Qeyri-qanuni çağda İslam ümmətini vəhdətə çağıran bir kimsənin tutum və anlayışını təsbit edib, müəyyən, böyük əhəmiyyət kəsb edir. Necə ki İmam Xomeyni İslam diyarlarında birində bu təməl qanun uyğun olaraq ilahi bir nizam qurub, bu yolun yolçularına etibarlı bir cığır açdı. Bəşəriyyətin ilahi fitrəti, tövhidə əsaslanır. Ard niyyətlərə, eqoizmi və şeytani meyllərə yakalanmamış insanda bütün həyat dövrələrində ağlı olaraq bu ilahi fitrət üzərinə vəziyyət qiymətləndirməsi edib, irəliləmişdir. Necə ki sağlam və fitri insan daim çəkişmə və qarşıdurmaları, ayrılıq və dağınıqlığı insan birliklərini təhdid edən, öz özünü inkişafdan saxlayan və süflileştiren bir qaynaq olaraq xarakterizə etmişdir. İlahi ənbiya Adəmdən Hatem’ul Ənbiya Sav qədər bütün peyğəmbərlər daima insanları tövhidə çağırıb, onları şirk, ikilik və üçləmə nifaq və etirazsız çəkindirmişlər.
Tövhid anlayışı, İslamla küfr’ün son həddi sayılır. İslamın bütün fəlsəfi, irfani, əxlaqi, kəlami, tərbiyəvi məktəb və yönelişlerini varlıq aləmindəki vahdetçi anlayışı vurğulayıb, Tövhid və vəhdət anlayışını öz düşüncə strukturlarının ayrılmaz hissəsi kimi xarakterizə edirlər. Alim və alimlərin də vurğuladıqları kimi, bəşəri cəmiyyətdə həqiqi vəhdətə yönəliş, Tövhid inancının cilvələri və əks olunmalarından biridir. Buna qarşılıq, plüralist anlayış, materializm və şiryə bariz xüsusiyyətidir. Quranı Kərimdə Ümməti-Vahideyi yaratmaq, Seyri illəllah gerçək cığırından irəliləmə mənasındadır. Gerçək budur ki; sizin bu dininizdir tək bir ümmətdir. Mən də sizin Rəbbinizəm, elə isə mənə ibadət edin. (Ənbiya-92)
Tarix boyunca bütün formaları və düzeyleriyle Haqq və Batil daima Tövhid ilə şirk anlayışı və yönəlmələrinin formasında özünü göstərmişdir. İmam Xomeyni də buyurur ki; Ayrılıq Şeytandan, birlik və vəhdət-i söz Rahman’dandır.
Beynəlxalq təşkilatlar, hərçənd quruluş prinsipi və məqsədlərini millətlərlə dövlətləri birliyə çağırma, gərginliyi və qarşıdurmanı azaldıb, blok olaraq elan etdikləri halda, bu fəlsəfi anlayışlarını təcrübədə gerçekleştirememiş edirlər. Çünki, bu beynəlxalq təşkilatlar ayrılıq, döyüş, böhran çıxaran super güclərin xidmətinə keçib, onların masasına çevrilmiş edirlər. Keçən on illərdə müxtəlif güc mərkəzləri, yüzlərlə birlik, pakt, əməkdaşlıq müqaviləsi, dövlətlər birliyi, ideoloji və siyasi bloklar meydana gətirdilər. Bunların təbliğatını edərək dünya millətləri və birliklərdə böyük gözləmələr və ümidlər yaratdılar. Lakin bu təşkilat və təşkilatlarla paktlar heç bir fəaliyyət göstərmədən çöküb, getdilər və də gerginliklerle böhranları də həll edə bilmədim. Uzun bir müddətdən bəri, İslam cəmiyyətlərində, İslam ölkələri və müsəlmanların vəhdət və birliyindən söz edilir. İslam diyarlarında bir çox siyasi qrup, partiya və ya şəxs, İslami birlik şüarıyla iqtidar olub, hökm sürür. Yüzlərlə kitab və məqalə İslami vəhdət üzərinə yazılır. Natiqlər, natiq və alimlərlə yazarlar birlik və vahdetten söz edirlər. Lakin praktikada konstruktiv, müsbət və diqqətə çarpan bir vəhdət müddəti üçün addım edilmir. Mənə görə, müvəffəqiyyətsizlik və beceriksizliklerin mənşəyinə edilmək lazımdır. Çünki bu prinsipləri təsbit etmədən bütün birlik çağırışları boşa çıxacaq.
