Antarktikadakı buzlaqların ərimə sürətləri keçmişə nəzərən iki qat artdı. Elm adamları əriyən buzlaqların ya heç bir zaman geri dönməyəcəyini ya da əsrlər sonra dönə biləcəyi istiqamətində təxmin icra edir.
Antarktikadakı buzlaq ərimə sürəti 2010-2013 arasında bir əvvəlki müşahidə dövrünə görə iki mislinə çıxdı.
BBC-nin xəbərinə görə yeni ölçmələr xüsusi olaraq buzlaqların ölçülməsinə etmək üzrə hazırlanmış bir radar yerləşdirilən Avropanın Cryosat kosmos vasitəsindən gəldi. Son qiymətləndirməyə görə , Antarktikanın buzlaq itkisi dünyada dəniz səviyyəsini ildə 0.43milimetre yüksəldəcək səviyyədə.
Mütəxəssislər , tapıntıları Geophysical Research Letters adlı elm jurnalında yayımladılar. Yeni araşdırma 2010-2013 illəri arasında aparılan hesablamalara əsaslanır və başqa peyklərdən 2005 ilə 2010 illəri arasında edilən müşahidələri aktuallaşdırır.
Cryosat üzərindəki altimeter , qar yağışıyla qalınlaşan və ərimə yoluyla araşdırıl buzlaq təbəqəsinin yüksəkliyindəki dəyişməsi ölçebiliyor . Araşdırma , qitəni üç bölgəyə ayırmış. Qərb və Şərq Antarktika ilə Cənub Amerikaya doğru uzanan Antarktika yarımadası . Bütün olaraq Cryosat üç bölgənin ortalama buzlaq qalınlığı itkisinin ildə 2 santimetr olduğunu ortaya qoyur. Cryosat’ın cüt antenalı hesablamaları buzlaqların şəklini çox müvəffəqiyyətli bir şəkildə çıxarmasını təmin edir.
Üç bölgəyə tək-tək baxıldığında illik buzlaq itkisi Qərbdə 134 milyard ton , Şərqdə 3 milyard ton və Antarktika yarımadasında 23 milyard ton. Şərq Antarktikadakı buzlaqlar daha əvvəlki müşahidə dövründə , o dövr yaşanan fövqəladə qar yağışı səbəbiylə ərimə deyil qalınlaşma göstərmişdi , amma bu dövr çox az bir itkiyə uğrayır. Gözlənildiyi kimi ən böyük ərimə Qərb Antarktikadakı buzlaqlardan .
Bura Amundsen Körfəzi adı da verilən bir bölgə və üzərindəki altı nəhəng buzlaq bu anda çox böyük bir sürətlə əriyib kiçilir. Bu əriməyə istilənən okean sularıyla təmas gətirib çıxarır. Mütəxəssislər ilıq okean sularının Antarktikaya dəyişən iqlim səbəbiylə daha qüvvətlənən küləklər tərəfindən süründürüldüyünü söyləyirlər. Qərb Antarktikadakı Smith buz qayaları Cryosat ölçümlərinə görə hər il 9 metr araşdırır.
Qərb Antarktika ya da Amundsen Körfəzinin gələcəyi mövzusunda yaxınlarda nəşr olunmuş iki qiymətləndirmə var. Bunlardan biri , bu bölgədəki buzlaqların artıq geriyə dönüşsüz bir şəkildə itdiyi nəticəsinə çatır.
Buzlağın müəyyən bir parçasına fokuslanan digər iş isə geriyə dönüş ehtimalı ola biləcəyini amma bunun yüzlərlə il ala biləcəyini söyləyir. Qısacası bu anda Antarktikanın ən sürətli əriyən bölgəsi Amundsen Körfəzinin gələcəyi mövzusunda isə mütəxəssislər hələ dəqiq proqnozlar tapılmır.
Qərb Antarktikadakı altı buzlağın bütününün əriməsi halında dünya denizlerinin səviyyəsinin 1 metr 20 santimetr yüksəldəcəyi hesablanır. Üstəlik bu Antarktika qitəsinin dəniz səviyyəsi üzərindəki potensial təsirinin yalnız çox kiçik bir hissəsi . Qitənin hamısı üzərində təxminən 26,5 kilometr buzlaq var və bunun dəniz səviyyəsi olaraq qarşılığı 58 metr .
Antarktikanın böyük bir qisimi dünyanın digər qisimlərini təsiri altına alan istiləşmədən əhəmiyyətli ölçüdə səpilmiş mövqedə amma mütəxəssislərin hər cür dəyişikliyi və bu dəyişikliklərin sürətini davamlı müşahidə xüsusilə dəniz səviyyəsi mövzusunda irəliyə istiqamətli təxminlər inkişaf etdirmək və tədbirlər ala bilmək baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.