Çocukların Gelişim Dönemleri
BEDENSEL GELİŞİM
0-1 YAŞ
– Doğumda boy 48-53 cm arasındadır.
– Doğumda kilo 2,5-4,3 kg arasındadır.
– Önce büyük kaslar,sonra küçük kaslar gelişir.
– 4. ayda ağırlık doğum ağırlığının 2 katına,1 yaşın sonunda 3 katına çıkar.
– 5.aydan sonra alt damakta 2 diş çıkar.Sonra üstte 2 diş çıkar.Bebek 1 yaşına geldiğinde 8 diş tamamlanmış olur.
– Yenidoğanda beyin ağırlığı yaklaşık 350 gr.dır.1 yılın sonunda beyin ağırlığı olması gerekenin % 75 ine ulaşmış olur.
– Yenidoğan bebeğin kafatasında 6 bıngıldak vardır.Bunların 5 tanesi doğumdan hemen sonra kapanır.Sadece tepedeki kalır.
– 1 yaşında çocuğun boyu ortalama 76 cm ye ulaşır.
1-2 YAŞ
– Bebeğin kafatasındaki bıngıldak kapanır.
– 1-2 yaş arasında boy uzunluğu 11-13 cm artar.
– Boy ortalama 82-87 cm arasında değişir.
– Kilo ortalama 10-13 kg arasında değişir.
– Sindirim sistemi tam olarak gelişir.
– Çocuk 2 yaşına ulaştığında 16 dişi vardır.
2-3 YAŞ
– Kilo artışı 3-3,5 kg civarındadır.
– Boy artışı 7,5-9 cm civarındadır. .
– Bağırsak ve böbrek kontrolü yavaş yavaş kazanılmaya başlanır.
– Alt ve üst çenede toplam 20 diş(süt dişi) 3 yaşına doğru tamamlanır.
– 2 yaşında baş,toplam beden boyutunun yaklaşık dörtte birini kapsar.
3-4 YAŞ
– Boy artışı 5-6 cm ye düşer.
– Kilo artışı 2-3 kg arasındadır.
– Kız çocukları ortalama 94 cm uzunluğunda ve 15 kg civarındadır.
4-5 YAŞ
– Kilo artışı 1,5-2 kg arasındadır.
– Boy artışı 5-6 cm dolaylarındadır.
– Gündüz saatinde böbreklerini ve bağırsaklarını kontrol edebilir
5-6 YAŞ
– Bu yaşta boy artışı 10 cm civarındadır.
– Süt dişleri ön dişler başta olmak üzere dökülmeye başlar.
– 5,5 yaşında baş beden boyutunun altıda birine düşer.Çocuk bebeklik görünümünden uzaklaşır.
– Çocuklar 6 yaşına geldiklerinde doğum ağırlığının ortalama 7 katına ulaşırlar.
– Kalıcı dişler çıkmaya başlar.
ZİHİNSEL GELİŞİM
0-1 YAŞ
– Yeni doğan bebek görme alanı içindeki parlak cisimleri fark edebilir.
– Yeni doğan bebek anne sesini diğer seslerden ayırt edebilir.
– Yeni doğan bebek sese tepki verir ve başını sesin geldiği yöne çevirebilir.
– Yeni doğan bebek dört basit tadı(tatlı, ekşi, acı, tuzlu) algılayabilir.
– 1-2 haftalık bebek annesinin ten kokusunu diğer kokulardan ayırabilir.
– 3.haftadan itibaren meme emerken annesinin yüzünü incelemeye başlar.
– 2.ayında annesinin yüzünü diğer yüzlerden ayırabilir.
– Yavaş hareket eden bir nesneyi takip eder.
– 2.ayın sonunda sadece annesinin memesini emer.
– 3.ayında objenin nerede olduğu ile değil ne olduğu ile ilgilenir.
– Çevresine bakabilmek için başını amaçlı olarak çevirir.
– Yüzü önünde kendi elleri ve parmaklarıyla oynar.
– Kendisiyle konuşulduğunda bazen de yalnızken zevkle kendi kendine sesler çıkarır.
– Sesin kaynağını aramak için başını sağa sola hareket ettirebilir.
– Nesnenin sürekliliğini anlar.
– Saklanmış olan nesneleri aramaya başlar.
– İlk kez tümüyle zekalı davranışlar gösterir.
– Amaçlı eyleme geçer; engeli kaldırmak ya da yolunu değiştirmek gibi.
– Yeni araçlar keşfeder.
