El Cezire’nin gördüğü mektuplarda, ABD AFRICOM, hava saldırılarında sivilleri öldürdüğünü kabul ediyor, ancak ‘taziye ödemesi’ yapmayı reddediyor.
Somali’nin orta kesimindeki Galgaduud bölgesinde göçebe bir ailede büyüyen Luul Dahir Mohamed, Bedevi toplumundaki birçok kız çocuğu gibi, hiç okula gitme fırsatı bulamadı.
Ancak büyüyüp evlenip iki çocuğu – Mohamed ve Mariam – dünyaya geldikçe, onlar için daha iyi bir hayat hayal etmeye başladı. Evliliği sona erdikten sonra genç anne, 2018 yılında Bergan’daki kırsal kesimden Somali’nin merkezindeki El Buur şehrine taşınmaya karar verdi ve bu taşınmanın çocuklarına bakmasına yardımcı olacağını umuyordu.
Ancak birkaç ay sonra 22 yaşındaki Luul ve dört yaşındaki Mariam öldürüldü.
1 Nisan 2018’de, Luul ve kızı, El Buur’a yaklaşık 18 km (11 mil) uzaklıktaki Dac kasabasına giden bir kamyonete binerek birkaç yolcuyla birlikte yola çıktı. Luul’un ağabeyi Qassim’i ziyarete giderken araç çarptı.
Diğer kardeşi 38 yaşındaki Abubakar Dahir Mohamed, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, “[ABD’nin] insansız hava aracı saldırısında öldürülmeden önce sadece birkaç aydır oradaydı.” dedi.
Medya raporlarına ve Luul’un ailesine göre, o gün ABD insansız hava araçları kamyoneti bombaladı. Hemen ardından yerel halk, olay yerinde ve çevresinde birkaç ceset buldu. Yolun biraz ilerisinde, yaklaşık 60 metre (200 fit) uzaklıkta, küçük bedeni şarapnel parçalarıyla kaplı çocuğuna sarılmış Luul’un cansız bedeni vardı.
Abubakar, Somali’nin başkenti Mogadişu’dan yaptığı açıklamada, “Araca ateş açtıklarında Luul, kızıyla birlikte dışarı çıktı. Bir kadın ve çocuk olduğunu biliyorlardı, ardından tekrar ateş açtılar ve ikinci saldırıda ikisini de öldürdüler.” dedi.
“Amerikalılar insan haklarını savunduklarını iddia ediyorlar, ama görünüşe göre kız kardeşim ve yeğenim gibi insanlar söz konusu olduğunda, onların hayatlarının bir önemi yok.”
ABD’nin kıtadaki askeri operasyonlarını denetleyen Afrika Komutanlığı (AFRICOM), bu tür saldırıları takip eden düşünce kuruluşu New America’ya göre 2005’ten bu yana Somali’de 410’dan fazla hava saldırısı gerçekleştirdi. AFRICOM’un kendi verilerine göre ise komutanlık, 2018 yılında Somali’de Luul ve Mariam’ın öldürüldüğü saldırı da dahil olmak üzere 37 saldırı gerçekleştirdi.
AFRICOM, 1 Nisan saldırısından bir gün sonra yaptığı açıklamada, saldırıda “beş teröristin” vurulduğunu ve bir aracın imha edildiğini iddia etti.
Açıklamada, “Bu hava saldırısında hiçbir sivil hayatını kaybetmedi” denildi.
ABD ordusu, hava saldırılarının Somali’deki Eş-Şebab da dahil olmak üzere silahlı grupları hedef aldığını belirtiyor. Ancak yerel halk ve insan hakları grupları sıklıkla sivil ölümleri bildiriyor.
Saldırıdan 12 ay sonra, insan hakları örgütlerinin baskısı üzerine AFRICOM bir iç inceleme yaparak El Buur yakınlarında gerçekleşen saldırıda bir “anne ve çocuğun” öldürüldüğünü kabul etti.
Bu, ABD’nin Somali’de onlarca yıldır sürdürdüğü hava harekâtında sivil kayıpları kabul ettiği ilk olaydı. Raporda Luul ve Mariam’ın adı geçmiyordu.
Bu ay, bu tür saldırıların sivil mağdurlarını temsil eden hukuki haklar örgütü Humanus, AFRICOM’dan, yalnızca Al Jazeera’nın gördüğü, Luul ve kızının bir ABD saldırısında öldürüldüğünü doğrulayan bir mektup aldı.
Mektupta, AFRICOM’un “bu trajik ölümlerin etrafındaki koşullardan ders çıkarmaya kararlı olduğu” belirtilirken, Luul’un şu anda 13 yaşında olan küçük oğlu da dahil olmak üzere akrabalarına “taziye ödemesi” yapmanın “uygulanabilir olmadığı” ifade edildi.
Mağdurların aileleri ve hak örgütleri ise bunun yeterli olmadığını söylüyor.