Mənə görə, bu təşkilatların əsl vəsaiti olan öhdəliyi, vəhdət anlayışı onun ayrılmaz fikri nizamların dünya görüşü, akidevi prinsipləri, dəyərləri və əxlaqi prinsipləri təsbit edib, bir-biriylə bütünleştirmeleridir. Tövhidi düşüncəyə sahib olub, tək bir Allaha ibadət etmək, ilahi iradəni varlıq aləmindəki hər şeyi əhatə, qavradığına inanmaq, buna qarşılıq praktikada Allahın yaratdığı xalqa və başqa insanların taleyinə xarici qalıb, maraq eşitməmək mümkün müdir? Muvahhid olub, ayrılıq səhabələri ordusunda iştirak etmək mümkün mü? Necə olur da, müasir saadette və İslamın doğuş anlarında Tövhid çağırışı, zülm, şirk və bütpərəstliyin qaranlıq hakimiyyətindən bezib usanan kəsləri özünə cəzb edib, onları bütün cahili dəyər və əsəbiliyə, böyüklük və üstünlük təkəbbürünüz, kavmiyetçilikten, soy və çubuq fəxr etmək və aşiretçilikten arınmalarına səbəb olur. Bütün ayrılıq və ixtilaf qaynaqları, soya və ya akrabalığa söykənən əlaqələr və böbürlenmeler tək bir Allah inancı və übudiyyət nuru qarşısında rəng itirib, ibarət olan tövhidi cəmiyyət Xeyr Ümməti olaraq xarakterizə edilir, qara dərili yalın ayaq kölə ilə Qureyşin təsirli və seçmə rical və irəli gələni bərabər və mövqedə bir araya gəlir və hətta kölə, sahipten daha üstün və dəyərli bir insan olaraq addediliyor; ibarət olan belə bir görkəmli mədəniyyət qarşısında belə İran və Romanın monopolist və güclü imperatorları belə müqavimət gücünü itirir, qısa bir müddət sonra müxtəlif coğrafi bölgələrdə yaşayan müxtəlif qövm və millətlər öz coğrafi sərhədlərə, qövmü və milli dəyər ölçüləri və taassuplara aldırmayıb, həqiqət günəşinə doğru koşuşuyor da, nə üçün indiki vaxtda Quranı Kərim və Sünnəti Peyğəmbərə əhəmiyyətli diqqətlə vurğulanan ümmət anlayışı göz ardı edilib, əhəmiyyətsiz qılınır, yenidən köhnə antik keçmiş, coğrafi sərhədlərə və bənzər məsələlərə wannabe duyulub, Müsəlmanların ümmetçi mənfəətləri milli mənfəətlər formasında və bir-birindən ayrı bir şəkildə qiymətləndirilir. Eyni dinə mənsub qardaşların qədəri bir-birindən ayrı bir şəkildə təsbit edilib təyin?