– Kendi kendine yemek yeme denemelerine girişir.
– Tekrarlanan hareketlerde değişiklikler yapmaya başlar.
– Deneme yanılma yollarını basit olarak kullanabilir.
1-2 YAŞ
– İlk düşünme belirtileri görülmeye başlar.
– Kendisini kontrol ederek hareket eder.
– Nesne devamlılığını tamamıyla kazanmıştır.
– Nesnenin sembolünü zihninde saklayabilmektedir.
– Basit yönergeleri yerine getirebilir.
2-3 YAŞ
– Nesneleri tam olarak sembolize etmeye başlamıştır,
– Bir sembolle bu sembolün temsil ettiği nesne anlamaya arasındaki ilişkiyi başlamıştır,
– Bu yaştaki çocuğa göre hareket eden her şey canlıdır.
3-4 YAŞ
– Özelden özele akıl yürütme söz konusudur.
– Benmerkezci düşünür.
– 10 a kadar ya da daha fazla ezbere sayabilir.
4-5 YAŞ
– Yakın geçmişteki olayları, olup bitenler arasında ilişki kurarak anlatabilir.
– Ev adresini söyleyebilir.
– Nesneleri ismini söylediği nesneye dokunup nesne-sözcük arasında birebir eşleme yapabilir.
– Şakalardan, fıkralardan zevk alır, uygunsuz sözlerden, ifadelerden ve argodan hoşlanır.
5-6 YAŞ
– 5 yaş çocuğu her şey arasında her türlü ilişkiyi kurabilir.
– Parçayla bütünü aynı zamanda düşünemez.
– Zihinsel kıyaslama yapamazlar.
– Eylemlerinde, düşüncelerinde, bakış açılarında benmerkezlidir.
– Toplumsal yönelim tam biçimini ancak 7-8 yaşlarında alır.
– İşlem öncesi çocuk, başkalarının görüşüyle; dünyanın ne olduğunu düşünmez.
– Mantık henüz gelişmemiştir.
– Her şeyi kendine göre değerlendirdiği bu düşünce çağında çocuk ‘bazı’ ve ‘hepsi’ ayrımını yapamaz.
DİL GELİŞİMİ
0-1 YAŞ
– Doğarken ağlar.
– Duyma hissi gelişmeye başlar.
– Ani sesler karşısında korkup ağlar.
– 3-5 ay arasında evrensel sesler çıkarır.(Cıvıldama dönemi)
– Bebek 3 aylıkken konuşma seslerini algılayabilir.
– 3.ayda yüksek sesle güler.
– 3. ayda seslerin kaynağına bakar.
– 4 aylıkken iki heceli sesler çıkarabilir.
– 4 haftalıkken ayrışmamış sesler çıkarır.
– 6-8 hafta arasında konuşmanın öncüsü olan garip sesler çıkarır.
– 2. ayında yedi tane anlamlı ses çıkarır.
– 6. ayında on iki anlamlı ses çıkarır.
– 6-9 ay arası heceleme dönemi olarak nitelendirilir.
– 8.aydan itibaren heceleme başlar.
– 9.aya doğru heceleri arka arkaya getirir.
– 6-9 ay arasında ilgi çekmek için bağırır.
– “Hayır” ve “güle güle” sözlerini anlar.
– “Baba” ve “dede” gibi heceleri birleştirebilir.
1-2 YAŞ
– 3-30 arasında sözcük kullanır.
– Basit sorular sormaya başlar.
– Basit zamirler kullanmaya başlar.
– Konuşurken sırasını beklemeyi öğrenmiştir.
– Sözcüklerin tam söylenişinde bazı hatalar yapar.”Tren” yerine “tyen” diyebilir.
– Anladığı sözcük sayısı kullandığı sözcük sayısından fazladır.
– 2 yaşındaki çocuk basit emirleri anlar,iki kelimeli, kısa anlamlı cümleler kurar.
– Sözcük haznesi genişler.
2-3 YAŞ
– Çocuk 2,5 yaşına geldiğinde tüm ünlü ve ünsüzleri söyler.
– 50 veya daha fazla sözcük kullanabilir.
– Kendisiyle konuşulduğunda dikkatle dinler.
– Kendinden söz ederken ismini kullanmaya başlar.
– Sıfatları ve zarfları kullanmaya başlar.
– Heyecanlı olduğunda ve duygu-coşku uyandıran bir ortamda kekelemeye başlar.
– 2 yaşın sonunda sözcük sayısı 200 civarını bulur.
