Asya’nın Güçlü Ekonomilerinden Amerika’ya Tepki
Asya kıtasının büyük ekonomik güçleri olarak Çin, Japonya ve Güney Kore, Amerika’nın uluslararası arenadaki tek yanlı siyasetlerine tepki gösterdi.
Fiji’de düzenlenen Çin, Japonya ve Güney Kore üst düzey siyaset belirleyenler ve banka başkanları oturumunun sonunda yayımlanan bildiride üç ülke de tek taraflılık ile mücadele, çok taraflılığın korunması ve bölgesel ekonomik piyasaları ve yakınlaşmanın koşullarının iyileştirilmesine vurgu yaptı.
Asya’nın üç büyük ekonomisi bu bildiride, Çin, Japonya ve Güney Kore’nin tek taraflılık ve çok taraflılık konusunda uzun uzadıya istişare yaptıklarını ve bu çerçevede çok taraflılığın sorgulanmasına müsaade etmeyeceklerini bildirdiler.
Çin, Japonya ve Güney Kore üst düzey siyaset belirleyicileri, bu bildiride üç ülkenin hazine bakanları ve merkez banka başkanlarının 2020 yılında Güney Kore’nin İnçeon şehrinde bir araya gelmesini de kabul ettiler.
Çin, Japonya ve Güney Kore’nin bu oturumu, Güney Doğu Asya Uluslar Birliği-ASEAN’ın oturumu kulisinde gerçekleşti.
Bu üç ülkenin ekonomi ve bankacılık yetkililerinin Amerika’nın tek yanlılığına karşı çıkma mahiyeti taşıyan bildirileri, Asya’nın büyük ekonomi güçlerinin uluslararası arenada çok taraflılığı güçlendirmeye yönelik kararlı ve azimli olduğunun göstergesidir.
Amerika’nın tek yanlı siyasetleri ise Amerika başkanı Donald Trump’ın dönemindeki siyasetleri ile kısıtlı değildir. Bu siyasetler yirmi yıla yakın bir süredir Beyaz Saray’ın gündeminde yer almaktadır.
Tabii Amerika’nın tek taraflı tutumu, Trump dönemi öncesi özellikle de 2000 ila 2008’de Amerika başkanı olan G.W. Bush döneminde de askeri boyutları ile gözler önüne serilip Irak ve Afganistan’ın 2001 ve 2003 yılında işgal edilmesi ile sonuçlandı. Bu işgalcilik, Beyaz Saray’ın uluslararası arenadaki askeri mahiyetli tek taraflılığının bir örneği idi.
Amerika’nın dünyanın farklı noktalarındaki ortaklarına özellikle de Çin’e karşı anormal ve uluslararası ticaret ilkelerine aykırı tarifeler uygulayarak başlattığı ticari savaş, Beyaz Saray’ın tek taraflı siyasetinin yeni boyutları olarak dünya ticareti döngüsünü de ciddi sorunlar ile karşı karşıya bırakmıştır.
Amerika’nın tek taraflı siyasetlerinin farklı boyutları ve uluslararası arenada özellikle de küresel ticaret ve siyaset alanındaki yıkıcı etkileri Donald Trump hükümetinin geniş çaplı uluslararası itirazlar ve hatta Amerikan ortaklarının eleştirilerine hedef olmasına neden olmuştur.
Uluslararası toplum açısından Amerika’nın başka ülkelere karşı başlattığı ticari savaş, Dünya Ticaret Örgütü’nde hakim olan kurallar ve ilkelere aykırıdır. Amerika’nın bu yaklaşımı, tekelciliğin desteklenmesidir. Bu da çok taraflı ticaret düzenin teklikeye düşmesi demektir.
Çin, Japonya ve Güney Kore üst düzey ekonomi yetkililerinin Amerika’nın tek taraflılığına karşı bu bildirisi, Tokyo ve Seul’un Washington ile stratejik ilişkiler içerisinde olduğu bir dönemde yayımlanmaktadır. Ancak bu ilişkiler bile bu ülkelerin Amerika’nın yıkıcı tek taraflı siyasetlerine tepki göstermemesi ve susmasına neden olamamıştır.
Aslında Amerika’nın tek yanlı siyasetinin, kimi karşılıkli siyasal ihtilaflar yaşayan ülkelerin bile yakınlaşmasına neden olduğu söylenebilir. Bu ülkeleri bir araya getiren ise Beyaz Saray’ın tek taraflı siyasetlerine karşı çıkmak ve buna karşı mücadele vermektir.
