Bazlar da asitler kadar yaşantımıza girmiş maddelerdir.
Çamaşır sodası, sabun, diş macunu, deterjanlar, amonyaklı temizlik
malzemeleri, kireçli su ile bazı ilaçlar ( magnezyum hidroksit, talsit ve kalsiyum sandoz ) bazik maddelerdir. Laboratuvarlarda en çok kullanılan bazlar; sodyum hidroksit ( NaOH ), potasyum hidroksit ( KOH ) ve kalsiyum hidroksit ( Ca( OH )2 ) tir.
Bazlar suda çözündüklerinde OH ( hidroksit iyonu ) oluşturabilen maddelerdir.
Çözeltilerin asidik ya da bazik özellik göstermelerini H miktarı belirler. Dolayısıyla çözeltilerin H miktarı artıkça asidik, azaldıkça bazik özellik gösterir.
Çözeltideki H miktarı doğadaki bazı boyar maddelerin renklerini etkiler. Dolayısıyla bu tür boyar maddeler çözeltinin asidik ya da bazik özelliklerinden hangisini göstereceğini anlamak amacıyla kullanılır. Likenden elde edilen boyar maddeleri içeren turnusol kağıdının rengi asit çözeltisi içinde kırmızı, baz çözeltisi içinde mavi renge dönüşür. Çözeltinin asidik ya da bazik özellik gösterdiğini anlamak amacıyla kullanılan turnusol kağıdı, fenolftalein gibi maddelere belirteç ( indikatör ) denir.
Çözeltideki H miktarını belirlemek amacıyla pH ölçeği geliştirilmiştir. pH ölçeği 25°C’ta 0 ile 14 arasında değerler alır. Bir çözeltinin pH’si 0 ile 7 arasında ölçülmüşse çözelti asit özelliği gösterir. pH değeri 0’dan 7’ye doğru değiştikçe çözeltinin asitlik özelliği ve asitlik kuvveti azalır. Eğer çözeltinin pH’si 7 ile 14 arasında ölçülmüşse çözelti bazik özellik gösterir. pH değeri 7’den 14’e doğru büyüdükçe çözeltinin bazlık özelliği ve bazlık kuvveti artar. Her hangi bir çözeltinin pH değeri 7 olarak ölçülmüşse çözeltideki H ve OH miktarları birbirine eşittir ve çözelti nötr özellik gösterir.
pH değeri turnusol kağıdının renk değişiminden belirlenebileceği gibi pH metre adı verilen araç yardımıyla da belirlenebilir.
Asitlerin Genel Özellikleri
1 – Mavi turnusol kağıdın rengini kırmızıya çevirirler.
2 – Tatları ekşidir ve suda çözünürler.
3 – Çinko, magnezyum gibi elementler ile tepkimeye girerek hidrojen gazının açığa çıkmasına neden olurlar.
4 – Bir çok boya üzerinde etkilidirler.
5 – Karbonatları bileşiklere etki ederek karbon dioksit gazı açığa çıkarırlar.
6 – Metal hidroksitleri ya da metal oksitleri ile tepkimeye girdiklerinde nötrleşerek özelliklerini kaybederler.
7 – Temas ettikleri yerlerde aşındırma, çözünme, tahriş ve dokulara nüfuz etme gibi etkiler gösterirler.
8 – Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Bazların Genel Özellikleri
1 – Suda iyonlaşarak suya hidroksit iyonu verirler.
2 – Tatları acıdır.
3 – Kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye çevirirler.
4 – Ele kayganlık hissi verirler
5 – Asitler veya ametal oksitler ile tepkimeye girerek tuz bileşiklerini oluştururlar.
6 – Sulu çözeltileri elektrik akımını iletirler.