– 6-8 sözcükten oluşan cümleler kurabilir.
– Durmaksızın konuşurlar.
– İsim ve nesnelere ait hızla oluşan bir sözcük hazinesi oluşturur.
– Kurduğu cümlelerin yapısı çocuksu özellikler taşır.
– Düşünce süreçleri gelişmektedir ama hala sistematiklik kazanamamıştır.
3-4 YAŞ
– Söz dağarcığı gelişmiştir.
– Kullandığı sözcük sayısı 300 lere çıkmıştır.
– Dil bilgisi kurallarına tam uyulmaz.
– Oyunlarda kendi kendine konuşma (monolog) görülür.
– Şiir ezberleyebilir.
– “Ve” bağlacını kullanmaya başlar.
– Cümleleri daha gramatik hale gelmiştir.
– Yeni kelimelere karşı büyük bir ilgi ve istek duyar.
– Zamir ve bazı basit edatları uygun biçimde kullanabilir.
– 3 ve daha fazla kelimeli anlamlı cümleler kurar.
– Telaffuz hataları görülür.
4-5 YAŞ
– “Ne,nerede,niçin,nasıl” gibi çok fazla soru sorar.
– Kendisine yapılan açıklamaları dikkatle dinler.
– Dil aracılığıyla duygu ve düşüncelerini ifade etmede güçlük çekse de,genellikle başarılıdır.
– Konuşması dil bilgisi kurallarına uyar ve tümüyle anlaşılabilir bir hale gelmiştir.
– Uzun öyküleri dinler ve gerçekte var olanla düş ürününü zaman zaman karıştırarak anlatır.
– Somut kavramlar ön plandadır.
5-6 YAŞ
– 5 yaşın sonunda kullandığı sözcük sayısı 2000 i bulur.
– Bu yaş çocuğu hep konuşmak ister.
– Yetişkinler gibi konuşmaya çalışır.
– Bilgisini artırmak için sorular sorar.
– Dilbilgisi kurallarına uygun konuşur.
– Herşeyin neden ve niçini ile ilgilenir.
– Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür;sonra söyler.
– Sık sık doğru mu sorusunu sorar.
DUYGUSAL GELİŞİM
0-1 YAŞ
– İlk gülücükler reflekstir.
– Bilinçli ilk gülücüklerin verildiği kişi annedir.
– Anneyi 3. haftadan itibaren tanımaya başlar.
– Ağlama çocuğun ilk duygusal tepkisidir.
– 5. aydan itibaren anneden uzak kaldığında ağlar.
– 10. aydan itibaren ihtiyaçlarının karşılanmaması halinde ağlar.
– İlk birkaç ay ağlamalar reflekstir.
– 6 aylık bebek ailenin ve çevresinin ilgisini bekler ama kendisi de çevresine ilgi gösterir.
1-2 YAŞ
– Herhangi bir olumsuz duygusu olduğunda ağlar.
– Yüksek sesten,yabancı kişilerden korkar.
– Anne babanın sürekli kendisiyle ilgilenmesini ister.
– Duygusal yönden oldukça mutludur.
– Tek başına kalmak isteyecek kadar kendine güvendiği anlar olmaya başlar.
2-3 YAŞ
– Mizah duygusu gelişir.
– Bu yaştan itibaren eve yeni bir kardeşin gelmesi kıskançlığa neden olur.
– Olaylara karşı olumsuz tepkiler sık görülür.
– Korkularında farklılaşma ve artma görülür.
– Korkulu rüya görerek uyanırlar.
3-4 YAŞ
– Korkular hala devam etmektedir.
– Kardeşine karşı kıskançlık duygusu devam eder.
– Hayal gücü artar.
– Anlatılan hikayelerden korkar.
– Genelde neşeli olan bu yaş çocuğu,özellikle sevdiği insanlara karşı çelişkili duygular içindedir.
– Zaman zaman kızgın ve saldırgan davranışlarda bulunabilir.
– Bu yaş çocuğu söylenenin tersini yapar.İnatçılık söz konusudur.
– Heyecanlarını giderek kontrol altına alır.
4-5 YAŞ
– Bu yaş çocuğu hala korku duygusuna sahiptir.
– Kıskançlık devam eder.
– Saldırgan davranışlarda bulunur.
– Davranışları genelde kendine güvenli ve dostçadır.
– Duygularını kontrol etmeyi başarır.
– Duygusal yönden dengeli görünseler de zaman zaman karanlıktan,kaybolmaktan korkabilirler.
