0131 g\u00f6steren IgM s\u0131n\u0131f\u0131 antikorlar i\u00e7in bir test yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n
KL\u0130N\u0130K G\u0130D\u0130\u015e Olgular\u0131n % 99’dan fazlas\u0131nda hepatit A 3 ay i\u00e7inde spontan olarak iyile\u015fir. Olgular\u0131n % 0.1’inden az\u0131nda fulminan hepatit g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sar\u0131l\u0131k, olgular\u0131n % 90 kadar\u0131nda vard\u0131r. Y\u00fczde 95’inden fazlas\u0131nda transaminaz e\u011frileri bir zirve yapar ve h\u0131zla normale d\u00f6ner. Fulminan hepatitten sonra g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcz bir karaci\u011fer sirozu geli\u015febilir. <\/p>\n
TEDAV\u0130 Spesifik tedavi yoktur. Fulminan hepatitte yo\u011fun t\u0131bbi tedavi endikedir. Komplike olmayan olgularda medikal zeminde kesin yatak istirahati gerekli de\u011fildir. <\/p>\n
PROF\u0130LAKS\u0130 Endemik b\u00f6lgelere seyahat edenler i\u00e7in aktif a\u015f\u0131lama ile profilaksi yap\u0131labilir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta 1ml enjeksiyonu takiben 2-4 hafta ve 6-12 ayda enjeksiyonlar uygulan\u0131r. A\u015f\u0131laman\u0131n ba\u015far\u0131 oran\u0131 %95’in \u00fcst\u00fcndedir. Gamma globulin preparatlar\u0131 ile pasif inok\u00fclasyon (0.1 ml\/kg v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 veya 5.0 ml im) bug\u00fcn nadiren endikedir. Enfeksiyon ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fundan ev ko\u015fullar\u0131nda bu uygulama genellikle ba\u015far\u0131l\u0131 olmaz. Bula\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fczeltici \u00f6nlemlere derhal uyulmas\u0131 \u00f6nerilir. Hijyen \u00f6nerilerine s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde uyulmas\u0131 ve aktif a\u015f\u0131lama en iyi profilaksidir. <\/p>\n
Hepatit B <\/p>\n
Bula\u015fma:<\/p>\n
HBV enfeksiyonu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada hepatitin en s\u0131k nedenidir. \u00d6zellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyada bu vir\u00fcs\u00fcn semptomsuz ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 200-300 milyon aras\u0131nda olup, bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu enfeksiyonu vertikal olarak edinmi\u015ftir. Almanya’da yeni enfeksiyon insidans\u0131 y\u0131lda 100 bin ki\u015fide 35’dir. Ge\u00e7mi\u015fte kan transf\u00fczyonlar\u0131 en s\u0131k bula\u015fma nedeni iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde transf\u00fczyon \u00fcnitesi ba\u015f\u0131na bula\u015fma riski % 0.4’ten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Yeni enfeksiyonlar \u00f6ncelikle y\u00fcksek risk gruplar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. HBsAG pozitif hastalar\u0131n partnerleri aras\u0131nda hepatit B enfeksiyonu prevalans\u0131n\u0131n y\u00fcksek olu\u015fu, cinsel yolla bula\u015fabilece\u011fin g\u00f6stermektedir. Kulu\u00e7ka s\u00fcresi 4-6(9) ayd\u0131r. \u00c7ok y\u00fcksek vir\u00fcs yo\u011funlu\u011fu durumunda az miktarda kan bile bula\u015fma i\u00e7in yeterlidir. <\/p>\n
Yap\u0131:<\/p>\n
Hepatit B vir\u00fcs hepadnavir\u00fcsler ailesine dahil bir DNA vir\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u00c7ap\u0131 42 nm’dir. Vir\u00fcs\u00fcn y\u00fczeyinde 3 ayr\u0131 y\u00fczey antijeni vard\u0131r. N\u00fckleokapsid proteini DNA ile birliktedir. ve P geninin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. HBe antijeni HBcAG’nin b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar\u0131 ile sekansiyel homoloji g\u00f6sterir. <\/p>\n
Tan\u0131:<\/p>\n
Antijenlerin g\u00f6sterilmesi: HBsAg enfeksiyondan sonra 2-8 hafta i\u00e7inde pozitifle\u015fir ve olgular\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funda enfeksiyondan 4 ay sonra serumda g\u00f6sterilemez. Akut hepatitte e-antijenleri serumda yaln\u0131zca k\u0131sa bir s\u00fcre bulunur. Kronik hepatit veya karaci\u011fer sirozunda bu antjenler viral replikasyonun devam etti\u011finin bir i\u015faretidir.<\/p>\n
