Bercam Nükleer Anlaşması Komisyonu’nun en yeni oturumu, İran ve 4+1 ülkelerinden gelen siyasi yetkililerin Çarşamba günü Viyana’da toplanması ile düzenlendi.
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Seyyid Abbas Irakçi, İran heyetinin bu komisyonun oturumundaki başkanlığını üstlenmektedir.
Avrupalılar ile müzakere yapmak aslında olumlu bir girişimdir. Ancak tartışmaya ve eleştiriye açık bir durumdur da. Durgun bir döngüde oyalanmak ve başka bir tabir ile kısır bir döngüde dolaşmak olarak da değerlendirilebilir.
Bercam Nükleer Anlaşması alanında yapılan ve çok az ve çok kısıtlı sonuçlar doğuran bu tür müzakerelere tereddütlü yaklaşmamız gerekiyor. Diplomatik alanda ise bu duruma ikna edici bir cevap bulunması gerekiyor.
Bu konu ile ilgili iki önemli meselenin ayırt edilmesi gerekiyor:
Birincisi İran’ın Bercam Nükleer Anlaşmasından doğan çıkarlarının ve isteklerinin Avrupa’an talep edilmesidir. İşte Viyana çalışma grubu da bu doğrultuda gerçekleşmektedir.
Seyyid Abbas Irakçi Pazartesi günü Viyana oturumunun gerçekleşmesi arifesinde Almanya Dışişleri Bakanlığı Bölgesel Genel Müdürü Phillip Ackerman ile Tahran’daki görüşmesinde Almanya, Fransa ve İngiltere’nin İran ile ticari ilişkileri yürütmek için özel mali sistem-İNSTEX’i kurma sürecinin uzamasını eleştirerek şöyle dedi:” Avrupalılardan, Bercam Nükleer Anlaşması’nın elle tutulabilir ve pratik sonuçlara varması ve ayrıca İNSTEX özel mali sisteminin hayata geçirilmesi için daha ciddi ve pratik girişimlerde bulunulmasını bekliyoruz. ”
İran İslam Cumhuriyeti Stratejik Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Kemal Harrazi ise Salı günü, Fransız Düşünce Kuruluşu Motaigne’den gelen heyet ile görüşmesinde Avrupa’nın Bercam Nükleer Anlaşmasına yönelik tutumu ile ilgili İran halkının Avrupa’ya güvensiz olduğuna değinerek sözlerine şu şekilde açıklık getirdi:” Avrupa’nın İNSTEX’i uygulamasındaki elini çabuk tutması Avrupa’ya karşı mevcut ortamı yumuşatabilir.”
Ancak ikinci mesele Bercam Nükleer Anlaşmasına olan beklentiler ve tüm ekonomik ve siyasi sorunların bu sağlam olmayan anlaşmaya bağlanmasıdır.
Sorulması gereken soru Avrupa’nın ne zamana dek bu gidişata devam edebileceğidir. Acaba Avrupa bu anlaşmanın sürdürülmesi için belli bir mekanizma geliştirmiş midir?
Bu konuyu analiz ederken iki noktayı gözden kaçırmamak gerekir.
İlk nokta İran’ın Bercam Nükleer Anlaşmasından doğan çıkarlarını garanti edebilecek sağlam ve şeffaf güvencelerin Avrupa’dan alınmasıdır.
İkinci nokta ise, Avrupa’nın yükümlülüklerini yerine getirmesi süresinin belirlenmesidir. Çünkü hali hazırda İran’ın ekonomik faaliyetleri bu müzakerelerin sonuçlarından dolayı aksatılmaktadır.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamenei geçen Temmuz ayında Cumhurbaşkanı ve kabine üyeleri ile görüşmesinde ülkedeki ekonomik sorunları Bercam ve Avrupa’nın girişimlerine bağlanmasının ülke menfaatleri doğrultusunda olmadığını belirtti.
Ayetullah Hamenei konuşmasında şöyle buyurdular:” İşinizi ülkenin belirlediği sınırlar içerisinde ciddiyet ile yapın. Şunu bunu beklemeyin. Biz bir gün ülkenin ekonomik sorunlarını Bercam Nükleer Anlaşmasına atfetmiştik. Ancak Bercam da ülkenin ekonomik sorunlarını gideremedi. Bize dikkate alınacak derecede yardımcı olamadı. Bunun sonucunda da halkı koşullandırıldı. Ne zaman Amerikan Başkanı olan herif, Bercam’dan çekilmek isteğini bildirdiğinde bizim piyasalarda dalgalanmalar yaşanır. Biz şartlandırdık kendimizi, halkımızı da şartlandırdık. Şimdi de artık halkı Avrupa’nın önerdiği Paket ile şartlandırmayalım. Tabii Avrupalılar bizim çıkarlarımızı nasıl koruyacakları yolunu bulmaya mecburlar, elleri mahkumdur! Bu yolun ismi önerdiği paket olsa gerek. Ancak bu meseleyi ülkenin asıl konusu halin getirmeyin. Avrupa paketi gelsin gelmesin. Bizim ülke işimiz var. Belli görevlerimiz var. Bu görevleri gerçekleştirmeliyiz. Bu takdir edilenlerin peşine düşün. Ülkenin ekonomisini bizim elimizde olmayan bir şeye şartlandırmayın”.
-
-
-
-