5-6 YAŞ
– Değişmeye,daha hareketli ve uyumsuz bir görünüm almaya başlar.
– Pek çok şeyden korkmaz,ama hayali durumlardan endişe duyar.
– Hırsızdan,cadılardan,hayaletlerden korkar.
– İşittiği öykülerden veya seyrettiği filmlerden etkilenebilir.
HAREKET GELİŞİMİ
0-1 YAŞ
– Yeni doğan bebek karnından tutularak havada tutulduğunda başı öne düşer.
– Beşikten kaldırıldığında baş desteklenmezse gevşek kalır ve düşer.
– Yüzükoyun bırakıldığında başını sağa ya da sola çevirebilir.
– Kol ve bacaklarında ani hareketler ve duruş değişiklikleri gösterir.
– Oturur konuma geçirilmeye çalışıldığında başı belirgin bir biçimde geride kalır.
– 1.ayında çenesini yerden ve yataktan kaldırabilir.
– 2.ayında yakınındaki nesnelere uzanır.
– 3-6. ayda kollarını simetrik olarak sallayabilir.
– 3-6. ayda sırtüstü konumdayken ayaklarına bakmak için başını kaldırabilir.
– 3-6. ayda destekle oturur ve çevresine bakmak için başını bir yandan öbür yana çevirebilir.
– 3-6. ayda bacaklarını birbiri ardına hareket ettirerek güçlü tekmeler atabilir.
– 6-9. ayda desteksiz olarak 10-15dakika oturabilir.
– 6-9. ayda dengesini yitirmeden yerde duran oyuncağını almak için öne doğru eğile bilir.
– 6-9. ayda emeklemeye çalışır.
– 6-9. ayda desteği tutarak ayağa kalkabilir ancak tekrar yere oturamaz, geriye doğru düşüp yere çarpar.
– 9-12. ayda yerde uzun süreli oturabilir.
– 9-12. ayda yatar konumdan oturur pozisyona geçebilir.
– 9-12. ayda emekler ya da kalçası üzerinde kendini sürükleyerek ilerler.
– 9-12. ayda tek başına desteksiz yürüyebilir.
1-2 YAŞ
– Güvenli bir biçimde yürür; güvenle adım atmaya başlayıp durabilir.
– Dikkatle koşar ancak önüne bir engel çıktığında engeli aşamaz.
– Yürürken büyük bir bebeğini ya da ayısını taşıyabilir.
– Destekle merdivenlerden inebilir.
– Alçak bir basamaktan aşağı atlayabilir.
– Dengesini yitirmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan yeniden ayağa kalkabilir.
– Mobilyaların üzerine çıkıp yeniden aşağıya inebilir.
– Parmaklığa veya duvara tutunarak merdivenlerden çıkabilir ve aşağı inebilir.
– Büyük bir topa tekmeyle vurmaya çalıştığında topun üstüne yürür.
– Üç tekerlekli bisiklete oturur ama pedalları kullanamaz.
– Çocuk bahçesinde bulunan bazı kolay aletlere tırmanabilir.
– Büyük oyuncakları kolaylıkla itip çekebilir,ama önüne bir engel çıktığında oyuncağı yönlendirmede güçlük çeker.
– Aldığı nesneleri yerine koyabilir.
– Küçük şekerlerin paketlerini büyük bir beceriyle açabilir.
– Tahta küplerle altılı ve sekizli kuleler yapar
– Sayfaları tek tek çevirebilir.
– Kendiliğinden hem dairesel hem de ileri geri karamalar yapar.
2-3 YAŞ
– Merdivenden yukarı ayak değiştirerek çıkar ve aşağı inerken her basamakta iki ayağını bitiştirir.
– Alt basamaklardan atlayabilir.
– Pedalları kullanarak üç tekerlekli bisiklete binebilir.
– Parmak ucunda durabilir ve yürüyebilir,
– Ayak bileklerini çapraz koyarak oturabilir.
– Her iki elini işbirliği içinde ustaca kullanabilir.
– 9 ve daha fazla küple kule yapabilir.
– İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir.
– Makas kullanabilir.
– Kalemi sık kullandığı eliyle başparmağı arasında ucuna yakın tutar ve el hareketlerine egemen bir biçimde ustaca kullanabilir.
– Tek ayak üzerinde durabilir.
3-4 YAŞ
– Normal yürümede adımları uygundur.
– Geri geri yürümeyi kolaylıkla becerir.
