{"id":997,"date":"2011-06-07T14:19:51","date_gmt":"2011-06-07T11:19:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=997"},"modified":"2011-06-07T14:19:51","modified_gmt":"2011-06-07T11:19:51","slug":"yeryuzundeki-baslica-iklim-tipleri-ve-bitki-ortusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/yeryuzundeki-baslica-iklim-tipleri-ve-bitki-ortusu\/","title":{"rendered":"Yery\u00fcz\u00fcndeki Ba\u015fl\u0131ca \u0130klim Tipleri ve Bitki \u00d6rt\u00fcs\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>   YERY\u00dcZ\u00dcNDEK\u0130 BA\u015eLICA \u0130KL\u0130M T\u0130PLER\u0130 VE B\u0130TK\u0130 \u00d6RT\u00dcS\u00dc     <\/p>\n<p>A- SICAK \u0130KL\u0130MLER<br \/>\n1-EKVATORAL \u0130KL\u0130M<br \/>\n   G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler: 10 kuzey ve g\u00fcney enlemleri ars\u0131nda etkilidir. \u00d6zellikle Amazon ve Kongo Havzalar\u0131 ile Malezya , Filipinler ve Papua Yeni Gine\u2019de etkilidir.<br \/>\n\u00d6zellikleri:<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131    25 C\u2019nin  \u00fcst\u00fcndedir.<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k ve g\u00fcnl\u00fck s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 en az olan iklimdir (1-2 C civar\u0131nda). Sebepleri : G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn y\u0131l dike yak\u0131n a\u00e7\u0131yla d\u00fc\u015fmesi ve nemlili\u011fin fazla olmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n*Her mevsim d\u00fczenli ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. Fakat en fazla ya\u011f\u0131\u015f g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n Ekvatora dik geldi\u011fi tarihlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Buharla\u015fma artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in.<br \/>\n*Ya\u011f\u0131\u015flar olu\u015fum bak\u0131m\u0131ndan Konveksiyon ya\u011f\u0131lar\u0131na \u00f6rnektir.<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 2000 mm \u2018nin \u00fcst\u00fcndedir.<br \/>\n*Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc b\u00fct\u00fcn y\u0131l ye\u015fil kalan s\u0131k ve uzun boylu ya\u011fmur ormanlar\u0131d\u0131r.<br \/>\n*Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n fazla olmas\u0131 ve y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k kimyasal \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n*Topraklar fazla y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in verimi d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli Laterit topraklar\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>2- Yaz\u0131 Ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 Tropikal (Savan) \u0130klimi<br \/>\n   G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler:Ekvatoral iklim ile \u00e7\u00f6l iklimi aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (10-20 kuzey ve g\u00fcney enlemleri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr)<\/p>\n<p>\u00d6zellikleri:<br \/>\nBu iklim b\u00f6lgesinde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 y\u0131lda iki kez dik a\u00e7\u0131yla d\u00fc\u015fer.<br \/>\n*G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n dik geldi\u011fi yaz d\u00f6nemi ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 , k\u0131\u015flar kurakt\u0131r.<br \/>\n*S\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u0131l 20 C nin \u00fcst\u00fcndedir.<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 1000-1200 mm aras\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n*Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc savand\u0131r. Savanlar uzun s\u00fcre ye\u015fil kalan , g\u00fcr ve uzun boylu ot topluluklar\u0131d\u0131r. Savan bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n y\u00fczeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerlerde ve akarsu boylar\u0131nda ormanlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n3-MUSON \u0130KL\u0130M\u0130<br \/>\n   G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler: Muson r\u00fczgarlar\u0131n\u0131n etkili oldu\u011fu G\u00fcney, G\u00fcneydo\u011fu ve Do\u011fu Asya\u2019da etkilidir. <\/p>\n<p>*Muson r\u00fczgarlar\u0131ndan dolay\u0131 bu iklimde yaz mevsimi ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 , k\u0131\u015flar kurakt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle savan iklimi ile benzerlik g\u00f6sterir.