Protaktinyum (Pa), doğada az rastlanan bir Aktinid Dizisi metalidir, Uranyum cevherleri arasında bulunur. Tümü de radyoaktif olan 12’den çok izotopu bilinmektedir. Bunlar arasında protaktinyum-231 (Pa231) en uzun ömürlü (yarı ömrü 34.000 yıl) izotop’tur.
Protaktinyumun atom numarası 91; atom ağırlığı 231; en (yaklaşık) 160p°C’den daha az, özgül ağırlığı 15,37’dır.
Kimyasal özellikleri Niyobyum ile Tantal’a benzer; bileşiklerinde + 5 değer alır.
Protaktinyum, 1918’de, peş peşe, İngiltere’de Spddy ve Cranston, Almanya’da Hahn ve Lise Meitner tarafından keşfedildi ve 1927’de Amerikalı Gul tarafından elde edildi. En önemli hammaddesi, radyum’un elde edilmesi sırasında ortaya çıkan çözünmez tortulardır. 231 izotopu, 34 000 yıllık yanlanma süresiyle, bir alfa taneciği ve aktinyum vererek kendi kendine parçalanır.
