İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, Rusya’da düzenlenen Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu 8. Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, bölgesel gerilimlerin ve tek taraflı eylemlerin küresel enerji piyasası üzerindeki etkisine değinerek, piyasaların kırılganlığını azaltmak, arz ve talep güvenliğini garanti altına almak için üye ülkeler arasında etkin iş birliğinin gerekliliğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı, ABD’nin tek taraflı yaptırımlarını ve bölgedeki askeri müdahalelerini enerji piyasalarındaki istikrarsızlığın temel etkenleri arasında gösterdi. Bu gelişmelerin enerji üretimi, transferi ve fiyatlandırması üzerindeki sonuçlarına dikkat çeken Pezeşkiyan, küresel gaz piyasasının istikrarını tehdit eden eylemlerle etkin bir şekilde mücadele edilmesi çağrısında bulundu.
Pezeşkiyan ayrıca Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun çok taraflı diplomasiyi geliştirme, deneyim paylaşımı sağlama ve üye ülkelerin politikalarını koordine etme kapasitesine vurgu yaptı.
Konuşmasının başka bir bölümünde Cumhurbaşkanı; doğal gaz değer zincirindeki ortak yatırımların geliştirilmesini, teknolojinin yükseltilmesini, verimliliğin artırılmasını ve bölgesel ile küresel gaz ticaretinin genişletilmesini forum üyeleri arasındaki iş birliği öncelikleri olarak sıraladı. İran’ın sahip olduğu doğal gaz rezervleri ve üretim kapasitesindeki konumuna işaret eden Pezeşkiyan, ülkesinin yabancı yatırımcılarla iş birliğini büyütmeye ve gaz sanayisinin yukarı ve aşağı havza projelerinde daha aktif rol almaya hazır olduğunu vurguladı.
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu 8. Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmanın tam metni şu şekildedir:
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla
Sayın Vladimir Putin, Rusya Federasyonu’nun Değerli Başkanı,
Konuşmamın başında, tarihi ve güzel Moskova şehrinde bulunmaktan duyduğum memnuniyeti belirterek, dost Rusya Federasyonu halkına ve hükümetine, özellikle de Sayın Zâtıaliniz’e bu önemli zirveye ev sahipliği yaptığınız için içtenlikle teşekkür ederim. Ayrıca Sayın Genel Sekreter’e ve sekreteryaya, Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun faaliyetlerini ilerletme yolundaki kesintisiz çabalarından dolayı şükranlarımı sunuyorum.
Fırsattan yararlanarak, girişimleri ve destekleriyle Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun güçlenmesinde büyük rol oynayan İran İslam İnkılabı’nın şehit lideri Hazretleri Ayetullah Hamenei’yi (ra) saygı ve rahmetle anıyorum.
Sayın Başkan, Katılımcı Heyetlerin Değerli Başkanları, Hanımefendiler ve Beyefendiler,
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu 8. Liderler Zirvesi, jeopolitik gelişmelerin küresel enerji güvenliğini ciddi meydan okumalarla karşı karşıya bıraktığı bir dönemde gerçekleşmektedir.
Bu süreçte, ABD ve Siyonist rejimin siyasi müzakerelerin ortasında iki aşamada İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik gerçekleştirdiği askeri saldırı, ülkemizin enerji tesislerini tahrip ederek ve enerji nakil süreçlerinde aksamalara yol açarak küresel enerji güvenliğini ve dünya ekonomisini tehlikeye atan, küresel güvenliğe karşı en müessif ve tehlikeli olaylardan biri olmuştur.
Ayrıca vurgulamalıyım ki, ABD tarafından ülkelere uygulanan tek taraflı yaptırımlar ile deniz ve hava ablukası şeklindeki ekonomik terörizm ve diğer ülkelerin bu ablukaya uymaya zorlanması, enerji piyasalarının istikrarını ciddi tehlikeye atan diğer yasa dışı eylemlerdir. Bu durum, dünyanın başlıca enerji tedarikçileri tarafından kınanmalı ve buna karşı etkin bir şekilde mücadele edilmelidir. Bugün ABD’nin Basra Körfezi bölgesindeki askeri müdahaleleri yalnızca bölgesel aktörleri etkilemekle kalmayıp, ciddi şoklar yaratarak fiyat oluşumu, enerji arzı ve nakli süreçlerini bozmakta ve küresel ekonomik büyümeyi tehlikeye atmaktadır.
Ekselansları,
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu, yirmi yılı aşkın faaliyet süresi boyunca artık gaz diplomasisinde çok taraflılığın bir sembolü; diyalog, deneyim paylaşımı ve üye ülkeler arasında iş birliğinin güçlendirilmesi için bir platform haline gelmiştir. Forum, dünyanın enerji sorunları ve darboğazlarının çözümünde etkin bir rol oynayabilir.
