İran İslam Cumhuriyeti Gümrük İdaresi (IRICA), İran’ın 15 komşu ülkeyle ticaretinin, cari İran takvim yılının (21 Mart’ta başladı) ilk üç ayında 13,42 milyar doları aştığını bildirdi.
Tahran Times gazetesinde yer alan habere göre, İran’ın 15 komşu ülkeyle ticareti, İran yılının baharında (20 Mart-21 Haziran) 13,42 milyar doları aştı.
Toplam ihracatın 6,65 milyar dolarını yıllık bazda yüzde 22 düşüşle ihracat oluşturdu. İran mallarının en çok ihraç edildiği ülke 1,904 milyar dolar ile Irak olurken, onu 1,6 milyar dolar ile Birleşik Arap Emirlikleri, 940 milyon dolar ile Türkiye, 510 milyon doların üzerinde ile Afganistan ve 437 milyon dolar ile Umman takip etti.
Komşu ülkelerden petrol dışı ithalat, bir önceki yıla göre %9,65 azalarak 6,77 milyar dolara geriledi. Birleşik Arap Emirlikleri, 3,885 milyar doların üzerinde ihracatla İran’a en fazla ihracat yapan ülke olurken, onu 1,986 milyar doların üzerinde ihracatla Türkiye, 353 milyon dolarla Rusya, 223 milyon dolarla Umman ve 174 milyon dolarla Pakistan takip etti.
Genel düşüşe rağmen, bazı komşularla ticaret arttı. Katar ile ticaret yüzde 69, Rusya ile yüzde 19, Umman ile yüzde 11 ve Türkmenistan ile yüzde 8,5 arttı.
19 Mart 2025’te sona eren önceki İran mali yılında (Mart 2024’ten Mart 2025’e kadar olan yıl), komşularla petrol dışı toplam ticaret, bir önceki yıla göre %21 artarak 74,32 milyar dolara ulaşmıştı. Toplam ticaret hacmi ise bir önceki yıla göre %16 artarak 112,8 milyon tona ulaşmıştı.
İran, bu dönemde 89,38 milyon ton ihracat yaparak 36,01 milyar dolar değerinde ürün ithal ederken, 23,43 milyon ton ithalat yaparak 38,31 milyar dolar değerinde ürün ithal etti. BAE, Türkiye, Irak, Pakistan ve Afganistan, ikili ticarette en büyük ortak ülkeler olmaya devam etti.
Bu rakamlar, komşu ülkelerle petrol dışı ticarette 2024 ortası ile 2025 başı arasında geniş bir toparlanma olduğunu gösteriyor. Ancak, daha güncel bahar rakamları, Katar, Rusya ve Umman gibi ülkelerle ticaretin artmış gibi görünmesine rağmen, Nisan-Haziran dönemindeki ticaretin değer bazında yıllık bazda yaklaşık %16 düştüğünü ve bu dönemde bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Bu durum, kısa vadeli bölgesel ve mevsimsel değişimleri veya sınır erişimi, yük güzergahları veya emtia talebindeki dalgalanmaları yansıtıyor olabilir.
Genel olarak, yılbaşından bugüne kadarki petrol dışı ticaret verileri, 2024-25 genel döngüsünde büyümeye işaret ediyor, ardından bahara özgü bir daralma geliyor; bu da daha geniş yörüngelerin mevsimsel kalıplardan nasıl farklılaşabileceğini vurguluyor.
