Edinilmiş bağışıklık sistemi ya da Edinilmiş bağışıklık yüksek oranda özelleşmiş bütün sisteme etki edebilen hücreler ve patojenik mücadeleleri ortaya çıkaran süreçlerle düzenlenen bağışıklık sistemi çeşididir.
İlk olarak Gnathostomata’da ulaşılan edinilmiş ya da spesifik bağışıklık sisteminin non spesifik ve evrimsel olarak daha eski olan (nerdeyse bütün yaratıklarda yaşayan patojenlere karşı ev sahibinin kendini savunmasında temel sistem olan) doğuştan gelen bağışıklık sistemiyle aktive edildiği düşünülmüştür. Edinilmiş ya da spesifik bağışıklık sisteminin yanıtı omurgalıların bağışıklık sisteminde spesifik patojenleri tanımayı ve hatırlamayı (bağışıklığı oluşturur) ve patojenlere karşı karşıya kalındığı her zaman daha güçlü saldırıların olmasını sağlar. Edinilmiş bağışıklık sonradan kazanılmış bir bağışıklık sistemidir çünkü vücudun bağışıklık sistemi gelecek saldırılara karşı kendini herzaman hazırlar.
Sistem somatik hipermutasyon (hızlandırılmış somatik hücre mutasyonları) ve VDJ rekombinasyonları (antijen reseptör gen segmentlerinin geri dönüşümüsüz genetik mutasyonları) yüzünden yüksek oranda uyum sağlama yeteneğindedir. Bu mekanizma genlerin küçük bir kısmının her bireysel lenfositte benzersiz olarak ifade edilen çok sayıda farklı antijen reseptörleri üretilmesine izin verir.
Çünkü gen düzenlenmesi her hücrede geri dönüşümsüz DNA değişikliklerine bütün döllerin hücrelerinde aynı reseptörün özelliğini kodlayan genlerin kalıtılmasına uzun süreli spesifik bağışıklıkta anahtar rol oynayan bellek B hücreleri ve bellek T hücreleri ile rehberlik eder.
Konu Başlıkları
İşlevleri
Etkili hücreler
Antijen sunumu
3.1 Eksojen antijenler
3.2 Endojen antijenler
T lenfositler
4.1 CD8+ T lenfositler ve sitotoksisite
4.2 CD4+ yardımcı T hücreleri
4.2.1 Th1 ve Th2: Yardımcı T hücresi yanıtları
4.3 γδ T hücreleri
B lenfositler ve antikor üretimi
Alternatif edinilmiş bağışıklık sistemi
Bağışıklık belleği
7.1 Pasif bellek
7.2 Aktif bellek
7.2.1 Bağışıklama
Bağışıklık çeşitliliği
Gebelik sırasında edinilmiş bağışıklık
İşlevleri
Edinilmiş bağışıklık omurgalılarda bir patojen doğal bağışıklıktan kaçtığı ve antijen basamaklarından birini üretmeye başladığında tetiklenir.
Edinilmiş bağışıklık sisteminin ana işlevleri şöyledir:
Antijen sunumu sırasında spesifik “kendinden-olmayan” antijenleri tanıma
Spesifik patojenleri ya da patojenle enfekte olmuş hücreleri en fazla çıkaranlara uygulanan yanıtların üretilmesi
Her patojenin bir antijen imzasıyla hatırlaması şeklindeki bağışıklık belleğinin gelişmesi. Bu bellek hücreleri sonradan oluşan enfeksiyonlar görüldüğünde patojeni ihraç etmeye hızlıca çağırılabilirler.
