IAEA Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatı IAEA son hesabatında İran İslam Respublikasının nüvə sahədəki öz bütün məsuliyyətlərini yerinə yetirdiyini bildirdi. IAEA dünən gecə İranın nüvə fəaliyyətləri ilə əlaqədar nəşr etdiyi yeni bildirişlərində, İranın Cenevrə razılaşması əsasında yeni zənginləşdirmə işlərində olmadığını bildirdi. İranın 20 Yanvar 2014 tarixindən indiyə qədər öz müəssisələrinin heç birində% 5-in üzərində uran zenginleştirmediği vurğulanan bu məlumatda, mövcud olan uranın azaldılması və% 5-in altına salınması işlərini də tamamladığı ifadə edilmişdir. Bu hesabat uyğun olaraq İran yanacaq zənginləşdirmə fabriki, Fordun nüvə təsisləri və ya Ərak ağır su reaktorunda nüvə işlərini genişletici hər hansı bir cəhddə tapılmamışdır. UAEK’nın bildirişlərində ayrıca İranın Bender Abbasdan olan dolanışıq mədən, Sağend uran istehsal mədən və Erdekan uran çıxarma zavodunun fəaliyyətləriylə əlaqədar agentliyə bir hesabat təqdim etdiyi da ifadə edilmişdir. Mütəxəssislər bu hesabatı olduqca müsbət xarakterizə edərək, bu hesabat İran ilə 5 +1 qrupu arasında sağlanmak istənən son razılaşma mətnində təsirli olacağı fikirindələr. Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatı IAEA Başçısı Yukio Amano keçən həftə reallaşdırdığı Tehran səfərinin davamında bir məlumat nəşr edərək, İranın, əməkdaşlıq çərçivəsindəki məsuliyyətlərini yerinə yetirməsini görmək və daha əvvəl edilən bütün görüşmələrdən alınmış nəticələrin həll qovuşması istiqamətində müsbət addımlar atmasının sevindirici olduğunu açıqladı. Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatı IAEA Başçısı bu məlumatda, agentliyin İranla əməkdaşlıq üçün daha əvvəl vermiş olduğu öhdəliklərə bağlı qaldığını və məsələlərin dialoq yolu ilə nizamlanmasını ön planda tutaraq diqqət göstərəcəyini bildirmişdi. Amano’nun bu hesabatı Ajans’ın İranın nüvə məsələlər mövzusundakı yanaşmasının müsbət bir xəttdə olduğunu göstərir. Siyasi baxımdan da Noyabr 2013 tarixində İran ilə 5 +1 qrupu arasında varılan razılaşma ardından nüvə məsələdə əhəmiyyətli irəliləmələr təmin edilmişdi. Sanksiyaların azaldılması və Petro-kimya, gəmiçilik, valyuta və qiymətli metallar dəyişmənin və İranın bloka edilmiş pulunun bir hissəsinin sərbəst buraxılması mövzusunda bəzi sanksiyalar qaldırılmışdı. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq tək yanlı sanksiya və BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiyalarının tamamilə qaldırılması, İran nüvə faylının Təhlükəsizlik Şurasından alınaraq təkrar agentliyə qaytarılması kimi hədəflərin tama olaraq reallaşdırma çatmasıyla əsl son razılaşma təmin edilmiş olacaq və bu hədəfə çatmaq üçün hələ qat edilməsi lazım olan məsafə olduqca çoxdur. Şərhçilərin bir çoxu, İran nüvə görüş heyətinin məntiqli bir yanaşma sayəsində İranın beynəlxalq təhlükəsizliyə istiqamətli bir təhdid olmadığını isbat, İran əleyhindəki quru təbliğatı artıq təsirsiz hala gətirməyi bacardığına inanır. Tehran ayrıca IAEA ilə davam etdirdiyi vərdiş v güvən mühiti meydana gətirmə işlərinin davamında indiyə qədər bu agentliyin suallarına lazım olan cavabı vermiş və qayğılarını gidermiştir. Bu barədə varılan ən son razılaşma isə İran ilə MAQATE arasında təmin edilən 5 maddəlik razılaşma mətni olub bunun son mərhələsinə gelinmiş var. Əslində bu vərdiş və müqavilələr İran ilə 5 +1 qrupu arasında son razılaşmağa çatılması istiqamətində əhəmiyyətli bir rol ifa etməkdə və böyük bir fürsət olaraq qiymətləndirilməkdədir. Bütün bunlara baxmayaraq İran ilə 5 +1 qrupu arasında, sentrifuqa nə qədər olacağı kimi bir sıra təməl məsələlər üzərində anlaşılmazlıqlar hələ də davam edir. Bu mərhələdə danışıqların ağır irəliləməsi danışıqların çıxmaza girdiyi mənasını gəlməməlidir. 20 İyul tarixində danışıqlar müddətinin 4 aylığına daha uzadılması ilə nəticələnən İran ilə 5 +1 arasındakı Vyana-6 danışıqları danışıqların irəliyə dönük olduğunu göstərdi. İran xarici işlər naziri Zərifə də ifadə etdiyi kimi mövcud mərhələdə tərəflər ümumi bir razılaşma mətnini hazırlamaqla məşğul və zamanı gəlincə son addım atılacaq. Ümumi mənada tərəflərin hər ikisinin də danışıqlara baxışı müsbətdir və bu isə İranın danışıqlarda ciddi olduğunu və öz hüquqlarının resmiyete tanınması vəziyyətində son ümumi razılaşmanın təmin isbat etmişdir.