Giriş hissəsində İmam Xomeynidən canlı ifadə edildiyi kimi, ayrılıq şeytanın əsəri və vəhdət Rəhmanın kəlamıdır. Tarixin isbat etdiyi kimi, praktikada Tövhid inancına bağlılıqlarını isbat etmiş olan kəslərin həqiqi vəhdət çağırışına tövhidi fitrətə sahib kəslər müsbət cavab verirlər. Çünki qeyd etdiyim kimi, Vəhdəti qoruma, iqtidarı gücləndirmə məqsədli siyasi bir hərəkət deyil. Vəhdəti qorumaq və tefrikadan çəkinmək eyni bir vecibedir. Bu anlayış kainatın yaradıcısının vahdaniyetine inancdan qaynaqlanır. Ayrılıq səhabələri, şeytan ashabıdırlar. Vəhdət təbliğçilər və failləri Rahmanlıların çığırındadırlar. Hansı cəmiyyət belə bir inancla donatılırsa, həqiqi vəhdət formalaşır. Ümmətin bütün təbəqələrinin qədəri ayrılıq və nifaq qarşısında maraqsız qalmaq, ümməti vahidenim güclü hərəkəti qarşısında rəng itirər. İşdə bu gerçəyi, İslam inqilabı faktiki olaraq isbat etdi. Tarixin unutmayacağı şey budur ki, Allah inancı və eşqiylə hərəkət edən biri görünüşcə maddi silahlardan məhrum olaraq vəhdət çağırışını yüksəltdi. Mömin insanlar da bu çağırışa cavab verib, kıyam etdilər. Buna qarşılıq inkişaf etmiş ölkələr, bu tövhidi xalq qıyamini basdırmağa çalışdılar. Necə ki bu tövhidi kıyamın düşmənlərinə dünyanın ən güclü silah istehsalçısı sahibləri rəsmən və açıq bir dəstək verib, birləşmiş cəbhə qurmağa çalışdılar. Lakin millətin söz birliyi və vəhdəti, maddi çıxarlar səhabələrinin güclü birliyini məğlub edib, zəfərə çatdı.
İslam inqilabı düşmənlə qarşılaşanda, səltənət nizamı və dövlət erkanını vurub, çökerttikten sonra cücərən İslami xalq nizamına qarşı üsyan edən və super güclər dəstəklənən çox sayda qrup ortaya çıxdı. Necə ki bu saysız üsyançı qrupları təsbit edə bilmək üçün bir kitab yazmaq lazımdır. İmam Xomeyni Quranı Kərim və Arif-i Ekmel Hz. Muhammed Mustafa sav və Əhli-Beytinin təlimlərindən ilhamlanaraq yaradılan xilqət aləmiylə hərəkəti aləmin həqiqi vəhdətini öz-özünə çözümleyip, özümseyerek öz fəlsəfi anlayış və məktəbində yalnız vəhdət-i vücud’dan deyil, layiq olan xüsusi yığıncaqlarda varlıqların həqiqi vəhdətindən belə söz edirdi. İmam Xomeyni xalq üçün yazdığı Qırx Hədis Şərhi kitabında, Vəhdəti kəlməni mahiyyəti, əxlaqi mənası və tarixi xüsusiyyəti haqqında deyir ki; endirilən böyük şəriət və ənbiya s.ə.va hədəflərindən biri, müstəqil və öz əsasında hərəkət edən bir hədəf olan şey, Mədinəni fazıla -ideal cəmiyyət-nın meydana gəlməsində böyük hədəfə gəldikdən ən təsirli bir iştirakın həyata keçirilməsində ən diqqətə çarpan rol ifa edən faktor; Tövhid-i söz və Tövhid-i əqidə dir. Bu müstəqil, öz oxunda hərəkət edən, həm hədəf və həm məqsəd olan faktor, ictimai işləri idarə, insanlığı fəsada sürükləyən və ideal cəmiyyəti pozan zalımların zülmünü qarşısını almaqda təsirli və təyin edici rol oynayar.
İmam Xomeyni fərdi və ictimai bir Muslihi olaraq bu hədəf və məqsəd birliyi olan vəhdəti, rəhmət cinsindən və bir başlanğıc məhsulu olaraq xarakterizə edir və bunlar olmadan vəhdətin meydana gələ bilməyəcəyini yazır. İmam Xomeyninin buyurduğu kimi; rəhmətlə Özlesen bu faktın davam etməsinə çalışmalıyıq. Edilən işdən məqsəd; ilkin ilahi olmamız, Allah yolunda xidmət etməmiz, Allahın əmrinə itaəti özümsememiz, özümüzü ondan və ona doğru bir varlıq olaraq bilebilmemiz lazımdır. Bu mənanın ikinci mənası vəhdət və insicam üzərinə həyata keçirilir. Çünki ayrılıq şeytandandır, Vəhdət-i söz və İttihat isə Rəhmandan qaynaqlı bir hadisədir.
