Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar
\nAstronomlara gore G\u00fcne\u015f Sistemi’mizin \u00fcyeleri bundan 4.5 milyar y\u0131l \u00f6nce, birka\u00e7 km boyutundaki cisimlerin carp\u0131\u015fmalar\u0131 ve birle\u015fmeleri ile olu\u015fmu\u015ftur. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck cisimlere “gezegenimsiler” ad\u0131 verilmektedir. Genel olarak kaya ve metalik yap\u0131l\u0131 gezegenimsiler bug\u00fcnk\u00fc gezegenleri ve Asteroid’leri olu\u015ftururken, su, amonyak ve metan buzu gibi bile\u015fikleri i\u00e7eren gezegenimsiler de bug\u00fcn “Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar” olarak bildi\u011fimiz cisimleri olusturmu\u015flard\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Jupiter’in \u00e7ekim etkisi, gezegenimsilerin olusturdu\u011fu bu k\u00fc\u00e7\u00fck cisimlerin G\u00fcne\u015f Sistemi i\u00e7inde sa\u011fa sola da\u011f\u0131lmalar\u0131na engel olmu\u015ftur. Asteroid’ler, bu etki alt\u0131nda, Mars ile Jupiter’in y\u00f6r\u00fcngeleri aras\u0131nda yer alan b\u00f6lgede g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda y\u00f6r\u00fcngelere oturmu\u015flard\u0131r. Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar ise G\u00fcne\u015f Sistemi’nin daha d\u0131\u015flar\u0131nda yer alan iki b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlardan biri Neptun’un y\u00f6rungesinin daha d\u0131\u015f\u0131nda yer alan geni\u015f bir ku\u015fakt\u0131r ve “Kuiper Kusa\u011f\u0131” olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Hubble Uzay Teleskobu ile \u00e7ekilen son foto\u011fraflarda bu ku\u015fak i\u00e7erisinde yer alan kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmi\u015ftir. Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131n as\u0131l kayna\u011f\u0131 olarak bilinen ikinci b\u00f6lge ise G\u00fcne\u015f Sistemi’mizi saran ve G\u00fcne\u015f’e uzakl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 50000 AB olan “Oort Bulutu” adl\u0131 k\u00fcresel bir yap\u0131d\u0131r. 1950 y\u0131l\u0131nda Hollanda’l\u0131 astronom Jan Oort, o zamana kadar g\u00f6zlenen kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n G\u00fcne\u015f Sistemi’ne giri\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ve y\u00f6r\u00fcngeleri \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucu, onlar\u0131n G\u00fcne\u015f Sistemi’ni saran k\u00fcresel bir hacimden geldiklerini s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu nedenle bu k\u00fcresel hacim Oort’un ad\u0131 ile an\u0131lmaktad\u0131r.
\nKuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan bu b\u00f6lgelerde olu\u015fan ufak bir tedirginlik etkisi (yakin ge\u00e7en bir y\u0131ld\u0131z\u0131n \u00e7ekim etkisi gibi) i\u00e7inde yer alan cisimlerden birinin hareket y\u00f6r\u00fcngesini de\u011fi\u015ftirebilmekte ve cismin G\u00fcne\u015f Sistemi’nin daha i\u00e7 b\u00f6lgelerine do\u011fru hareket etmesine neden olmaktad\u0131r. G\u00fcne\u015f Sistemi’ne yakla\u015fan bu cisim bazen Sistem’in gezegenlerinin \u00e7ekim etkisi alt\u0131nda hareket y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirebilmekte, cisim bazen G\u00fcne\u015f Sistemi’nin d\u0131\u015f\u0131na at\u0131l\u0131rken bazen de gezegenler veya g\u00fcne\u015f \u00e7evresinde y\u00f6r\u00fcngelere oturtulmaktad\u0131r. G\u00fcne\u015f \u00e7evresindeki y\u00f6r\u00fcngeleri \u00e7ok bas\u0131k elipsler ve hiperbolik y\u00f6r\u00fcngeler olmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde G\u00fcne\u015f \u00e7evresinde y\u00f6r\u00fcngeye oturan kuyruklu y\u0131ld\u0131zlara periyodik kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar denir. Jupiter’in \u00e7evresindeki ince disk ve i\u00e7inde yer alan irili ufakl\u0131 uydular da bu \u015fekilde yakalanm\u0131\u015f cisimlerden olu\u015fmu\u015ftur. Jupiter’in bu yolla sahip oldu\u011fu uydular\u0131na “Jupiter Ailesi” ad\u0131 verilmektedir. Ancak Jupiter bu cisimlere her zaman bu kadar sevecen davranmaz. Bunun a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fini Shoemaker-Levy 9 kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6nce par\u00e7alay\u0131p sonra yutu\u015fundan iyi biliyoruz.