Antikorlar: Anti-HBs antikorlar\u0131 nomalde HBsAg serumdan kaybolduktan sonra ortaya \u00e7\u0131kar. Bir\u00e7ok olguda HBsAg bulunmaz ve anti-HBs hen\u00fcz \u00fcretilmemi\u015ftir. Bu olgularda serumda anti-HBc aranmas\u0131 \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc daha erken d\u00f6nemde olu\u015fur. IgM s\u0131n\u0131f\u0131ndan anti-HBc-antikorlar\u0131 test edilerek akut enfeksiyonun kesin tan\u0131s\u0131 yap\u0131labilir. Bu test akut enfeksiyon ile viral persistans\u0131 olan kronik aktif hepatitin ay\u0131rt edilmesini sa\u011flar. HBeAg’nin kan\u0131t\u0131 olarak anti-HBe’nin belirlenmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n
HBV-DNA: Serumda veya dokuda DNA testi, rezid\u00fcel enfeksiy\u00f6zitenin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bireysel olgularda endikedir. HBsAg-pozitif ama HBeAg-negatif ve anti-HBc-pozitif hastalarda DNA testi \u00f6nemlidir. Bu gibi hastalar uzun s\u00fcre non-enfeksiy\u00f6z olarak kabul edilmi\u015ftir. Spot hibridizasyon ve polimeraz zincir reaksiyonu testleri HBV-DNA i\u00e7eren komple Dane partik\u00fcllerini g\u00f6sterebilmi\u015ftir. <\/p>\n
Klinik Gidi\u015f:<\/p>\n
Klinik gidi\u015fe ili\u015fkin kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar hepatit B enfeksiyonlar\u0131n\u0131n %90 \u0131n\u0131n daha sonra herhangi bir olaya yol a\u00e7madan spontan olarak iyile\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir. Enfekte ki\u015filerin % 1’den az\u0131nda fulminan hepatit geli\u015fmektedir. Olgular\u0131n % 10’undan az\u0131nda kronik bir form (kronik persistan veya kronik aktif hepatit) ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Enfekte olanlar\u0131n % 1’den az\u0131nda karaci\u011fer sirozu geli\u015fmektedir. Primer karaci\u011fer karsinomu esasen kronik gidi\u015fli formlarda, \u00f6zellikle hepatit C vir\u00fcs\u00fc ile koenfeksiyon veya alkol kullan\u0131m\u0131 gibi ilave bir hasarlay\u0131c\u0131 fakt\u00f6r oldu\u011funda g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
Tedavi:<\/p>\n
Hepatit B i\u00e7in spesifik ila\u00e7 tedavisi yoktur. Yatak istirahatinin hastal\u0131\u011f\u0131n gidi\u015fi \u00fczerinde bir etkisi bulunmamaktad\u0131r. Hastalara kendilerini fiziksel olarak a\u015f\u0131r\u0131 yormamalar\u0131 s\u00f6ylenmektedir. Hepatit B enfeksiyonlar\u0131n\u0131n interferon ile tedavi endikasyonu yoktur. Kronik aktif hepatitte interferon-? olgular\u0131n % 35-40’\u0131nda vir\u00fcs eliminasyonu sa\u011flar. <\/p>\n
Korunma:<\/p>\n
Hastal\u0131\u011fa maruz kal\u0131nmas\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin enjektor i\u011fnesi batmas\u0131) takiben pasif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama i\u00e7in hiperimmun serumlar mevcuttur. Bunlar 0.1 ml\/kg v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 veya toplam 5 ml dozunda ilk 12 (36) satte verilmelidir. Pasif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klamadan \u00f6nce potansiyel olarak enfekte ki\u015fide hepatit B tan\u0131s\u0131 yap\u0131larak al\u0131c\u0131n\u0131n anti-HBs pozitif olmad\u0131\u011f\u0131 veya ‘don\u00f6r’ \u00fcn HBsAg negatif olmad\u0131\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca e\u015fzamanl\u0131 olarak aktif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klamada da endikedir. <\/p>\n
Aktif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama i\u00e7in safla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, insan plazmas\u0131ndan gen teknolojisi ile \u00fcretilmi\u015f a\u015f\u0131lar mevcuttur. Aktif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama 4 hafta ve 6 ayda tekrarlan\u0131r. A\u015f\u0131laman\u0131n sonucu anti-HBs’nin g\u00f6sterilmesi ile de\u011ferlendirilir.A\u015f\u0131lama titresi 100 IU’nun \u00fczerinde olmal\u0131d\u0131r; e\u011fer de\u011fil ise a\u015f\u0131laman\u0131n tekrarlanmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Hepatit C <\/p>\n