<br \/>\n*S\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u0131l 20 C nin \u00fcst\u00fcndedir.<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 1000-1500 mm civar\u0131ndad\u0131r. Ancak k\u0131y\u0131 kesimlerde bu ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 \u00e7ok daha fazla olabilmektedir. \u00d6rnek Hindistan\u2019\u0131n kuzey do\u011fusunda yer alan \u00c7erapun\u00e7i  12000 mm  ya\u011f\u0131\u015f almaktad\u0131r (D\u00fcnyan\u0131n en fazla ya\u011f\u0131\u015f alan yeridir).<br \/>\n*Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc k\u0131\u015f\u0131n yapra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6ken geni\u015f yaprakl\u0131 muson ormanlar\u0131d\u0131r. Muson ormanlar\u0131n\u0131n tipik a\u011fac\u0131 teak a\u011fac\u0131d\u0131r.<br \/>\n4- \u00c7\u00d6L \u0130KL\u0130MLER\u0130<br \/>\n* Ya\u011f\u0131\u015f miktarlar\u0131n\u0131n 150mm nin alt\u0131nda olan b\u00f6lgelerde \u00e7\u00f6l iklimleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n   \u00c7\u00f6l iklimleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yere g\u00f6re;<br \/>\na-S\u0131cak \u00e7\u00f6ller ( Tropikal):  D\u00f6nenceler \u00e7evresinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Olu\u015fmas\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnl\u00fck hareketinden kaynaklanan dinamik y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 etkilidir.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler:  Afrika\u2019n\u0131n kuzeyi (B\u00fcy\u00fck sahra)  Arabistan yar\u0131m adas\u0131, Basra k\u00f6rfezi \u00e7evresi, Hindistan\u2019\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131 (Tar \u00e7\u00f6l\u00fc), Avustralya\u2019n\u0131n i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131 ve bat\u0131s\u0131, Afrika\u2019n\u0131n g\u00fcney bat\u0131s\u0131ndaki Namib ve Kalahari \u00e7\u00f6lleri, G. Amerika\u2019daki  Patagonya Atakama, Peru \u00e7\u00f6lleri ve K . Amerika\u2019daki Meksika \u00e7\u00f6lleridir.<br \/>\n\u00d6zellikleri:<br \/>\n*Mutlak ve ba\u011f\u0131l nem \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bu sebeple g\u00fcnl\u00fck s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 en fazla olan iklimdir.<br \/>\n*Belirli bir ya\u011f\u0131\u015f mevsimi yokrur.baz\u0131 y\u0131llar hi\u00e7 ya\u011f\u0131\u015f olmayabilir.<br \/>\n*Mekanik \u00e7\u00f6z\u00fclmenin en fazla oldu\u011fu iklimdir.<br \/>\n*Y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 g\u00fcnl\u00fck s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 kadar y\u00fcksek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 bu alanlara y\u0131l boyunca dike yak\u0131n a\u00e7\u0131yla d\u00fc\u015fmektedir.<br \/>\n*Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc yok denecek kadar azd\u0131r. C\u0131l\u0131z ot ve \u00e7al\u0131l\u0131klarla kakt\u00fcs iklimin do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar. <\/p>\n<p>b- Karasal \u00e7\u00f6ller: Il\u0131man ku\u015fak  kara i\u00e7lerinde etraf\u0131 da\u011flarla \u00e7evrili \u00e7ukur alanlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Buralarda \u00e7\u00f6l \u00f6zellikleri g\u00f6r\u00fclme sebebi ya\u011f\u0131\u015f azl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler: K\u0131z\u0131lkum (\u00d6zbekistan), Karakum (T\u00fcrkmenistan), Gobi (Mo\u011folistan), Taklamakan (\u00c7in) , Arizona (A.B.D) \u00e7\u00f6lleridir.<br \/>\nc-So\u011fuk \u00e7\u00f6ller:Kutuplarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00f6l denmesinin sebebi ya\u011f\u0131\u015f azl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ya\u011f\u0131\u015f azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da sebebi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n  d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. S\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck  oldu\u011fu i\u00e7in buharla\u015fma ile atmosfere kar\u0131\u015fan nem azd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ya\u011f\u0131\u015f da az olmaktad\u0131r. Zemin buzlarla kapl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc yoktur.