\nKuyruklu y\u0131ld\u0131zlar genel olarak 5-20 km \u00e7apl\u0131, su, amonyak ve metan buzu ile toz (silisyum) kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fmu\u015f kirli kartopu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedirler. Bu ana par\u00e7aya “\u00e7ekirdek” ad\u0131 verilmektedir. Bu cisim G\u00fcne\u015f’e yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, G\u00fcne\u015f’in \u0131s\u0131 etkisi alt\u0131nda buzlar\u0131 erimeye ve buharla\u015fmaya ba\u015flar. Buharla\u015fma sonucu serbest kalan toz ve gaz parcac\u0131klar\u0131 \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131nda yo\u011fun ve parlak bir bulut olu\u015fturur. Bu buluta kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n “sa\u00e7” bolgesi denmektedir. Kuyrukluy\u0131ld\u0131z G\u00fcne\u015f’e daha da yakla\u015f\u0131nca bu sefer G\u00fcne\u015f’in \u0131\u015f\u0131n\u0131m bas\u0131nc\u0131 etkisi sonucu sa\u00e7 b\u00f6lgesindeki toz ve gaz, \u00e7ekirde\u011fin pe\u015fi s\u0131ra bir kuyruk olu\u015fturur. Bu kuyruk olusum nedeni gere\u011fi her zaman G\u00fcne\u015f’in aksi y\u00f6n\u00fcnde uzan\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ekirdek G\u00fcne\u015f’e yakla\u015ft\u0131k\u00e7a daha b\u00fcy\u00fck boyutlu bir kuyruk olu\u015fturur ve kuyrukluy\u0131ld\u0131z \u00e7\u0131plak g\u00f6zle dahi g\u00f6r\u00fclebilir hale gelebilir. Baz\u0131 kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar y\u00f6r\u00fcngeleri \u00fczerinde G\u00fcne\u015f’e en yak\u0131n konumdan (enberi noktas\u0131) ge\u00e7erken a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nma sonucu patlayarak bir ka\u00e7 par\u00e7aya ayr\u0131labilirler. Periyodik kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 bu etki y\u00fcz\u00fcnden bir daha geri d\u00f6nmemek \u00fczere par\u00e7alara ayr\u0131labilirler. Halley kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131 G\u00fcne\u015f’ten uzakla\u015f\u0131rken bu \u015fekilde par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, dolay\u0131s\u0131yla 2062 y\u0131l\u0131nda beklenen ge\u00e7i\u015fini ger\u00e7ekle\u015ftirememe ihtimali vard\u0131r.
\nG\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn en g\u00f6rkemli cisimleri olan kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131n ne zaman ortaya \u00e7\u0131kacaklar\u0131 ve nerede g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flayacaklar\u0131 \u00f6nceden kestirilemez. Bu nedenle onlara Astronomi’de “aniden g\u00f6rulen cisimler” de denmektedir.
