Korsan İsrail kurulduktan sonra, Kuzey Irak ve Suriye’de yaşayan 200 bin Kürt Yahudisi, büyük bir operasyon ile İsrail’e getirilmişler ve İsrail parlamentosunda önemli mevkilerde bulunmuşlardı. Bugün de İsrail’de 250 binden fazla Kürt Yahudisi yaşamaktadır. İsrail’in Mustafa Barzani ile kurduğu ilişkiler, bugün de oğul Mesud Barzani ile devam etmektedir.
Peki Barzanileri tarih sahnesinde İsrail’e yakınlaştıran nokta neydi?
7 Ocak 1993 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Uğur Mumcu, Mossad-Barzani bağlantısını şöyle anlatmaktadır:
“Ortadoğu’nun karanlık bir kuyu olduğu her gün biraz daha anlaşılıyor. Kanıtlanan son ilişki, Mossad-Barzani ilişkisidir. Mossad, İsrail Devleti’nin gizli istihbarat örgütüdür. Bu örgütün, Kürt Lideri Molla Mustafa Barzani ile ilişkileri olduğu söylense daha önce kim inanırdı? Barzani’nin CIA ile ilişkisi artık belgelendi. Kimse bu ilişkiye, ‘Hayır olmadı’ diyemiyor. CIA-Barzani ilişkileri biliniyordu da Mossad-Barzani ilişkileri bilinmiyordu.”
Molla Mustafa Barzani, ilk kez 1967 yılında İsrail’e gidiyor. Kendisini kabul eden İsrail Savunma Bakanı Moşe Dayan’a, hediye olarak bir ‘Kürt hançeri’ ile birlikte, Kerkük petrol rafinelerinin planlarını da getiriyordu. Mart 1969′da yapılan bir operasyonda da Barzani-Mossad işbirliğiyle Kerkük rafinerileri bombalanıyor ve çalışamaz hale getiriliyor.
Molla Mustafa Bərzaninin Mossad Şefi Zwi Zamir ilə danışıqları
Bərzani Aşireti, Beroji, Mizorî, Şarvanî və Dolemari olmaq üzrə dörd aşiretten müteşekkil bir tayfa konfederasyonudur. Bərzan bölgəsi İraqın Ərbil elinə bağlı olub ölkənin ən şimal ucunda iştirak etməkdədir. Encyclopeadia of Iranica’ya görə Bərzan adı, Kürtçenin də mənsub olduğu şimal-qərb İrani Diler Mahalle mənasını daşımaqdadır. (Encylopedia İranica, Bərzan, Vol.II. Bibliography: Ch. Adle, “Contribution à la Geographie historique də Damghan,” Le monde iranien et l’Islam 1, 1971, pp. 69-104)
Necə ki Kürdüstan olaraq təbir edilən Şimali İraqdakı Mosul və Ərbil şəhərində, Xaxamlar yetişdirən Bərzani ailəsi haqqında ən əhəmiyyətli detallı məlumatları Yəhudi Ensiklopediyası – Judaica verməkdə və belə açıqlamaqdadır:
Mosul şəhərində yaşamış olan Xaxam Mən Nethanel Bərzani Halevi haqqındakı məlumatlar məhduddur. Nethanel Bərzani Musul’a yerləşmiş və bu bölgədəki Talmud əsərlərini və İbrani dilinə aid əsərləri geniş bir kitabxanada yığmışdır. Bu əsərlər və yazma kitablar, yenə xaxam olan oğlu Samuel Bərzaninin miras buraxmışdır. 1560 – 1630 illəri arasında yaşayan oğul, Kürdistanlı Kabalist Xaxam Samuel Bərzani Mən Nathanel dövrünün məşhur Kabalistlerindendir. Bu ailə Bərzani adını isə yaşadığı bölgənin adından almışdır. Bərzani ailəsi Barazan bölgəsində və Musulda yeşiva məktəbini qurdu. Barazani ailəsinin digər Kabalist xaxamlar Musulda və digər kürd şəhərlərində yaşamışdılar. Kürdüstan bölgəsinin ən seçmə və xaxamlar yetişdirən ailelerindendi. Samuel Bərzani Kabalistti, və Kobudla ya dair bir çox kitab yazmışdı. Bu kitabların bilinənləri isə isə Avnei Zikkaron, Səfər Ha-Iyyun, Səfər Derashot, və Səfər Haruzot adlı eserleriydi. (Encyclopedia Judaica, Bərzani Families, Vol.3. Keter: Jerusalem 1972, p.138 Bibliyografi baxın.)
Samuel Bərzaninin qızı olan Asenath Bərzani isə Tora, Talmud və Kabala məlumatı sayəsində ün qazandı və Yeşiva’da müəllimlik edən ərinin ölümüylə Tora mövzusunda Başöğretmen elan edildi. Asenath, qadınlar üçün deyilən “Talmud məlumatı” mənasını verən (tanna’it) ilk qadın xaxam ünvanını aldı. Tanna’it Asenath Bərzani ayrıca yazdığı şeirləri və İbrani dili üzərinə etdiyi şərhləriylə da bilinməkdədir. Asenath’ın şeirləri qadın əliylə yazılmış ilk müasir İvrit əsərlərin nadir nümunələrindəndir. (Encyclopedia Judaica, Bərzani Families, Vol.3. Keter: Jerusalem 1972, p.138 Bibliyografia: M. Benayahu, “R. Samuel Bərzani: Leader of Kurdistan Jewry,” in: Sefunot 9 (1965), 23-125 (Heb .); J. Mann, Texts and Studies in Jewish History and Literature, Vol. I (1972); A. Ben-Ya’akov, “Kurdistan Jewish Communities” (Heb., 1981); E. Brauer, he Jews of Kurdistan (R. pata, ed.) (1993); U. Melammed Uri and R. Levine. “Rəbbi Asenath: A Female Yeshiva Director in Kurdistan,” in: Peamim, 82 (2000), 163-78 (Heb.) ; YY Rivlin, “Poetry of the Aramaic-Speaking Jews” (Heb., 1959))
Necə ki Barazani ilə Bərzani İbrani ədəbiyyatında eyni adlardır. Eyni mənadadır. (Guggenheimer, Eva H. Guggenheimer, Jewish family names and their origins, Publishing House, Inc., 1992, op. 67)
Kürd yəhudiləri irəliləyən dövrlərdə Sionizmi də mənimsəmişlər. 1920-ci illərdə İraq Kürdistanı’nda Qüdsə yerləşən Bərzani tayfasından Moşe Bərzani “Barazani” (1926-1947) Lehi Yəhudi Təşkilatının məşhur liderlerindendi. Encyclopedia Judaica ‘Bərzani Families, Vol.3. Keter: Jerusalem 1972, p.138 Bibliyografia: Y. Nedava, Olei-ha-Gardom (1966); Y. Gurion, Ha-Niẓẓah on Olei Gardom (1971).
Məşhur Sionist Moshe Bərzani adına basdırılmış bir poçt markası
Bərzani Soyisimli bir Kürd Yahudisine aid Qəbiristanlıq – Qüds / İsrail Bərzani Ailəsinin Qüdsdə olan qohumlarından.