\nRadyoaktivite (Radyoaktiflik \/ I\u015f\u0131netkinlik) bir enerji t\u00fcr\u00fc. N\u00fckleer reaksiyonlar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsan v\u00fccudunun oldu\u011fu gibi, bir\u00e7ok nesnenin de i\u00e7inden ge\u00e7ebilir. Yaln\u0131zca topra\u011f\u0131n, kayalar\u0131n ve \u00f6zellikle kur\u015funun i\u00e7inden rahat\u00e7a ge\u00e7emez. Radyasyon yayan nesneler, radyoaktif olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u00c7evremizde her zaman i\u00e7in bir miktar radyasyon bulunur, fakat radyasyonun fazlas\u0131 insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fi gibi, daha ileri safhalarda \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Do\u011fal radyasyon uranyum gibi baz\u0131 kimyasal elementler ile uzay bo\u015flu\u011fundaki y\u0131ld\u0131zlar ve baz\u0131 nesneler taraf\u0131ndan \u00fcretilir. Baz\u0131 nesneler bir saniyeden \u00e7ok daha az s\u00fcreyle radyoaktif kalabilirler, baz\u0131lar\u0131 ise binlerce y\u0131l radyoaktif \u00f6zelli\u011fini koruyabilir.<\/p>\n
Radyasyon \u00f6zel makineler sayesinde de \u00fcretilebilir, bu makinelere Siklotron (ivme makinesi), do\u011frusal h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 veya par\u00e7ac\u0131k h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 ad\u0131 verilir. Baz\u0131 bilim adamlar\u0131 bu makineleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri radyasyonu \u00fcretebilmek i\u00e7in kullan\u0131rlar. R\u00f6ntgen cihazlar\u0131 az miktarda \u00fcretilen (X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131) sayesinde insan vucudunun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesini sa\u011flar.<\/p>\n
N\u00fckleer silahlar (atom bombalar\u0131), yap\u0131lar\u0131 tahrip etmek ve insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek amac\u0131yla \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7ok y\u00fcksek miktarda radyasyon ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck ve insanl\u0131\u011f\u0131n haf\u0131zas\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f en ac\u0131 deneyim, Amerikan ordusunun \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda (1945) Hiro\u015fima ve Nagazaki\u2019ye att\u0131\u011f\u0131 bombalard\u0131r. \u00d6te yandan n\u00fckleer silahlar, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan seksenli y\u0131llar\u0131n sonuna kadar Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Sovyetler Birli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere, kapitalist ve sosyalist bloklar aras\u0131nda meydana gelen So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n temelini olu\u015fturmu\u015ftur. Uzun y\u0131llar boyunca devam eden kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 n\u00fckleer tehditler, insanl\u0131k i\u00e7in korkutucu bir deneyim meydana getirmi\u015ftir.<\/p>\n
N\u00fckleer reakt\u00f6rler elektrik \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131rlar. Bunlar da \u00e7ok miktarda radyasyon meydana \u00e7\u0131kar\u0131rlar, bu nedenle radyasyonun reakt\u00f6rden d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde dikkatlice in\u015fa edilirler. Fakat bir\u00e7ok insan, reakt\u00f6rlerde bir sorun olu\u015fmas\u0131 durumunda radyasyonun \u00e7evreye yay\u0131labilece\u011finden ve insanlara ve di\u011fer canl\u0131lara zazar verebilece\u011finden endi\u015fe duymaktad\u0131r. 16 Nisan 1986\u2019da Ukrayna\u2019n\u0131n \u00c7ernobil \u015fehrinde meydana gelen ve kanserojen etkileri Sovyetler Birli\u011fi ile T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda bug\u00fcn de hissedilen b\u00fcy\u00fck felaket, bu korkunun ba\u015fl\u0131ca temelidir. \u00d6te yandan n\u00fckleer reakt\u00f6rlerin par\u00e7alar\u0131 ve at\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck sorun olu\u015fturmaktad\u0131r. Kimi par\u00e7alar, y\u00fczlerce hatta binlerce y\u0131l boyunca radyoaktif kalabilmekte ve \u00e7evreye zarar verebilmektedir. Bu nedenle bunlar\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde nas\u0131l saklanmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin bug\u00fcn bile devam eden tart\u0131\u015fmalar vard\u0131r<\/p>\n
\u00d6zellikleri
\nRadyoaktiflik: Bir atom \u00e7ekirde\u011finin, tanecikler veya elektromanyetik \u0131\u015f\u0131malar yayarak kendili\u011finden par\u00e7alanmas\u0131. Bu olay\u0131 ilk kez 1896 y\u0131l\u0131nda Henri Becquerel uranyum \u00fczerinde ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Do\u011fada kendili\u011finden radyoaktif olan baz\u0131 elementler vard\u0131r, bunlar d\u00f6rt grupta toplan\u0131r:<\/p>\n
Radyum grubu: Bu grup uranyum 238 ile ba\u015flar ve art arda par\u00e7alanmalarla kararl\u0131 kur\u015fun 206’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.