\nKuyrukluy\u0131ld\u0131zlar, amat\u00f6r gokbilimcilerin en cok u\u011fra\u015f verdikleri ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131ndan biridir. Y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 20-30 kuyrukluy\u0131ld\u0131z ke\u015ffedilmektedir. Bu ke\u015fiflerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ise amat\u00f6r g\u00f6kbilimciler taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n G\u00fcne\u015f’e yakla\u015ft\u0131k\u00e7a parlakl\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftik. Bu nedenle amat\u00f6r g\u00f6kbilimciler bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z ke\u015ffedebilmek i\u00e7in, sabahlar\u0131 G\u00fcne\u015f do\u011fmadan hemen \u00f6nce Do\u011fu ufkunu veya G\u00fcne\u015f batt\u0131ktan hemen sonra Bat\u0131 ufkunu d\u00fcrb\u00fcnle sistematik bir \u015fekilde tararlar. Tarad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerdeki G\u00f6kada ve Bulutsu’lar\u0131n yerlerini ezbere bilmek zorundad\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri kuyruklu y\u0131ld\u0131zlarla hemen hemen ayn\u0131d\u0131r. Yeni bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z bulan amat\u00f6r g\u00f6kbilimci t\u00fcm verilerini kontrol ederek Uluslararas\u0131 Astronomi Birligi’ne bu haberi en k\u0131sa s\u00fcrede duyurur. Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar Uluslararas\u0131 Astronomi Birligi’nin (IAU) belirledi\u011fi kurallar \u00e7ercevesinde ke\u015ffeden g\u00f6kbilimcinin ismi ile adland\u0131r\u0131l\u0131r. Astronomi Almanaklar\u0131 ve el kitaplar\u0131 periyodik kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131n tekrar g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi tarihleri ve koordinatlar\u0131n\u0131 tablolar halinde vermektedir.
\nHale-Bopp Kuyrukluyildizi
\nHale-Bopp kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131 23 Temmuz 1995 tarihinde Amerikali iki amator g\u00f6kbilimci Alan Hale ve Thomas Bopp taraf\u0131ndan, birbirlerinden habersiz olarak ke\u015ffedildi. Alan Hale amator g\u00f6kbilimciler aras\u0131nda en \u00e7ok kuyrukluy\u0131ld\u0131z g\u00f6zleyen ki\u015fi olma unvan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve b\u00fcg\u00fcne kadar 200 kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n g\u00f6zlemini yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ama\u00e7la yapti\u011f\u0131 g\u00f6zlemlerin toplam s\u00fcresi 400 saati ge\u00e7mektedir. Alan Hale 22 Temmuz 1995 gecesi New Mexico kentindeki evinin bahcesinde bulunan 40 cm lik aynal\u0131 teleskobu ile daha \u00f6nceden ke\u015ffedilmi\u015f iki kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n (Clark ve d’Arrest kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131) g\u00f6zlemlerini yapmaya karar vermi\u015f. Gece yar\u0131s\u0131ndan hemen \u00f6nce Clark kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n g\u00f6zlemlerini tamamlam\u0131\u015f. d’Arrest kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131na yakla\u015f\u0131k 1.5 saatik bie s\u00fcre oldu\u011fundan, vakit ge\u00e7irmek amac\u0131 ile teleskobunu iki hafta \u00f6nce g\u00f6zledi\u011fi Sagittarius tak\u0131m y\u0131ld\u0131z\u0131ndaki M70 kuresel k\u00fcmesine y\u00f6neltmi\u015f. Alan Hale iki hafta \u00f6nceki g\u00f6zlemine g\u00f6re burada yeni bir cismin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen fark etmi\u015f. Hemen elindeki g\u00f6k haritalar\u0131n\u0131 kontrol ederek yeni bir cisim buldu\u011funu anlam\u0131\u015f. Yar\u0131m saat s\u00fcre ile g\u00f6zlem yaparak cismin y\u0131ld\u0131zlara gore yer de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu cismin bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z olabilece\u011fine karar vermi\u015f. Elindeki haritaya yerini i\u015faretleyerek koordinatlar\u0131n\u0131 belirlemi\u015f ve parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmi\u015f. Hemen evine giderek bilgisayar\u0131 ile Uluslararas\u0131 Astronomi Birli\u011fi (IAU) Astronomi Telegraflar\u0131 Merkez Burosu’nun bilgisayar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f ve kuyruklu y\u0131ld\u0131z belirleme program\u0131 ile bu koordinatlar civarinda daha \u00f6nceden ke\u015ffedilmi\u015f bir kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmi\u015f. Olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce yeni bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z ke\u015ffetti\u011fini anlami\u015f ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hemen elektronik posta ile Astronomi Telegraflar\u0131 Merkez Burosu’na bildirmi\u015f. Teleskobunun ba\u015f\u0131na d\u00f6nerek batana kadar kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131 g\u00f6zlemi\u015f. Ertesi g\u00fcn bilgisayar\u0131 ile elektronik postalar\u0131n\u0131 kontrol eden Hale ke\u015ffine ili\u015fkin IAU’dan gelen tebrik mesaj\u0131n\u0131 ve kendisinden bir ka\u00e7 saat sonra Arizona’dan Thomas Boop adli bir baska amator g\u00f6kbilimcinin de bu ke\u015ffe ortak oldu\u011funu o\u011frenmi\u015f.
