20 yıllık Amerikan işgalinde Afganistan altyapısının mahvolması
Afganistan’da Taliban ekonomi bakanı 20 yıllık Amerikan işgalinin, ülkenin ekonomi altyapısının yok olmasının başlıca sebebi olduğunu belirtti.
Gari Din Muhammed Hanif yaptığı açıklamada, Amerika’nın 20 yıllık işgal sürecinde Afganistan altyapısına tamamen ilgisiz kaldığını ve hepsinin mahvolduğunu söyledi.
Hanif Afganistan yollarının durumu ve halkın kötü yaşam koşullarına işaretle, işgal döneminde taşımacılık altyapının dikkate alınmadığı gibi, üretim için ekonomik teşviklerin de sağlanmadığını söyledi. Afganistan ekonomi bakanı ayrıca işgal döneminde ülkede uyuşturucu bağımlı sayısının artarak yaklaşık 4 ila 4,5 milyon olduğunu ve bunun da Amerikan şom işgal döneminin bir armağanı olduğunu ifade etti.
Taliban yönetimi ekonomi bakanının Amerikan işgal dönemi ile ilgili açıklamaları, 10 yıllar boyunca bu yıkıcı etkilerin Afganistan gelişimi etkileyeceğini gösteriyor.
11 Eylül 2001 olayları ardından Amerika terörizm ile mücadele bahanesi ile Afganistan’ı işgal etti ve 20 yıllık başarısız işgali boyunca NATO ile birlikte bu ülkede güvensizlik ve yıkımdan başka bir etkileri olmadı.
Amerika Afganistan’ı işgal ettiği dönemde terörizm ve radikalizmi yok etmeye ilaveten haşhaş üretimi ve uyuşturucunun diğer ülkelere kaçakçılığı ortamını yok edeceğini iddia ediyordu, hal bu ki son 20 yılda terörizm yok olmazken, Afganistan’a daha fazla güvensiz ve istikrarsız ortam hakim oldu.
Uluslararası kurumlar tarafından yayınlanan raporlar, Afganistan’ın Amerika ve Kuzey Atlantik Paktı NATO tarafından işgal edildiği sürece uyuşturucu madde üretiminin en az 40 kat arttığı ve haşhaş Ekim tarla alanlarının da önemli oranda arttığını gösteriyor.
Amerika’nın, sonucu binlerce masum ve mazlum sivilin ölümünden başka bir şey olmayan Afganistan’a saldırarak askeri işgalinin bir diğer boş vaadi ise demokrasinin sağlanmasıyıdı. Bu konu Afganistan’da hiçbir zaman gerçek şekilde yaşanmadı ve bu ülkede çeşitli dönemlerde cumhurbaşkanlık seçimlerini düzenleyenler ise geniş çapta hile ve yolsuzlukla suçlandılar.
Amerika Afganistan’da sözde terörizm karşıtı savaşında ülkenin altyapısını yok etmekle kalmadı üstelik işgalin ardından bile yaptırım ve Afganistan mal varlıklarını bloke etmekle bu ülke halkının yaşam ve hayatını tehdit etti.
Hal bu ki Afganistan halkı, Amerika’nın ülkeden çıkması ardından ülke halkına hiçbir olumlu getirisi olmayan savaştan dolayı, doğal olarak tazminat ödenmesini bekliyordu.
Bu arada Afganistan Kamu Sağlığı Bakanlığı verilerine göre ülkenin 35 milyonluk nüfusunun yüzde 46’sı, Amerika savaşı nedeni ile psikolojik açıdan sağlıklı değiller, bunlardan yaklaşık yüzde 72’si kadın ve yüzde 60’ı da erkeklerden oluşuyor.
Bu açıdan Afganistan’ın kuzeyinde Belh vilayetinde psikoloji uzmanı olan Dr. Feridun Latifi şöyle diyor: Maalesef ruh ağlığı durumu, işsizliğin artması, kötü ekonomi ve Mezar Şerif’teki iç savaş nedeni ile daha da kötüleşmiş ve bu açıdan acı çekenlerin bir çoğu ise kadınlar ve gençlerden oluşuyor.
Asya Kalkınma Bankası’nın verilerine göre Afganistan ekonomi açıdan dünyada en kırılgan ve en çok tehlikede olan ekonomidir ve halkın yaklaşık yarısı (yüzden 47,3) mutlak yoksullukta yaşıyorlar, ülkede resmi işsizlik oranı yaklaşık yüzde 11,7 ve işçilerin yaklaşık yüzde 34,3’ü de günlük 1,90 Amerikan dolarından daha düşük bir ücretle çalışıyorlar.
Afganistan’da savaş suçu işleyen Amerikalı askerlerin yargılanması, kurban ailelerine savaş tazminatı ödenmesi, ruhsal ve fiziksel sağlık masraflarının karşılanması, bu ülke halkının Beyaz Saray ve müttefiklerinden 20 yıllık işgal, tecavüz, yıkım ve katliama karşı en düşük beklentileridir./