– Ani dönüş ve duruşları becerebildiğinden koşmadaki başarısı artar.
– Merdiven tırmanma becerisinde artış görülür.
– Kalemi güzel bir şekilde tutabilir.
– Beden hareketlerini istediği gibi ustalıkla yönlendirebilir.
– Üç tekerlekli bisiklete binmede ustalaşmıştır.
– Dizlerini kırmadan yerdeki nesneleri alabilir.
– Küçük tahta boncukları ipe dizebilir.
4-5 YAŞ
– Topu atma, yakalama, zıplatma, tekmeyle vurma gibi becerileri içeren top oyunlarında ustalaşmıştır.
– İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir.
– Ayak değiştirerek sıçrayabilir.
– Hareketleri müziğin ritmine uygundur.
– Dizlerini bükmeden öne eğilip parmak uçlarına dokunabilir.
– Bu yaş çocuğuna,ayaklarını bitiştirerek zıplama,bir ayağından ötekine hoplayarak geçme,ip atlama,duruş değiştirme,düz yürüme,su dolu bir kabı taşıma öğretilebilir.
– Uzun adımlarla ve ayağını basarken yetişkin gibi kullanarak yürür.
5-6 YAŞ
– Çevik bir biçimde parmak uçlarında koşabilir.
– Tek ayağı ile 2-3m öteye sıçrayabilir.
– Örneğe bakarak 6 küple 3 basamaklı merdiven yapabilir.
– Büyük gözlü iğnelere ipliği kendi başına geçirir ve gerçek anlamda (birkaç ilmik) dikiş dikebilir.
– Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanabilir.
– Üçgen resmi çizebilir.
– Hareketlerin koordinasyonları düzgündür.
– Çocuk duvar veya tahta üzerinde yürümek,iki tekerlekli bisiklete binmek gibi den ge etkinlikleriyle ilgilidir.
– Müzikteki ritm onu ilgilendirir ve zamana uygun bir tempoyla vuruş yapar.
SOSYAL GELİŞİM
0-1 YAŞ
– Yeni doğan bebeğin yüz ifadesi belirsiz ve anlamsızdır.
– 5-6 haftalıkken sosyal gülümseme ve tepki biçimindeki sesli ifadeleri gelişir.
– 3. aya doğru tanıdık durumlara tepki vermeye başlar. Yemek, banyo, vb. gibi faaliyetlere ilişkin hazırlıkları farkeder ve tepki verir.
– 3-6 ay arasında eline aldığı her şeyi ağzına götürür.
– Kendisine çıngırak verildiğinde hemen elini uzatır ve ses çıkarması için anlamlı bir biçimde sallamaya başlar.
– Yabancılara yakın davranır ama zaman zaman özellikle annesi yanında olmadığında hafif bir utangaçlık ve endişe gösterebilir.
– 6-9 ay arasında yabancılarla tanıdık kişiler arasında belirgin bir biçimde ayrım yapar.
– Çıngırağını sallayarak veya masaya vurarak zil çalma eylemini taklit eder.
– 9-12 ay arasında kendi kaşığını tutabilir ama henüz kullanamaz.
– Tanıdıklarına sevgi göstererek yaklaşır
– ‘Güle güle’ anlamında el sallayabilir.
1-2 YAŞ
– Kaşığını tutar ve yemeğini dökmeden ağzına götürür.
– Bardağı iki eliyle kavrar üstüne veya çevresine dökmeden içebilir.
– Ayakkabılarını,çoraplarını ve şapkasını çıkarabilir ancak giyemez.
– Tuvalet ihtiyacını huzursuzluğuyla ya da sesli anlatımlarla önceden haber vermeye başlar.
– Oyuncaklarını artık ağzına götürmez.
– Oyun sırasında veya kızdığında oyuncaklarını yere atar.
– Basit günlük etkinlikleri taklit eder. Örn. bebeğine yemek yedirmek gibi.
– Küçük nesneleri kutuya koyup çıkarabilir.
– Başta annesi olmak üzere tanıdık kişilere duygusal olarak bağlanmıştır.
2-3 YAŞ
– Üstüne dökmeden kaşıkla yemek yiyebilir.
– Güçlük çekmeden bardağı eline alır, içer ve yeniden yerine koyabilir.
– Şapkasını ve ayakkabısını giyebilir.
– Tuvalet gereksinimini uygun zamanda dile getirip haber verebilir.
– Aşırı duygulanma, yorgunluk ya da korku durumunda anne /babaya sıkıca sarılır.