\nThomas Bopp ise ayn\u0131 gece bir arkada\u015f\u0131 ile birlikte Messier cisimlerini g\u00f6zlemek \u00fczere Arizona’daki evinden ayr\u0131larak \u015feh\u0131r d\u0131\u015f\u0131nda \u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir yere gitmi\u015f. Arkada\u015f\u0131n\u0131n 45 cm \u00e7apl\u0131 Dobsonian t\u00fcr\u00fc teleskobu ile saat 23:00 civarinda M70 k\u00fcresel k\u00fcmesini g\u00f6zlerken tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir cisime rastlam\u0131\u015f. Bopp yapt\u0131\u011f\u0131 kontroller sonucu bu cisimin g\u00f6k haritalar\u0131nda da yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce cisimi s\u00fcrekli olarak g\u00f6zlemeye ba\u015flam\u0131\u015f. 1 saatlik g\u00f6zlem sonucunda cisimin y\u0131ld\u0131zlara g\u00f6re yer de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z olabilece\u011finden \u015fuphe etmi\u015f. Saat 24:30 civarinda evine d\u00f6nmeye karar vermi\u015f ve 150 km uzakl\u0131ktak\u0131 evine vard\u0131\u011f\u0131nda durumu evindeki detayl\u0131 g\u00f6k haritalar\u0131 ile tekrar kontrol edip sonuclar\u0131n\u0131 Astronomi Telegraflar\u0131 Merkez Burosu’na telegrafla bildirmi\u015f. 23 Temmuz sabah\u0131 Harvard G\u00f6zlemevi astronomlar\u0131ndan Daniel Green kendisini telefonla arayarak bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z ke\u015ffine ortak oldu\u011funu bildirmi\u015f. Bopp bu an\u0131 hayatindaki en \u00f6nemli g\u00fcn olarak niteliyor ve hi\u00e7 bir zaman unutamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.
\nHale Bopp kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n bu ke\u015fif hikayesinden sonra biraz da \u00f6zelliklerinin neler oldu\u011funa bakal\u0131m. Hale-Bopp kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131 ke\u015ffinden bu yana \u00e7ok say\u0131da amat\u00f6r ve profesyonel g\u00f6kbilimci taraf\u0131ndan incelenmi\u015ftir. Bu cal\u0131\u015fmalar sonucu kuyrukluy\u0131ld\u0131za ili\u015fkin bir \u00e7ok ozellik hesaplanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Hubble Uzay Teleskobu ile al\u0131nan detayl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden \u00e7ekirdek \u00e7apinin 40 km civar\u0131nda oldu\u011fu bulunmu\u015ftur. Sa\u00e7 k\u0131sm\u0131n\u0131n cap\u0131 100,000 km civar\u0131ndad\u0131r. Kuyru\u011funun uzunlu\u011fu ise 1 milyon km ye kadar uzanmaktad\u0131r. Kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n \u015fu ana kadar g\u00f6zlenen y\u00f6r\u00fcngesinden elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re d\u00f6nemi 2400 y\u0131l civar\u0131ndad\u0131r. Bu y\u00f6r\u00fcnge, G\u00fcne\u015f sistemi d\u00fczlemi ile 89.5o e\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131na ve 0.99 eksantriste de\u011ferine sahip olduk\u00e7a bas\u0131k bir elipstir.
