Azerbaycan Cumhuriyeti savunma bakanının Tahran Ziyareti
Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanı Tahran’ı ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi, Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı ve İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakanı da dahil olmak üzere bir dizi yetkiliyle görüştü.
İran Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi Çarşamba günü Azerbaycan Cumhuriyeti savunma bakanı Zakir Hasanov ile görüşmesinde Tahran-Bakü ilişkilerinin sırf iki ülkenin normal bir şekilde ilişkiler şeklinde olmadığını belirterek “İran-Azerbaycan ilişkileri sadece akrabalıkla kısıtlı değil, aynı zamanda mevcut ilişkiler, iki ülke halkının ortak dini ilkelere dayalı inançlarına dayandırılarak oluşturulmuş ve tarih boyunca gelişmiş ve derinlik kazanmıştır. “dedi.
Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanı Zakir Hasanov, İran İslam Cumhuriyeti yetkilileriyle yaptığı görüşmeleri ve toplantıları ise, işbirliğinin geleceği için çok faydalı, verimli ve çığır açıcı olarak nitelendirdi.
Son aylarda Azerbaycan Cumhuriyeti yetkililerinin İran’a karşı Siyonist rejim ve ABD tarafından tetiklenen bazı tutum ve açıklamaları iki ülke arasında ihtilaf ve gerginliklere yol açmıştı. 2021 Eylül ayı başlarında Azerbaycan Cumhuriyeti Türkiye ve Pakistan ile ortak bir tatbikat düzenledi. İki hafta sonra İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Azerbaycan Cumhuriyeti ile sınır bölgesine konuşlandı ve geniş çaplı bir tatbikat düzenledi.
Ancak, sınırlı bir gerginlik ve anlaşmazlık döneminden sonra, her iki hükümet de iki komşu ülke olarak İran ile Azerbaycan arasındaki anlaşmazlıkları çözme ve ilişkileri geliştirme gereğinin farkına vardı ve bunu vurgulamaya başladı. Bu bağlamda atılan ilk atım çerçevesinde 28 Kasım 2021’de Türkmenistan’ın başkentinde İran ve Azerbaycan cumhurbaşkanlarının iki ülke arasındaki dostluk ve kardeşlik ilişkilerinin sürdürülmesini vurgulayan görüşmeleri oldu.
Bu görüşmenin ardından Türkmen doğalgazının İran üzerinden Azerbaycan’a nakline ilişkin sözleşme imzalandı. Anlaşmaya göre İran, Serahs bölgesinde Türkmenistan’dan 1,5 ila 2 milyar metreküp doğalgaz alacak ve aynı miktar doğalgazı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne teslim edecektir.
İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti enerji kaynakları alanında önde gelen ülkeler arasında yer almakta ve bölgesel ve küresel enerji pazarında işbirliği düzeyini artırma konusunda iyi bir potansiyele sahiptir; iki taraf son zamanlarda petrol piyasasında benzer bir politika izlemişlerdir.
Geçen yılın ilk 11 ayında İran ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki ticaret hacmi bir önceki yıla göre yüzde 30, karayolu taşımacılık hacmi ise yüzde 62,5 artmıştır.
Ayrıca İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti, iki ülkenin bölgesel çıkarlarını ve hedeflerini ilerletmede önemli olan Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) ve İslam İşbirliği Teşkilatı’nın üyeleridirler.
Batı Asya bölgesinde ve Kafkasya’da bazı krizler, anlaşmazlıklar ve özellikle dış müdahaleler nedeniyle yaşanan durum, teröristlerin varlığının yanı sıra bölgede istikrar istemeyen ve bölgede istikrar bozucu rejimlerin komplolarının da yolunu açmıştır. siyasi ve ekonomik hedeflerin peşinden koşan Siyonist rejim İsrail ve ABD, İslam ülkelerinin birbirine yakınlaşmasını ve bölgede istikrarın sağlanmasını her zaman bazı ihtilafları körükleyerek ve krizler yaratarak engellemeye çalışan taraflar arasında yer almaktadır. Buna göre İran ve Azerbaycan arasındaki savunma ve güvenlik işbirliği, ortak sınırlarda ve bölgede terörizm ve istikrarsızlıkla mücadelede de önemlidir.
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanı ile yaptığı görüşmede, İran’ın bölgedeki gücünün güvenliği sağladığını vurguladı ve şunları kaydetti: ” Tekfirci ve IŞİD güçlerinin varlığı hiçbir yerde halkın lehine değildir. Bu örgütler Amerikalılar ve Siyonistlerin yapımıdırlar. Nerede bulundularsa cinayet işlemişlerdir. “
Gerçekte komşuluk, dini ve tarihi ortaklıklar, ortak deniz ve kara sınırları yani yaklaşık 750 km sınır, demografik homojenlik ve ortak ekonomik ve güvenlik çıkarları gibi bağlayıcı unsurların İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ikili ilişkilerde çok daha verimli çalışabileceğine yol açması umut edilmektedir.