– Sahip olduğu şeyleri korur.
– Son derece canlı ve etkindir, yerinde duramaz, sürekli olarak hareket eder,en gellendiğinde karşı çıkar.
– Çevredeki olası tehlikelere karşı duyarlı değildir.
– Rol ağırlıklı dramatik oyunlar oynar
– Toplumsallaşmanın henüz başlangıcında olan çocuk,hareket ve görme alanı içindeki çocuklara ilgi duyarsa da henüz onları sürekli oyun oynayabileceği arkadaşlar olarak görmez.
– Son derece meraklıdır.Dış dünyada gördüğü her şeye ilgi duyar.Gördüğü eşyaları ellemek,onlarla oynamak ister.
3-4 YAŞ
– Çocuk giderek daha dengeli ve olumlu bir birey haline dönüşür.
– Grup halinde oynamaya,oynarken birbirleriyle konuşmaya ve grup içinde oynamak istediklerini seçmeye başlarlar.
– Aile içinde geçerli olan bazı kuralları,yavaş yavaş paylaşmayı,isteklerinin yerine getirilebilmesi için sabırlı olmayı öğrenmeye başlar.
– Kendisine verilen görevleri henüz sonuna kadar götürmede başarılı değildir.
– Bu yaş çocuğu yetişkinlerle bir arada olmaktan ve onlarla oynamaktan çok hoşlanır
– Yemek yerken kaşık ve çatalı rahatça kullanabilir.
– Ellerini yıkayabilir ancak tam olarak kurutamaz.
– Geceleri altını ıslatmaz.
– Çevresindekilere sevgi ve güvenle yaklaşır.
– Ev işleri, bahçe işleri, alış-veriş gibi etkinliklerde yetişkine yardımcı olmaktan çok hoşlanır.
– Çevreyi derli toplu tutmaya özen gösterir.
4-5 YAŞ
– Ellerini yıkar, kurular ve dişlerini fırçalayabilir.
– Genelde çok daha bağımsız ve oldukça inatçıdır;kendi isteğiyle hareket eder.
– İsteklerine karşı gelindiğinde, yetişkinlere uygunsuzca, kaba bir üslupla konuşa- bilir ve oyun arkadaşlarıyla kavga edebilir.
– Paylaşma ve oyun sırasında sıra bekleme anlayışı gelişmiştir.
– Küçük kardeşlerine ilgi gösterir sevgiyle yaklaşır.
5-6 YAŞ
– Grup oyunlarını tercih eder.
– Ev dışında daha mutlu olur.
– Arkadaşlarını kendi seçer.
– Yetişkinler ve kendinden büyükler yerine yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır.
– Saati ve saatin günlük programla ilişkisini anlayabilir.
– Genelde daha aklı başında ve bağımsızdır;daha kontrollü ve duyarlı bir yaklaşım içindedir.
– Evin içinde ve dışındaki işlere ilgi duyar.
– Sosyal yönden hala ailesine bağımlı olmakla birlikte,öğretmeni ve arkadaşlarının önemi de giderek artar.
CİNSEL GELİŞİM
0-1 YAŞ
– Yıkanma ve altının değiştirilmesi,bebeğin hoşlandığı şeylerdir;kucakta sallanmanın ya da arabada götürülmenin yarattığı ritmik duyumsamalar bebeğin hoşuna gider.
– Emme yoğun bir gereksinmedir.
– Bebeğin ilk cinsel duyguları,yıkanma ve altının değiştirilmesi sırasında ortaya çıkar.
– Çocuk annesine çok bağlıdır.
– Bebek dış dünya ile ilişkisini bütün beden yüzeyi ve odaklaşmış olarak ağız yoluyla sürdürür.
1-3 YAŞ
– Bu yaşta uygulanan tuvalet eğitimi çocuğun ilgisini cinsel organa yönlendirir.
– Libidonun doygunluk kaynağı ağızdan anüs bölgesine ve dışkılamaya yönelir.
– Çocuk büyük ya da küçük tuvaletini yaparken gereğinden fazla zaman harcar.
– Kaslarını kontrol altına almayı öğrenir.
4-6 YAŞ
– Bu dönemde haz bölgesi cinsel organlar ve etrafıdır.
– Bu dönemde çocuklar anne ve baba modelleriyle kurdukları özdeşim mekanizmasıyla “onlar gibi olmayı” denerler.
– Kadın ve erkeğin cinsel organlarının farklı anatomisi bu dönemde ilgi ve araştırma konusu olur.