ABD Kuklası Kral Selman’ın Şura Meclisi ve Yüksek Alimler Heyetinde Yaptığı Değişiklikler
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz ayrı ayrı kararlar halinde Yüksek Alimler Heyeti, Şura Meclisi üyeleri ve birkaç adli makamı değiştirdi . Kral Selman’ın yaptığı değişiklikler iki açıdan önem taşıyor. İlk olarak kurumların önemi ve ikinci olarak da değişikliklerin amacı açısından incelenmeye değer bir durumdur.
Bu kurumların ve yapılanmaların önemi açısından Yüksek Alimler Heyeti ve Şura Meclisi kurumlarının güçsüz oldukları sırf istişare mahiyeti taşıdıkları bu çerçevede de Yüksek Alimler Heyeti kararlarının daha önemli olduğu söylenebilir. 21 kişiden oluşan Yüksek Alimler Heyeti üyelerinin hepsi Suudi kralı tarafından atanır. Yüksek Alimler Heyeti Suudi Arabistan’da en yüksek dini merci sayılır ve en önemli görevi de fetva çıkarmaktır.
Daha önce ise eski Suudi kralı Abdullah bin Abdülaziz bu heyette değişiklikler yapmıştı. Kralı Abdullah dönemine kadar sırf Hanbeli olan din alimleri bu heyete katılabilirlerdi. Ancak Kral Abdullah değişiklikler yaparak Hanefi, Şafii ve Maliki isimleri de bu heyete üye yaptı. Şimdi de bu konseyin başında Abdülaziz Al-ı Şeyh yer alıyor.
Kral Selman ve oğlunun iktidara gelmesi ile Yüksek Alimler Heyetinin faaliyetlerinde görülen en önemli değişiklik, bu heyetin devlete bağlılığının ve iktidar yandaşlığının artması idi. Suudi Arabistan uzmanı İranlı Kamran Keremi şöyle diyor: ” Kral Selman 2016 sonlarında Yüksek Alimler Heyetinin yapısını değiştirerek kimi geleneksel ve muhafazakar din adamlarını bu heyetten çıkardı ve yenilikçi din adamlarını bu yapıya dahil edip onları Kral Selman ve oğlu ile daha uyumlu hareket etmesini sağladı. ”
Gerçekte Suudi Arabistan’daki Yüksek Alimler Heyeti devlet hizmetinde olan devletin siyasi yapısına paralel çalışan bir heyet olsa da son beş yılda tamamen formalite bir yapıya dönüştü.
Suudi Prensi Muhammed Bin Selman dini ve toplumsal alanlarda sözde reformalar gerçekleştirirken bile ilk adımda Yüksek Alimler Heyetinin fetvasını almalı idi. Ancak Suudi Veliaht Prensi bu heyete kayıtsız yaklaşıp pratikte onu kendi hizmetine aldı ve çıkarlarına kul etti.
Şura Meclisi ise Suudi Kralı tarafından 150 üyenin belirlenmesi ile medyana gelmiştir. Bu meclis de istişareye dayalı bir kurumdur Sırf bazı hususlarda krala istişareler verebilir. Ancak kralın bu tavsiye mahiyeti taşıyan istişarelere uyması şart değildir.
Değişimin hedefleri açısından ise bu değişikliklerin daha çok kadro oluşturmak ve Muhammed bin Selman’ın iktidara gelmesi için güvenilir şahısları atamakla alakalı olduğu söylenebilir. Selman bin Abdülaziz son bir yıl içerisinde Suudi kurumlarda büyük değişiklikler yapmış ve insani güç olarak da yeni atamalar sürecini başlatmıştır. Bu çerçevede Suudi ortak güçleri komutanı ve savunma yetkililerinin bazıları da değiştirilmiştir. Bu yüzden Yüksek Alimler Heyeti ve Şura Meclisi üyeleri ayrıca kimi adli makamların değiştirilmesinin son bir yıldaki süreçle alakalı olduğu söylenmelidir.
Bu değişiklikler hususundaki bir başka husus da sembolik jestlerdir. Bu çerçevede bu değişikliklerin Muhammed bin Selman’ın görüşü ile yapıldığı söylenebilir. Bu doğrultuda Kral Selman son değişiklikleri çerçevesinde bir kadını Şura Meclisi başkan danışmanı olarak atadı. Bu ise ilk kez yaşanan bir gelişme idi.