<br \/>\nB-ORTA KU\u015eAK \u0130KL\u0130MLER\u0130<br \/>\n5-AKDEN\u0130Z \u0130KL\u0130M\u0130:<br \/>\n   G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler: Akdeniz\u2019e k\u0131y\u0131s\u0131 olan \u00fclkeler ( Libya, M\u0131s\u0131r ve L\u00fcbnan hari\u00e7. Buralarda g\u00f6r\u00fclmeme  sebebi yer \u015fekillerinin engebesiz olmas\u0131d\u0131r.), Avustralya\u2019n\u0131n  g\u00fcneybat\u0131s\u0131, G. Afrika Cumhuriyetinde Kap b\u00f6lgesi, \u015eili\u2019nin orta kesimleri ve Kuzey Amerika\u2019da  Kaliforniya \u00e7evresinde etkilidir.<br \/>\n\u00d6zellikleri:<br \/>\n\u2022Yazlar s\u0131cak ve kurak k\u0131\u015flar \u0131l\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022Yaz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131na, kurakl\u0131k ise al\u00e7al\u0131c\u0131 hava hareketlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022En s\u0131cak ay ortalamas\u0131 28-30\u00b0C , en so\u011fuk ay ortalamas\u0131 8-10 \u00b0C dir.  Y\u0131ll\u0131k ortalama 18\u00b0C dir.<br \/>\n\u2022Kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ve don olay\u0131 \u00e7ok ender g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n\u2022En fazla ya\u011f\u0131\u015f k\u0131\u015f\u0131n , en az ya\u011f\u0131\u015f yaz\u0131n d\u00fc\u015fer.<br \/>\n\u2022K\u0131\u015f\u0131n g\u00f6r\u00fclen ya\u011f\u0131\u015flar Cephesel k\u00f6kenlidir. Cephesel ya\u011f\u0131\u015flar en fazla bu ikimde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n\u2022Y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 y\u00fckseltiye g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Ortalama 600-1000 mm aras\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n\u2022Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc maki dedi\u011fimiz bodur bitki toplulu\u011fudur. Maki; mersin, defne, kocayemi\u015f, zeytin, zakkum, ke\u00e7iboynuzu vb bitkilerden olu\u015fur.<br \/>\n   Akdeniz iklimi yurdumuzda Akdeniz, Ege, G. Marmara ve G.D. Anadolu B\u00f6lgesinin bat\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak Akdeniz B\u00f6lgesinden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a enlem, y\u00fckselti  ve karasall\u0131\u011f\u0131n etkisiyle bozulmaya u\u011frar. <\/p>\n<p>6-ILIMAN OKYANUS \u0130KL\u0130M\u0130<br \/>\n*Bat\u0131 R\u00fczgarlar\u0131 sebebiyle Il\u0131man Ku\u015fak karalar\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (Bat\u0131 ve K.Bat\u0131 Avrupa, Amerika\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131). Yurdumuzda ise Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda etkilidir.<br \/>\n\u00d6zellikleri:<br \/>\nYazlar serin, k\u0131\u015flar \u0131l\u0131kt\u0131r.<br \/>\nHer mevsim ya\u011f\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nEn s\u0131cak ay ortalamas\u0131 24-25 C, en so\u011fuk ay ortalamas\u0131 5-6 C dir. Y\u0131ll\u0131k ortalama 13-15 C dir.<br \/>\nG\u00fcnl\u00fck ve y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 azd\u0131r. Nemlilik fazla oldu\u011fu i\u00e7in.<br \/>\nY\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 1500 mm civar\u0131ndad\u0131r. Y\u00fckseltisi fazla olan yerlerde bu miktar artmaktad\u0131r.<br \/>\nEn fazla ya\u011f\u0131\u015f Sonbaharda, en az ya\u011f\u0131\u015f ilkbaharda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nYa\u011f\u0131\u015f olu\u015fumu yama\u00e7 ya\u011f\u0131\u015f\u0131 \u015feklindedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YERY\u00dcZ\u00dcNDEK\u0130 BA\u015eLICA \u0130KL\u0130M T\u0130PLER\u0130 VE B\u0130TK\u0130 \u00d6RT\u00dcS\u00dc A- SICAK \u0130KL\u0130MLER 1-EKVATORAL \u0130KL\u0130M G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler: 10 kuzey ve g\u00fcney enlemleri ars\u0131nda etkilidir. \u00d6zellikle Amazon ve Kongo Havzalar\u0131 ile Malezya , Filipinler ve Papua Yeni Gine\u2019de etkilidir. \u00d6zellikleri: *Y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 25 C\u2019nin \u00fcst\u00fcndedir. *Y\u0131ll\u0131k ve g\u00fcnl\u00fck s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 en az olan iklimdir (1-2 C civar\u0131nda). Sebepleri &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2971,2926,2970,2974,2972,2973],"class_list":["post-997","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-amazon","tag-bitki-ortusu","tag-iklim-tipleri","tag-muson","tag-savan","tag-tropikal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/997\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}