\nEnberi uzakl\u0131\u011f\u0131 0.91 AB, enote uzakl\u0131\u011f\u0131 359 AB dir. Kuyrukluy\u0131ld\u0131z, y\u00f6r\u00fcngesi \u00fczerindeki enberi noktas\u0131ndan 1 Nisan 1997 tarihinde ge\u00e7ecektir ve bu s\u0131rada G\u00fcne\u015f’e uzakl\u0131\u011f\u0131 0.91 AB (enberi uzakligi) olacakt\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n G\u00fcne\u015f’e en yak\u0131n konumda bulunaca\u011f\u0131 ve en parlak g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi and\u0131r. Kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n en \u00f6te noktas\u0131na ise 3200 y\u0131l\u0131nda ula\u015fmas\u0131 beklenmektedir.
\nHale-Bopp kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131 Mart ve Nisan 1997 aylar\u0131 boyunca Kuzey yar\u0131m kuredeki g\u00f6zlemciler i\u00e7in ideal bir cisim konumunda olacakt\u0131r. Bu tarihlerde G\u00fcne\u015f batt\u0131ktan hemen sonra Kuzey-bat\u0131 ufkunun \u00fcst\u00fcnde yer alacakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda Mart ay\u0131 ba\u015f\u0131ndan Temmuz ay\u0131 ba\u015f\u0131na kadar koordinatlar\u0131, parlakl\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve hangi takim y\u0131ld\u0131zda g\u00f6zlenebilece\u011fi yer almaktad\u0131r. Mart ay\u0131 ba\u015f\u0131nda Cygnus tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda, Mart ortas\u0131ndan <\/p>\n
Tarih
\nSa\u011fa\u00e7\u0131kl\u0131k
\nDika\u00e7\u0131kl\u0131k
\nTak\u0131m Y\u0131ld\u0131z
\nParlakl\u0131k
\n1 Mart 1997
\n21sa22dk
\n33o22′
\nCygnus
\n-0.9
\n14 Mart 1997
\n23sa03dk
\n43o01′
\nAndromeda
\n-1.4
\n1 Nisan 1997
\n01sa48dk
\n44o29′
\nAndromeda
\n-1.7
\n15 Nisan 1997
\n03sa32dk
\n36o32′
\nPerseus
\n-1.5
\n1 Mayis 1997
\n04sa41dk
\n25o55′
\nTaurus
\n-0.5
\n15 Mayis 1997
\n05sa20dk
\n17o59′
\nTaurus
\n0.2
\n1 Haziran 1997
\n05sa54dk
\n10o01′
\nOrion
\n1.2<\/p>\n
sonuna kadar Andromeda tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda, Nisan ay\u0131 ortalar\u0131nda Perseus tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda, Nisan sonundan May\u0131s sonuna kadar Taurus tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda yer alacakt\u0131r. Ayr\u0131ca 9 Mart 1997 tarihinde Asya’dan (Mogolistan’dan Dogu Sibirya’ya uzanan bir hat boyunca) izlenecek tam G\u00fcne\u015f tutulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. G\u00fcne\u015f tutulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kuyruklu y\u0131ld\u0131z g\u00f6zlenmesi asl\u0131nda pek s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir olay de\u011fildir. Son yuzy\u0131l i\u00e7inde bu ko\u015fullar yaln\u0131zca 4 kez olu\u015fabildi (1882, 1893, 1948 ve 1963’de). Bu nedenle Hale-Bopp’un g\u00fcnd\u00fcz de g\u00f6r\u00fclebilecek olmas\u0131 onemini bir kat daha artt\u0131rmaktad\u0131r. D\u00fcnyadaki bir \u00e7ok seyahat acentas\u0131 bu olay\u0131 izlemek isteyenleri Asya’ya g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczere \u00f6zel turlar d\u00fczenlemektedir.