İmam Xomeyni İslam cəmiyyətlərindəki vəhdətin qalıcı və müqəddəs sayıla bilməsi üçün mütləq hamar və şəffaf eksenler üzərinə bina edilmiş vəhdətin meydana gəlməsi lazım olduğunu yazırdı. İmam Xomeyni bu mövzuda bunları vurğulayır: Quran-ı Kərimin təlimləri sayəsində İslami vəhdət oxunda birleşmeliyiz. Əhəmiyyətli olan şey, hər kəsin müəyyən bir iş və hadisə üzərində birləşməsi və fərqli meyl göstərməməsinə ibarət deyil. Allahın əmri, Allahın ipinə möhkəm sarılmaq və ayrılıq içində olmamaqdır. Ənbiya və peyğəmbərlər, səlib müəyyən iş və faktlar oxunda birləşdirmək üçün deyil, hər kəsi haqq yolunda birləşdirmək üçün endirildilər. İmam Xomeyni, vəhdəti ilahi bir öhdəlik, sərin bir fərz və xalq təbəqələrinin təməl bir ehtiyacı olaraq xarakterizə edir, alimlər, alimlər, ziyalılar və İslam diyarları idarəçiləri və hökmdarlarının ikiqat bir öhdəlik və məsuliyyət daşıdıqlarına inanırdı.
Necə ki İmam Xomeyni ümumi mesajlarında daima bu əhəmiyyətli və xüsusi nöqtəni vurgulardı. İmam Xomeyninin inancına görə, vəhdəti reallaşdırmaq və gücləndirmək üçün, lazım olan əvəz ödənməlidir. Necə ki şəxsən özü bu yolda liderlik edərdi. Əlbəttə bu məhdud müddət ərzində İmam Xomeyninin vəhdəti – bədənin ölçü və mərhələləri haqqındakı tərif və yol nümayişlərini izah etmək mümkün deyildi. İmam Xomeyni, vəhdət babında vəhdətin meydana gəlmə və qorunması əhəmiyyəti və zərurətini vurğuladığı kimi onun təmin edilməsi vəsait və şərtlərinin əhəmiyyətini də gözlər önünə sərərdi. İmam Xomeyninin inancına görə, vəhdət, özünə xas şərtləri və ictimai strategiyası gerçekleştirilemezse özbaşına təmin edilə bilməz, həyata keçirilirsə belə qalıcı ola bilməz. Bəli İslam inqilabı və onun gəlirləri, hüccetin tamamlanmasına səbəb olmuşdur. İmam Humeyni’yle İslamın cahanşümul və universal hərəkatının qələbəsi, tamamilə nice az bir birlik, daha çox olan bir dəstə Allahın izni ilə qalib gəlmişdir; Allah səbr edənlərlədir. Bəqərə-249 ayəsi şərifi xatırladır və də ona razı sayılır. İmam Xomeyninin, dəfələrlə çətin şərtlərdə görünüşcə ümidsizlik dolu anlarda bizlərə öyrədib, vurğuladığı gerçək bu ki; Haqqla batilin qarşılaşdığı sahədə, zahiri və maddi qüvvələr, statistik məlumatlar və ədədi gelişimler təyin edici rol oynamamaktadır. Bu sahədə ən təyin edici faktor; oyanış, ixlas, duru hədəf və faktor, öhdəliyi faktiki olaraq boynuna götürüb, reallaşdırma əzmi.