Hepatit C vir\u00fcs antikorlar\u0131n\u0131n rastlanma oran\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. Bu oran % 0.4 ile % 3.8 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda antikorlar\u0131n erkeklerde kad\u0131nlardan \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu bulunmu\u015ftur. Sosyo ekonomik \u015fartlar\u0131 k\u00f6t\u00fc olan toplumlarda kontaminasyon (bula\u015fma) \u00e7ok y\u00fcksek olabilir. HIV pozitif hastalar gibi y\u00fcksek riskli gruplarda antikor bulunma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 e\u015fde\u011fer ortalama pop\u00fclasyona g\u00f6re % 10 kadar daha fazlad\u0131r. <\/p>\n
Kan ve kan \u00fcr\u00fcnleri, bilinen bir bula\u015fma yoludur. Di\u011fer yollar kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Enjeksiyonlar ile kaza sonucu bula\u015fma riski % 3 gibi d\u00fc\u015f\u00fck bir d\u00fczeydeir, buda kandaki Hepatit C Vir\u00fcs\u00fc say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 ile a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bula\u015fma yolu genellikle belirgin de\u011fildir.Kulu\u00e7ka s\u00fcresi 2 hafta ile 6 ay aras\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n
Yap\u0131, Tan\u0131:<\/p>\n
Hepatit C vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn elektron-optik resimleri yoktur. Bunun nedeni serumda vir\u00fcs say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Hepatit C etkeni ajan, tek sarmall\u0131 RNA vir\u00fcsleri grubundad\u0131r. Enfekte ki\u015finin (mikrop ta\u015f\u0131yan) serumunda vir\u00fcs say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde bulunmas\u0131ndan dolay\u0131 imm\u00fcnolojik testlerin duyarl\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fundan antijenlerin do\u011frudan g\u00f6sterilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak 2. ve 3. ku\u015fak EL\u0130SA testleri, Hepatit C vir\u00fcs antijeni i\u00e7in spesifik antikorlar\u0131n g\u00f6sterilmesi amac\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r. 2. ve 3. ku\u015fak testler kullan\u0131larak 4-6 hafta sonra antikorlar g\u00f6sterilebilir. Ancak baz\u0131 olgularda bu, 4-9 aya kadar gecikebilir. <\/p>\n
Hepatit C’nin klinik gidi\u015fi, Vakalar\u0131n % 30-90’\u0131nda kronikle\u015fme ile ve % 5-30 kadar\u0131nda karaci\u011fer sirozu ile kendini belli eder. \u00c7e\u015fitli kronik karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131nda Hepatit C vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn rol\u00fc hen\u00fcz a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok karaci\u011fer sirozu tiplerinde anti-HCV (Hepatit C Vir\u00fcs\u00fc) g\u00f6zlenmi\u015ftir. Hatta bu oran alkolik karaci\u011fer sirozunda bile % 27 olarak bulunmu\u015ftur. <\/p>\n
Spesifik tedavisi yoktur. Aktif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama bulunmamaktad\u0131r. Pasif ba\u011f\u0131\u015f\u0131klaman\u0131n ise ba\u015far\u0131 oranlar\u0131na ili\u015fkin g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fmalar hen\u00fcz yoktur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hepatit karaci\u011ferin iltihab\u0131d\u0131r ve insan v\u00fccudunda bir \u00e7ok olumsuz bulguya yol a\u00e7ar. Hepatitlerin baz\u0131lar\u0131 vir\u00fcslere ba\u011fl\u0131 , baz\u0131lar\u0131 da de\u011fildir. Baz\u0131 toksik ila\u00e7lar ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi (imm\u00fcn sistem) bozukluklar\u0131da karaci\u011fer iltihab\u0131na neden olabilir. Hepatitlerin en \u00e7ok rastlanan t\u00fcr\u00fc, vir\u00fctik olanlard\u0131r. “Hepatit” terimi ile i\u015fte bu “viral hepatit”ler s\u00f6ylenmek istenmektedir. Karaci\u011ferin taze, alevli iltihab\u0131na “Akut Viral …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2348,2342,2346,2347,2349,2345,2344,2304,2343],"class_list":["post-793","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-antikorlar","tag-hepatit","tag-hepatit-a","tag-hepatit-b","tag-hepatit-c","tag-hepatit-yapan-nedenler-nelerdir","tag-her-sarilik-hepatit-midir","tag-karaciger","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=793"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/793\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}