Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Salı günü Şanghay İşbirliği Örgütü’nü (ŞK) çağın sorumluluğunu üstlenmeye ve daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetişimi ilerletmek için birlikte çalışmaya çağırdı.
Xi, bu açıklamaları Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen “Şanghay İşbirliği Örgütü Artı” toplantısında yaptığı konuşmada dile getirdi.
Xi, “Bugünkü toplantı, Birleşmiş Milletler’in rolünü güçlendirmeye ve çok kutuplu bir dünya inşa etmeye odaklanıyor ve Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (SCO) çağımızın gerektirdiği şekilde küresel yönetişimi reforme etme ve iyileştirme konusundaki kararlılığını gösteriyor,” dedi.
“Şu anda, yüzyılda görülmemiş büyük değişimler dünya genelinde hızlanıyor. Hegemonizm, tek taraflılık ve korumacılık, tarihsel eğilimlere karşı yeniden yükselişe geçiyor. Bununla birlikte, dünyanın ezici çoğunluğu güç politikalarını, çatışmayı ve karşı karşıya gelmeyi veya izolasyonu ve geri kalmışlığı onaylamıyor,” diye ekledi.
Xi’nin söylediğine göre, onların istediği şey ise ulusal kalkınma ve uluslararası işbirliği yoluyla dünya sahnesinde yer edinmektir.
Xi, son yıllarda Küresel Güney’in yükselişinin uluslararası güç dengesinde derin bir değişime yol açtığını belirterek, çok kutuplu bir dünyaya doğru gidişin geri döndürülemez olduğunu sözlerine ekledi.
“Dünyanın ne tür bir çok kutupluluğa ihtiyacı var? Ülkeler buna nasıl katılacak ve bunu nasıl teşvik edecek? Uluslararası toplum fikir birliği oluşturmalı ve pratikte ve tarihte geçerliliğini koruyacak doğru seçimi yapmalıdır,” dedi Xi.
Sorumlu büyük bir ülke olarak Çin’in eşit ve düzenli çok kutuplu bir dünyayı savunduğunu belirten Xi, egemen eşitlik ve karşılıklı saygının temel ilkeler olduğunu; denge, düzen ve hukukun üstünlüğünün olmazsa olmaz şartlar olduğunu; çok taraflılık, diyalog ve istişarenin temel yollar olduğunu; karşılıklı fayda, kazan-kazan ve kapsayıcılığın ise kalkınma için ileriye dönük yol olduğunu söyledi.
Xi, “Büyüklükleri, güçleri ve zenginlikleri ne olursa olsun, tüm ülkeler için eşit haklar, eşit fırsatlar ve eşit kurallar sağlamalıyız” dedi ve ekledi: “Çok kutuplu bir dünyanın önemli bir parçası ve arkasındaki kilit itici güç olarak, Küresel Güney ülkelerinin uluslararası ilişkilerde daha fazla temsil ve söz hakkına sahip olması gerekir.”
Çeşitli taraflara insanlığın ortak değerlerini destekleme, çifte standartları, istisnai durumları, yabancı müdahaleyi, zorbalığı ve kanunsuz uygulamaları reddetme ve uluslararası ilişkilerde hukukun üstünlüğünü ilerletme çağrısında bulundu.
“Özellikle büyük ülkeler, uluslararası normlara uymada ve hukukun üstünlüğüne saygı göstermede öncülük etmeli ve küresel zorlukların üstesinden gelmek için birlikte çalışmalıdır,” diye ekledi.
Xi ayrıca dünya meselelerinin herkes tarafından tartışılması ve uluslararası normların herkes tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi.
“Birleşmiş Milletler’in otoritesi ve canlılığı yeniden tesis edilmelidir. Küresel ve bölgesel çok taraflı mekanizmalar, koordinasyonlarını güçlendirmeli ve verimliliklerini artırmalıdır,” dedi.
Xi, “Kalkınma gündemine odaklanmalı, açıklık ve iş birliğini savunmalı ve dijitalleşme ile yapay zeka arasındaki uçurumları kapatmalıyız ki teknolojik devrim ve kalkınma kazanımları tüm uluslara fayda sağlayabilsin” diye ekledi.
Xi, 25 yıllık bir yolculuğun ardından Şanghay İşbirliği Örgütü’nün büyük ülkeler, komşu ülkeler ve farklı büyüklükteki ülkeler arasında ilişkiler yürütme konusunda mükemmel bir örnek teşkil ettiğini belirtti.
Xi, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) dünya nüfusunun yarısını ve küresel ekonominin dörtte birini bir araya getirerek kalkınma için güçlü itici güçler yarattığını belirterek, daha birleşik ve dinamik bir ŞİÖ’nün çok kutuplu bir dünyaya daha büyük katkılar sağlayabileceğini sözlerine ekledi.
Xi, “Şanghay İşbirliği Örgütü üye devletlerinin ve ortaklarının tarihin akışına ayak uydurması ve çağımızın sorumluluğunu üstlenmesi önemlidir. İnsan merkezli ve eylem odaklı bir yaklaşım benimseyelim, eşit ve düzenli çok kutuplu bir dünyayı birlikte savunalım, küresel yönetişimi daha adil ve eşitlikçi hale getirelim ve insanlık için ortak bir geleceğe sahip bir topluluk inşa edelim” dedi.
Şanghay İşbirliği Örgütü’nün rolünü daha da güçlendirmek için Xi, Asya ve Avrupa’yı kapsayan geniş kıtada Şanghay İşbirliği Örgütü’nün gücüyle ortak refahın ilerletilmesi çağrısında bulundu.
Xi, “Güçlü yönlerimizi kullanmaya, potansiyelimizi ortaya çıkarmaya ve kıta genelindeki çoklu büyüme merkezlerini yüksek kaliteli Kuşak ve Yol iş birliğiyle birbirine bağlamaya devam etmeliyiz. Birbirimizi güçlendirmeli, birbirimizin başarılı olmasına yardımcı olmalı ve yeni fırsatlar yaratmak ve ortak refahı teşvik etmek için birlikte çalışmalıyız” dedi.
Xi, “Şanghay İşbirliği Örgütü Bilgeliği aracılığıyla Küresel Güney’in gelişimini ve yükselişini desteklemeliyiz” diyerek, çeşitli taraflara “Şanghay Ruhunu ileriye taşımaları, Şanghay İşbirliği Örgütü Artı ortaklıklarını güçlendirmeleri ve genişletmeleri, barış için birlikte seslerini yükseltmeleri, kalkınma için sinerji yaratmaları, işbirliği için köprüler kurmaları ve kazan-kazan sonuçlarının yolunu açmaları” çağrısında bulundu.
Xi ayrıca, Şanghay İşbirliği Örgütü ülkelerinin Şanghay İşbirliği Örgütü Eylem Planı aracılığıyla küresel yönetişimin reformu ve iyileştirilmesine öncülük etmesi gerektiğini de önerdi.
“İttifaklar kurmak yerine ortaklıklar kurmaya ve çatışma yerine diyaloğa girmeye bağlı kalmalıyız,” dedi.
Xi ayrıca, tüm ülkelerin küresel yönetişime eşit katılımını teşvik etmek ve herkesin bundan faydalanmasını sağlamak için “birlikte planlama, birlikte inşa etme ve birlikte faydalanma” ilkesine bağlı kalınması çağrısında bulundu.