Bu doğrultuda, forum tüzüğünün maddelerine ve liderler zirvesi bildirilerine bağlı kalmak; özellikle teknolojilerin ve sürdürülebilir çevresel yönetim yöntemlerinin geliştirilmesi, bölgesel ve küresel gaz piyasalarının büyütülmesi, doğal gaz kaynaklarının değer zincirindeki rolünün azamiye çıkarılması ve enerji yoksulluğu ile mücadele edilmesi açısından özel bir önem taşımaktadır.
Hanımefendiler ve Beyefendiler,
Küresel enerji piyasasındaki gelişmeler, forum üyesi ülkelerin “Stratejik Yönetim ve Yönetişim” ile “Teknik ve Mühendislik Operasyonları” olmak üzere iki alanda iş birliğini geliştirmesini gerektirmektedir. Stratejik alanda temel odak noktası; piyasa istikrarı ile bölgesel ve küresel düzeyde doğal gaz ticareti hacminin nasıl artırılacağı olmalıdır.
Teknik ve mühendislik alanında ise üye ülkeler için temel konu; üretimden işlemeye, nakilden tüketime kadar gaz değer zincirindeki ortak yatırımların geliştirilmesidir. Eş zamanlı olarak, verimliliği artırmak, gaz üretimi ve tüketiminin çevresel etkilerini azaltmak için teknolojik kapasitelerin yükseltilmesi ortak iş birliğinin merkezinde yer almalıdır.
Bu doğrultuda, üye ülkelerdeki mevcut kapasitelerin operasyonel projelere ve ortak çıkarlara dönüştürülmesi son derece önemlidir. Forumun uzun vadeli stratejisinin, piyasa gelişmelerine ve uzun vadeli arz-talep projeksiyonlarına uygun olarak etkin bir şekilde uygulanması; üyelerin önceliklerinin uyumlaştırılması ve forumun küresel enerjinin geleceğindeki rolünün pekiştirilmesi için net bir yol sağlayabilir.
Ekselansları,
İran İslam Cumhuriyeti, Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun kurucu üyelerinden biri ve dünyanın kanıtlanmış ikinci büyük doğal gaz rezervine sahip ülkesi olarak; çok taraflı diplomasinin ilerletilmesinde, bilgi ve deneyim paylaşımında, forum çerçevesinde gaz altyapılarına yönelik yatırım fırsatlarının geliştirilmesinde daha aktif bir rol oynamaya hazır olduğunu beyan etmektedir.
İran, dünyanın en önemli enerji koridorlarının merkezinde yer alan stratejik konumuyla, küresel düzeyde enerjinin dayanıklılığını kayda değer ölçüde artırma konusunda doğal bir kapasiteye sahiptir. Bunun yanı sıra, İran gaz sanayisindeki mevcut kapasiteler, forum üyesi ülkelerin özel sektörleri için doğal gazın yukarı ve aşağı havzalarında ve ticaretinde uygun iş birliği zeminleri oluşturmuştur. Yabancı yatırımcılar hiçbir endişe duymadan petrol, gaz ve petrokimya sektörlerinde sunulan teşvik ve kolaylıklardan yararlanabilir, ortak çıkarlar çerçevesinde İran’ın eşsiz kapasitelerinden faydalanabilirler.
Vurgulamak isterim ki; yıllardır süren tek taraflı yaptırımlara rağmen, yerli imkanlara dayanarak İran’ın doğal gaz üretim kapasitesini 300 milyar metreküp rakamına ulaştırmayı başardık ve dünyanın en büyük üçüncü doğal gaz üreticisi konumumuzu korumaktayız.
Doğal gaz tüketimi alanında da İran, enerji sepetindeki %70’lik payı ile dünyada öncü ülkelerden biridir ve şu anda İran nüfusunun %95’i şebeke doğal gaz kapsama alanındadır.
Sayın Başkan, Hanımefendiler ve Beyefendiler,
Yapıcı iş birlikleri sayesinde arz ve talep güvenliğine, doğal gazın adil bir şekilde değer biçilmesine ve çevresel hususlar gözetilerek küresel enerji sepetindeki yerinin yükseltilmesine katkı sağlanabileceğine inanıyoruz. Bu doğrultuda, üye ve gözlemci ülkelerin petrol ve enerji bakanlarının, forum genel sekreterinin ve sekreterya çalışanlarının aktif katılımı ile aralarındaki yapıcı iş birliği büyük önem taşımaktadır.
Son olarak, sıcak misafirperverlikleri ve nitelikli ev sahiplikleri için Rusya Federasyonu hükümeti ve halkına bir kez daha teşekkür ediyor, forumun hedeflerine ulaşmasında başarılar diliyorum. İlginiz için teşekkür ederim.
