Yeni bir rapora göre, İsrail’in Türkiye üzerinden Azerbaycan petrol sevkiyatı ithalatı 2025 yılında son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve Ankara’nın Gazze’deki soykırıma karşılık olarak Tel Aviv rejimine uyguladığı resmi ticaret yasağına rağmen bu yükseliş trendi devam ediyor.
Reuters’ın Kpler verilerine göre, İsrail’in Ceyhan terminalinden Azerbaycan ham petrol ithalatı geçen yıl ortalama 94.000 varil/gün (bpd) seviyesinde gerçekleşti; bu da bir önceki yıla göre %31’lik bir artış ve 2022’den bu yana en yüksek seviye anlamına geliyor.
Bu rakamlar, İsrail işgali altındaki topraklara en büyük ikinci petrol tedarikçisi olan Rusya karşısında Azerbaycan’ın liderliğini daha da genişletti.
Kpler’e göre, İsrail’in petrol ithalatının yaklaşık yüzde 28’ini Rusya karşılarken, Azerbaycan ham petrolü geçen yıl toplam ithalatın yüzde 46,4’ünü oluşturdu.
Türk hükümetinin verilerine göre, Ankara’nın İsrail’in Gazze’deki soykırım kampanyasıyla bağlantılı olarak Haziran 2024’te ilan ettiği yasaktan bu yana Türkiye ile İsrail arasında hiçbir ticaret kaydı bulunmamasına rağmen, teslimatlar devam etti.
Türk yetkililer, Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı (BTC) üzerinden taşınan ham petrolün nihai varış yerinin devlet tarafından belirlenmediğini savunuyor.
Ankara, Kasım 2024’te yaptığı açıklamada, Ceyhan üzerinden faaliyet gösteren ihracatçıların İsrail’i hedef ülke olarak beyan etmeyerek “İsrail ile ticareti sonlandırma kararına saygı gösterdiklerini” belirtmişti.
Reuters’ın aktardığı nakliye analistleri ise bu iddiayı reddediyor.
Kpler ve Vortexa’dan elde edilen veriler, İsrail’e giden gemilerin takip sistemlerini devre dışı bırakarak veya alternatif varış noktaları bildirerek rotalarını rutin olarak gizlediklerini gösteriyor.
Vortexa, Ceyhan’da yükleme yapan ve 7 Ocak’ta İsrail’de 680.000 varil Azerbaycan hafif ham petrolünü boşaltan Aframax tipi Valfoglia tankerini örnek göstererek, “Gemi tipik olarak Mısır/Kıbrıs açıklarında sinyal verecek ve İsrail’e boşaltacaktır” dedi.
LSEG verilerine göre, bir diğer Süveyşmax tipi tanker Kimolos, 31 Aralık’ta Ceyhan’da Azerbaycan ham petrolü yükledi ve 1 ile 5 Ocak tarihleri arasında otomatik tanımlama sistemi takip cihazını kapattı. Kpler verilerine göre ise, 4 Ocak’ta İsrail işgali altındaki toprakların güney kesiminde bulunan Aşkelon limanında boşaltıldı.
Geçtiğimiz yılın Kasım ayında Oil Change International, Azerbaycan’ın Gazze soykırımı sırasında İsrail’in başlıca enerji tedarikçilerinden biri olmaya devam ettiğini – Kazakistan, ABD ve Rusya’nın yanı sıra 21 diğer ülkenin de eşlik ettiğini – ve ticaret kısıtlamalarına dair kamuoyuna yansıyan iddialara rağmen ham petrol sevkiyatlarının çoğunun Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Türkiye’nin Ceyhan limanı üzerinden yapıldığını bildirmişti.