Günümüz İslam cəmiyyətlərinin doğru bir şəkildə təsbit etdikləri kimi, dərdlərin dərmanı və tək bir qurtuluş yolu, geri qalmışlıq, təzyiq və çıxmazlardan qurtuluş yolu, öz İslami mahiyyətə geri dönüş, gerçək mənada Ümmət-i Vahideyi yenidən canlandırma və inkişaf etdirmək. Buna görə qorxu və ümidsizliyə qapılmağa heç bir səbəb uydurulamaz. Gəlin dostlar, bu müqəddəs cihadın qabaqcılları olaq. Rəhmət və Vəhdət peyğəmbərinə inanan, zəngin qaynaqlara, sıxlıq və yetkin insan gücünə xüsusi mövqe və varlığa sahib olan biz müsəlman insanların ayrılıq və ixtilaf atəşi içində qovrulmalıydı, Allah dini və insanlıq düşmənlərinin içinizdəki bu ayrılığı lağ alıb, gülmək, həqiqi mədəniyyət və mədəniyyət qabaqcılları və akıncıları olan ümmətə üstünlük Taşlamalar və də onların varlığını nəzarət altına alıb, soyğunçuluqlar böyük bir haqsızlıq və alçaklıktır.
Allahın kitabı Quranı Kərimin bir sözü əskiksiz və heç dəyişmədən İslami təriqətlərin arasında yaşayır. Peyğəmbər əfəndimizin sünnəti və təlimləri də bizim hidayət şartımız və günahlarımızı işarələri olaraq bilinir. Qibləmiz bir, şüarımız bir, namaz və menasıkimiz birdir. İslamın yüzlərlə qanun və qaydası da bütün İslam məzhəblərinin ortaq və təməl inancını meydana gətirir. Bütün bu xüsusiyyətlə və xüsusi qanun və təlimlər, nümunə və birləşmiş ümmətin meydana gəlməsində əbədi və möhkəm bir quruluşun vəsaitləri və də özü sayılır.
Burada problem və nöqsanlıq, xalqdan qaynaqlanmır. Çünki İslam ölkələrindəki alimlər, alimlər, ziyalılar və idarəçilər bu həssas şəraitdə öz öhdəliklərini yerinə yetirib, xalqın birlik duyğu və istəklərini yaşamalıdırlar. Amerika və İsrail, İslami yox etmə və İslam diyarlarına sulta qurub, müsəlman millətləri kölələşdirmək daha azına razı ola bilməzlər. Gəlin dostlar, Qüdsün gasıbı güclərlə onların dəstəkçisi fikirlərin maraqlarını təmin etmək və qoruma məqsədiylə edilən bu hörümçək toru və toz paktlara qarşı İslami qardaşlıq üzərinə bina ediləcək sağlam və sarsılmaz bir pakt və ittifaq yaradaq, ümməti vahidenim parlaq mirasını yenidən canlandıralım.
Mən İmam Xomeyni həzrətlərinə riayət və öz payıma düşəcək bir şəkildə elan edirəm ki, İran milləti və İslam Respublikası rəsmiləri, Allah dininin düşmənlərinin rant və maraqlarını İslam ümmətinin mənfəətlərinə üstünlük etməyən müsəlman millətlər və dövlətlərlə qardaşlıq və birlik ittifaqı qurmağa bu yola qabaqcıl olaraq addım atmağa və hər cür əvəzini də ödəməyə hazırdır. Sözün sonunda, öz özümüzə, sizlərə bütün azad və şərəfli insanlarla Müsəlmanlara bir xəbərdarlığım olacaq. O da budur ki, İslam dünyası çox həssas şərtlərlə üzləşirlər. Buna görə bu ilahi kurtuluşçu qanun və şüarı hamınıza xatırlatma zərurətini hiss:
Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın. Dağılıb ayrılmayıb, və Allahın sizin üzərinizdəki nemətini xatırlayın. Hani siz düşmən idiniz. O, sizin qəlblərinizi sayəsində, sındırdı və siz onun neməti qardaş oldunuz. Yenə siz, tam bir oddan olan bir uçurumun kənarında ikən O sizi oradan xilas etdi. Ola bilsin ki, haqq yola gələsiniz, Allah Öz ayələrini sizə belə izah edir. (Ali-İmran-103)
Yazar: Seyyid Əhməd Xomeyninin
