MEMELİLERİN VÜCUT YAPISI
Memelileri ayırt etmek kolaydır. Çünkü memelilerin çoğunun vücudu kıl, yün ya da postla kaplıdır. Post ya da kürk leriden çıkıp büyür. Derinin altında bir kas ve yağ tabakası vardır. Kaslar iskelete bağlıdır. Memelilerin iskeleti bir*çok bakımdan sürüngenlerle kurbağagillerin iske*letine benzerse de,.karada yaşamaya daha uygun biçimdedir. Memelilerin beyni korumaya yara*yan bir kafatasları, vücudu dik tutmaya ve sinir şeridini korumaya yarayan bir omurgaları, yü*reği ve akciğerleri koruyan ve hayvanın solu*masına yardım eden kaburga kemikleri ve dört “ayakları” vardır. Çoğu memelilerde omurga bir kiriş gibi vücudu taşır, dört ayak da destek işi görür. Yalnız insanla maymun arka ayaklan üzerinde dengede dururlar. Ancak iki ayak üzerinde durmak dört ayak üzerinde durmak kadar kolay değildir. Çünkü dört ayağa dağılan ağırlık insan*da ve maymunda yalnız iki ayağa dağılmıştır.
Memelinin vücudunu beyni ve sinir sistemi denetler. Sinirler beyinden çıkarak vücudun her yanma dağılır. Ayrıca ikinci bir sinir sistemi daha vardır. Bu sistemin merkezi omuriliktir. Bu ikinci sinir sistemi, örneğin yüreğin atışı gibi hareketleri denetler. Hayvan uykuda ya da bilinçsiz de olsa, sistem çalışmasını sürdürür.
Memeli besinini ağzıyla alır, midesinde sindirir. Besin mideden sonra bağırsaklara geçer. Sindirim işi burada da devam eder. Sonra sindi*rilmiş besin bağırsak duvarlarından kana karışır. Kan besini depolama organlarına —karaciğer gibi— ve vücudun geri kalan kesimlerine taşır.
Memeli solunması için gerekli havayı burun ****klerinden alır. Hava buradan akciğerlere geçer. Havadaki oksijen ciğerlerde çözülerek kana karışır. Besin kullanıldıktan sonra açığa çıkan karbon dioksit de akciğerlerde kandan ayrıla*rak dışarı atılır. Balina, fok gibi deniz memelileri suya dalmadan önce vücutlarındaki karbon diok-sitten “temizlenebilirler”. Suyun altındayken ak*ciğerlerinde daha çok miktarda karbon dioksit toplanır. Hayvan su yüzüne çıkınca bu karbon dioksiti dışarı püskürtür. Püsküren bir balina az önce bir dalış yapmış, suyun yüzüne yeni çıkmıştır. Hayvan püskürme sırasında akciğerlerin-deki ılık, İslak, karbon dioksitli havayı dışarı atar.
Besinle oksijen, kanla vücudun her yanma dağılır. Yürek kanı atardamarlara pompalar. Kullanılan kan toplardamarlar aracılığıyla yüreğe döner. Toplardamarların içindeki kan yalnız yü*reğe doğru akabilir. Çünkü damarların içinde kanın gerisin geri dönmesini önleyen kapakçıklar vardır.