\nHale-Bopp kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131 foto\u011fraf \u00e7ekmekten ho\u015flanan t\u00fcm g\u00f6kbilimciler i\u00e7in de ideal bir cisim olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Poz s\u00fcresi iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak ayarlanabilen, 35 mm lik bir fotograf makinesi ve \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 sehpa ile biraz h\u0131zl\u0131 bir film kullan\u0131larak kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n birbirinden g\u00fczel resimlerini \u00e7ekebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. De\u011fi\u015fik objektifler se\u00e7erek farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edilebilir. Kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n kuyru\u011fu ile birlikte g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde kaplad\u0131\u011f\u0131 alan yakla\u015f\u0131k 10o uzunlu\u011fundad\u0131r (bu uzunluk pratik olarak yumru\u011fumuzu kolumuz boyunca ileri uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yumru\u011fumuzun geni\u015fli\u011fi boyunca g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde kaplad\u0131\u011f\u0131 alan olarak tarif edilebilir). Bu boyutu ile Hale-Bopp, 200 mm lik bir teleobjektif ile 35 mm lik bir film karesini tam olarak doldurur. Boyle bir teleobjektif ile 1000 ASA h\u0131z\u0131nda bir film kullan\u0131lacak olursa, 2-5 saniye aras\u0131nda poz sureleri ile bir ka\u00e7 karelik denemeler yapmak uygun olacakt\u0131r. 50 mm lik standart objektiflerle ise 15-25 saniye aral\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fen poz s\u00fcreleri ile bir ka\u00e7 deneme yap\u0131lmas\u0131 uygun olacakt\u0131r. Bu objektiflerle g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn 40o lik bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc film \u00fczerine al\u0131nabilmektedir. Buna g\u00f6re kuyruklu y\u0131ld\u0131z film karesinin 1\/4 lik bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc uzerinde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenecektir.
\nNGC185
\nNGC185 eliptik bir galaksi olup (Hodge 1963a; Kent 1987; Price 1985) yap\u0131
\nbak\u0131m\u0131ndan NGC205\u2019e benzemektedir. OB y\u0131ld\u0131zlar\u0131, toz bulutlar\u0131, H I bulutlar\u0131 ve gen\u00e7
\nmavi y\u0131ld\u0131zlar\u0131 i\u00e7ermektedir. Bu benzerli\u011fin \u00f6nemli noktas\u0131 iki galaksinin de
\nAndromeda Galaksisi\u2019ne yakla\u015f\u0131k 100 kpc uzakl\u0131kta olmas\u0131d\u0131r. NGC185\u2019in yap\u0131s\u0131
\nnormal eliptik galaksiler gibidir. NGC185\u2019te bulunan toplam H I k\u00fctlesi yakla\u015f\u0131k
\n1.5x1M
\no
\nkadard\u0131r (Wiklind ve Rydbeck 1986). Renk-parlakl\u0131k diyagram\u0131ndan
\nNGC185\u2019in y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun ya\u015fl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\nNGC185\u2019de \u00e7ok say\u0131da de\u011fi\u015fen y\u0131ld\u0131z\u0131 bulunmu\u015ftur, bunlardan 151\u2019i RR Lyrae
\nve be\u015fi de Cepheid t\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015fen y\u0131ld\u0131zd\u0131r (Saha ve Hoessel 1990). RR Lyrae\u2019lerin
\nd\u00f6nemleri geni\u015f bir da\u011f\u0131l\u0131ma sahiptir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar Astronomlara gore G\u00fcne\u015f Sistemi’mizin \u00fcyeleri bundan 4.5 milyar y\u0131l \u00f6nce, birka\u00e7 km boyutundaki cisimlerin carp\u0131\u015fmalar\u0131 ve birle\u015fmeleri ile olu\u015fmu\u015ftur. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck cisimlere “gezegenimsiler” ad\u0131 verilmektedir. Genel olarak kaya ve metalik yap\u0131l\u0131 gezegenimsiler bug\u00fcnk\u00fc gezegenleri ve Asteroid’leri olu\u015ftururken, su, amonyak ve metan buzu gibi bile\u015fikleri i\u00e7eren gezegenimsiler de bug\u00fcn “Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar” olarak bildi\u011fimiz cisimleri olusturmu\u015flard\u0131r. B\u00fcy\u00fck …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2831,2828,2827,2830,2826,2829],"class_list":["post-945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-astronomi","tag-gunes-sistemi","tag-hale-bopp-kuyrukluyildizi","tag-jupiter","tag-kuyrukluyildizlar","tag-mars"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=945"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/945\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}