\nAktinyum serisi: Bu seri uranyum 235 ile ba\u015flar ve kur\u015fun 207’ye d\u00f6n\u00fc\u015ferek biter.
\nToryum serisi: Ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 toryum 232 ile ba\u015flar ve kur\u015fun 208 ile son bulur.
\nNept\u00fcnyum serisi: Nept\u00fcnyum 237 ile ba\u015flay\u0131p, bizmut 209 ile biter. <\/p>\n
Radyoaktifli\u011fin tipleri<\/p>\n
Bu serilerde radyoaktifli\u011fin \u00e7e\u015fitli tipleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r:
\n\u03b1 (Alfa) radyoaktiflik: \u0130ki N\u00f6tron ve iki protondan meydana gelen bir heliyum \u00e7ekirde\u011fi yaymakt\u0131r. Bu radyoaktiflikte \u00e7ekirde\u011fin y\u00fck\u00fc, iki birim oran\u0131nda eksilir.<\/p>\n
\u03b2 (Beta) radyoaktiflik: Bir pozitif ve negatif elektron yay\u0131m\u0131d\u0131r. Bu radyoaktiflikte, elektron eksi y\u00fckl\u00fc ise \u00e7ekirdek y\u00fck\u00fc bir birim artar, art\u0131 y\u00fckl\u00fc ise bir birim azal\u0131r.<\/p>\n
\u03b3 (Gamma) radyoaktiflik: Bir \u00e7ekirde\u011fi uyar\u0131lm\u0131\u015f bir halden, daha az uyar\u0131lm\u0131\u015f veya kararl\u0131 hale getiren elektromanyetik bir \u0131\u015f\u0131n\u0131m kuvantumunun yay\u0131m\u0131d\u0131r. Radyoaktif d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnler az veya \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olurlar. G\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nan element \u00e7ekirde\u011fin yar\u0131s\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 i\u00e7in gerekli s\u00fcreye Periyot (radyoaktiflik) denir. D\u0131\u015f etkenlerin hi\u00e7 birine ba\u011fl\u0131 de\u011filmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bu periyot \u00e7ekirdekten \u00e7ekirde\u011fe \u00e7ok de\u011fi\u015fir. Bir saniyenin milyarda birinin binde biri ( 10-12 ) kadar s\u00fcren periyotlar oldu\u011fu gibi 1017 y\u0131la ula\u015fan periyotlar oldu\u011fu bilinmektedir. N\u00fckleer tepkimelerde, tabiatta bulunmayan radyoaktif \u00e7ekirdekler elde edilebilir. Bu olaya suni radyoaktiflik denir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Radyoaktivite (Radyoaktiflik \/ I\u015f\u0131netkinlik) bir enerji t\u00fcr\u00fc. N\u00fckleer reaksiyonlar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsan v\u00fccudunun oldu\u011fu gibi, bir\u00e7ok nesnenin de i\u00e7inden ge\u00e7ebilir. Yaln\u0131zca topra\u011f\u0131n, kayalar\u0131n ve \u00f6zellikle kur\u015funun i\u00e7inden rahat\u00e7a ge\u00e7emez. Radyasyon yayan nesneler, radyoaktif olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7evremizde her zaman i\u00e7in bir miktar radyasyon bulunur, fakat radyasyonun fazlas\u0131 insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fi gibi, daha ileri safhalarda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2716,2711,2712,2713,2708,2707,2715,2709,2714,2710],"class_list":["post-902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aktinyum","tag-atom-bomba","tag-hirosima","tag-nagazaki","tag-nukleer","tag-radyoaktivite","tag-radyum","tag-siklotron","tag-toryum","tag-x-isinlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=902"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}