İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilc Yardımcısı Gulamhossein Darzi, ülkedeki yabancı destekli ayaklanmalarla ilgili acil bir BM Güvenlik Konseyi toplantısında Amerika Birleşik Devletleri’ni sert bir şekilde eleştirdi.
Perşembe günü Darzi, Washington’ın asılsız iddialar ve İran’daki barışçıl protestoları istismar etme girişimleriyle BM’yi “tiyatro sahnesine” dönüştürmesini “utanç verici” olarak nitelendirdi.
“Amerika Birleşik Devletleri rejiminin bu saygın kurumu bir tiyatro sahnesine taşıması utanç verici,” dedi.
“Bu, Amerika Birleşik Devletleri rejiminin Birleşmiş Milletler sistemini parçalama ve itibarsızlaştırma politikasıyla uyumludur,” diye ekledi.
Amerika Birleşik Devletleri’nin talebiyle gerçekleşen toplantıda, İran’da son dönemde yaşanan ve yüksek enflasyon ile para biriminin değer kaybı gibi ciddi ekonomik sıkıntılardan kaynaklanan gösteriler ele alındı. Barışçıl protestolar, ABD ve İsrail’in açık müdahalesi sonrasında ayaklanmalara dönüştü.
Yabancı ajanlar ve silahlı gruplar, camiler ve diğer altyapı dahil olmak üzere kamu mallarına zarar vererek hem siviller hem de güvenlik personeli arasında kayıplara yol açtı.
İranlı yetkililere göre, silahlı isyancılar tarafından onlarca sivil ve güvenlik gücü mensubu şehit edildi. İslam Cumhuriyeti istihbarat servisleri, bu unsurların Washington ve İsrail’in Mossad istihbarat teşkilatından istihbarat, operasyonel, lojistik ve mali destek aldığını doğruladı.
ABD, ‘tüm seçeneklerin masada’ olduğunu söylüyor.
Büyükelçi Mike Waltz başkanlığındaki ABD heyeti, “İran’ın cesur halkına” desteklerini ifade ederek, rejim baskısı olarak adlandırdığı duruma karşı “tüm seçeneklerin masada olduğunu” vurguladı.
Bu arada, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt Perşembe günü düzenlediği basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump ve ekibinin İran’a “öldürmeler devam ederse ciddi sonuçlar doğacağını” ilettiğini söyledi.
“Başkan ve ekibi bu durumu yakından takip ediyor ve başkanın tüm seçenekleri masada duruyor,” diye ekledi.
İran elçisi, ABD’yi ‘yalanlara ve gerçeklerin çarpıtılmasına’ başvurmakla kınadı.
İran’ın BM temsilcisi Darzi, konuşmasında ABD’yi “İran’daki huzursuzluğu şiddete yönlendirmedeki doğrudan rolünü” gizlemek için “yalanlara, gerçeklerin çarpıtılmasına ve kasıtlı dezenformasyona” başvurmakla suçladı.
ABD’nin İran’a karşı tarihsel eylemlerine dikkat çeken konuşmacı, İran halkının Washington’ın sözde “desteğinin” gerçek doğasını tam olarak anladığını belirtti; bu destek 1953 darbesinden, 1980’lerde Saddam Hüseyin’in İran’a karşı savaşına verilen desteğe ve 1988’de 290 sivilin ölümüne yol açan İran Hava Yolları 655 sefer sayılı uçağın düşürülmesine kadar uzanıyor.
İranlı elçi, protestocuları koruma bahanesiyle yapılacak her türlü güç tehdidi veya askeri müdahalenin uluslararası hukuku ve BM Şartı’nı ihlal edeceği uyarısında bulunarak, Güvenlik Konseyi’ni gerilimin tırmanmasından önce bu tür eylemleri reddetmeye çağırdı.
Rusya, ABD’nin ‘tehlikeli’ söylemini kınadı.
Rusya’nın Daimi Temsilcisi Vasili Nebenzya, İran’ın tutumunu yineleyerek ABD’nin söylemlerini “tehlikeli [ve] sorumsuz” olarak nitelendirdi.
“Düşman dış güçlerin” durumu hükümeti devirmek ve İran’ın bağımsız bir devlet olarak egemenliğini yok etmek için kullandığını söyledi.
Nebenzya, İran’ın vatandaşların canını korumaya, kamu düzenini sağlamaya ve toprak bütünlüğünü güvence altına almaya kararlı olduğunu teyit ederken, Washington’ı gerilimi tırmandıran eylemlere son vermeye ve kendisini “küresel yargıç” olarak konumlandırmaktan vazgeçmeye çağırdı.
Çin, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etme tehditlerini reddetti.
Çin’in daimi temsilci yardımcısı, Batı Asya bölgesinde artan gerilimlerin daha geniş çaplı bir çatışmaya yol açma riskinden duyduğu derin endişeyi dile getirerek, İran’ın iç işlerine müdahale veya güç kullanımı tehditlerini reddetti.
Pekin, tüm tarafları itidal göstermeye ve bölgeyi “orman kanununa” doğru itebilecek yaklaşımlardan vazgeçmeye çağırdı.
BM, azami itidal çağrısında bulundu, şiddet olaylarına ilişkin bağımsız soruşturmalar yapılmasını ve daha fazla tırmanmanın önlenmesini istedi; Güvenlik Konseyi ise krizin potansiyel uluslararası etkileriyle boğuşuyor.
