Yüzde Kavramı
100 kişinin katıldığı bir sınavda 57 kişi başarılı olmuştur. Bu sınavdaki başarı oranını bulalım:
Başarılı olanların sayısı/Sınava katılanların sayısı = 57/100 dir. Bu oran,
57/100 = 1/100 x 57 = 0,01 şeklinde de yazılır.
1/100 veya 0,01 yerine ‘%’sembolü kullanılarak,
57/100 = %57 yazılır.Yüzde elli yedi diye okunur.
Paydası 100 olan sayılara Yüzde Oranı denir.
Her oran, yüzde oranı şeklinde yazılabilir:
71/100 =1/71 x 71 = %71
Her oran, genişletilebilir ve sadeleştirilebilir:
48/400 = 48:4/400:4 =12/100 = %12
Yüzde Olarak Verilen Bir Sayının Rasyonel Sayı Olarak Yazılması
Her yüzde oran, ondalık kesir veya rasyonel sayı olarak yazılabilir:
%70 = 70/100 = 0,7 ondalık kesir.
%70 = 70/100 = 7/10
Örnek:Verilen bir sayının belirtilen yüzdesini bulmak:
800 sayısının %2 si ?
%2 =2/100 = 0,02
800 x 0,02 = 16
Örnek:%1 verilen bir sayının belirtilen bir yüzdesini ve tamamını bulmak:
%1 589 olan bir sayının,
%10 nu = 589 x 10 = 5890
%100 ü = 589 x 100 = 58900
Örnek:Yüzdesi verilen bir sayının tamamını(%100) bulmak:
%360 ı 540 olan sayının tamamını bulalım
%360 ı 540 ise
%1 i 540/360 = 1,5
%1 i 1,5 olan sayının
%100 ü 1,5 x 100 = 150 olur.
Temel Sayı:Yüzde Payı/Yüzde Oran
Yüzde Oran:Yüzde Payı/Temel Sayı
Yüzde Payı:Temel Sayı x Yüzde Oran
Örnek Soru:
3000 öğrencisi bulunan bir okulda 660 kız öğrencisi vardır.
Bu okuldaki öğrencilerin kaçta kaçı kız öğrencidir?
Temel Sayı:3000
Yüzde Payı:660
Yüzde Oranı:Yüzde Payı/Temel Sayı
Y.O.= 660/3000
Y.O.= %22
Yüzde Hesabı Uygulamarı
Kar-Zarar Hesapları
Alış fiyatı, masraf, mal oluş fiyatı, satış fiyatı, kar, zarar gibi terimleri günlük hayatımızda sık sık duyarız.
Alış Fiyatı:Alınan bir mal için ödenen bedeldir.
Masraf:Alınan malların satış yerine getirilmesi için ödenen taşıma, sigorta, benzeri bedeldir.
Mal Oluş Fiyatı:Alış Fiyatı + Masraflar
Satış Fiyatı:Mal Oluş Fiyatı + Kâr
Bazen çeşitli ndenlerden dolayı bir mal, mal oluş fiyatından düşük bir fiyata satılır bu durumda:
Satış Fiyatı:Mal Oluş Fiyatı – Zarar
Olur.
Örnek Soru:
Mal oluş fiyatı 44000 TL olan bir malın, %60 karlı fiyatını ve %80 zararla satılan fiyatını bulalım:
44000 liranın %60 lirası
(44000 x 60)/100 = 26400 liradır.
Satış Fiyatı(karlı) = 44000+26400=70400 lira
44000 liranın %80 lirası
(44000 x 80)/100 = 35200 liradır.
Satış Fiyatı(zararına) = 44000-35200=8800 lira
Komisyon Hesabı
Bir alışverite aracılık eden kişiye ‘komisyoncu’, komisyoncuya verilen parayada ‘komisyon’ denir.
Örnek Soru:
Bir komisyoncu %8 komisyonla sattığı bir maldan 55000 lira komisyon alıyor.
Malın satış fiyatını bulunuz.
Satış fiyatının
%8 kadarı 55000 lira ise
%100 x kadardır.
Doğru Orantı
X = (55000.100)/8 = 687500 liradır.
İskonto(indirim) Hesabı
Bazen satıcılar satışı özendirmek veya iş değiştirmek,malın özürlü olması gibi neden lerden dolayı, normal satış fiyatından indirim yaparlar.Buna ‘İskonto’ denir.
Örnek Soru:
Bir malın satış fiyatı 120 000 liradır. Bu malın %12 iskontolu fiyatı ne kadardır?
Yapılan indirim 12000 liranın %12 sidir.
(120000.100)/8
Malın indirimli fiyatı = 120000 – 14400 =
=105600 liradır.
Yüzde Hesapları
Verilen Bir Sayının Yüzdesini Bulma
Örn = 45 kişilik bir sınıfta %80 i matematikten başarılıdır.Kaç öğrenci matematik dersinden başarılı olmuştur?
45.80 = 36 kişi başarılıdır.
100
Örn 2 = 450 sayısının %5 ini bulunuz?
450.5 = 45 = 22,5
100 2
Yüzdesi Verilen Bir Sayının Tamamını Bulma
Örn = %20 si 36 olan sayının tamamı kaçtır?
36:20 36.100 = 180
100 20
Örn 2 = %1 i 48 olan sayının tamamı kaçtır?
48: 1 48.100 = 4800
100 1
Temel Sayıyı Bulma
Yüzdesi verilen bir sayının temel sayısını bulmak için yüzde payı yüzde oranına bölünür.
Temel Sayı = yüzde payı : yüzde oranı
Örn :%68 i 272 olan sayının tamamını bulunuz?
YO = %68 TS = YP : YO
YP = 272 TS = 272:68
TS = ? 100
ise 272.100 =400
68…
