
Pentagon’un İran ile savaşın maliyetine ilişkin yeni tahmini 48,3 milyar dolar olarak açıklandı. Bu rakam yalnızca doğrudan askeri harcamaları kapsıyor olup; ABD üslerinin gördüğü hasarları, yaralı askerlerin tedavi masraflarını ve savaşın ekonomik sonuçlarını içermiyor.
Öte yandan Brown Üniversitesi’ne bağlı bir araştırma merkezi, savaşın başlangıcından bu yana benzin ve motorin fiyatlarındaki artışın Amerikalı tüketicilere şu ana kadar 162,2 milyar dolar ek maliyet yüklediğini hesapladı.
ABD Savunma Bakanlığı üst düzey bütçe yetkilisi Arthur Miller, perşembe günü Senato Silahlı Hizmetler Komitesi oturumunda yaptığı açıklamada, savaşın maliyetinin 13 Kasım itibarıyla 48,3 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Demokrat Senatör Richard Blumenthal’ın sorusunu yanıtlayan Miller, bu tutarın mühimmat, teçhizat yenileme ve askeri operasyon giderlerini kapsadığını ancak bölgedeki ABD üslerine verilen zararların bu hesaba katılmadığını belirtti.
Üslerdeki hasara ilişkin elinde bir tahmin bulunmadığını söyleyen Miller, bu veriyi temin etmek üzere Savunma Bakanlığı nezdinde girişimde bulunacağını ifade etti. Savaşta yaralanan Amerikalı askerlerin tedavi giderleri de açıklanan bu rakama dahil edilmedi.
Doğrudan askeri harcamaların yanı sıra yakıt fiyatlarındaki artış, savaşın Amerikan vatandaşları üzerindeki en önemli ekonomik sonuçlarından biri oldu.
Brown Üniversitesi İklim Çözümleri Laboratuvarı, Amerikalı tüketicilerin savaşın başlamasından bu yana benzin ve motorin için 162,2 milyar dolar daha fazla ödeme yaptığını öngördü. Bu tutarın yaklaşık 89 milyar doları benzine, 73 milyar dolardan fazlası ise motorine ait. Bu ek maliyet, Amerikalı hane başına ortalama bin 238 dolar olarak yansıdı.
Yakıt giderlerindeki yükseliş, gıda ve diğer temel tüketim mallarının fiyatlarının da artmasını tetikledi; bu durum, halihazırda yüksek konut ve sağlık hizmetleri maliyetleriyle boğuşan haneler üzerindeki ekonomik baskıyı daha da ağırlaştırıyor.
Tüketiciler yakıta daha fazla ücret öderken, büyük petrol ve gaz şirketleri de rekor kârlar kaydetti. Common Dreams raporu, aralarında Donald Trump’ın da bulunduğu bu şirketlerin yatırımcılarının artan kârlardan kazanç sağladığını hatırlattı.
Silah Stoklarının Azalmasına İlişkin Uyarı
Savaş maliyetine dair yeni rakam, Pentagon’un üst üste dokuzuncu kez mali denetimden geçemediği bir dönemde açıklandı. Eş zamanlı olarak, ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’nin yeni raporu da Savunma Bakanlığı’nın bomba, füze ve torpido dahil olmak üzere sürdürülebilir mühimmat tedarikini garanti altına alma konusundaki yetersizliğine dair uyarıda bulundu.
Washington Post gazetesinin yayımladığı rapora göre, Trump yönetimi ve Pentagon’un üst düzey yetkilileri, İran ile savaş sürecinde ABD’nin Tomahawk seyir füzeleri, Patriot önleyicileri ve diğer gelişmiş mühimmat stoklarının azaldığına yönelik haberleri defalarca yalanladı.
Buna karşın ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi Direktörü Diana Moldavsky, kurumunun yaptığı incelemelerin İran ile savaşın mevcut silah eksikliklerini derinleştirdiğini gösterdiğini söyledi. Söz konusu eksikliklerin son yıllarda da kesintisiz şekilde var olduğunu belirten Moldavsky, Pentagon’un kurumun bulgularından haberdar edildikten sonra bunları reddetmediğini sözlerine ekledi.
Öte yandan Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise yaptığı yazılı açıklamada, ABD ordusunun Trump’ın tüm stratejik hedeflerini gerçekleştirmek için “gereğinden fazla mühimmat, mermi ve silah stoğuna” sahip olduğunu iddia etti.
Kongre’de Savaşın Sürdürülmesi Konusunda Görüş Ayrılığı
Savaşın maliyetleri ve ekonomik sonuçları Kongre’de tartışma konusu haline gelirken, son ara seçimler Cumhuriyetçilerin ağır yenilgisiyle sonuçlandı ve Demokratların ocak ayı başından itibaren Kongre’nin her iki kanadında da kontrolü devralması bekleniyor.
Bununla birlikte Senato’daki Cumhuriyetçiler, perşembe günü Trump’ın savaş yetkilerini sınırlandırmayı ve İran’a yönelik askeri operasyonları durdurmayı talep eden karar tasarısının kabul edilmesini bir kez daha engelledi.
Söz konusu tasarı daha önce eylül ayında Temsilciler Meclisi’nde onaylanmıştı. Senato’daki oylama 48 “evet” oyuna karşı 51 “hayır” oyuyla sonuçlandı. İsrail yanlısı Demokrat Senatör John Fetterman, Cumhuriyetçilerin safında yer alarak tasarıya karşı çıkarken, Demokrat Senatör Chris Murphy geçirdiği felç sonrası nekahet döneminde olması nedeniyle oylamaya katılmadı.
Eylül ayında benzer bir tasarıya destek veren Kuzey Carolina’nın Cumhuriyetçi Senatörü Thom Tillis, bu kez ret oyu kullandı. Kararını açıklayan Tillis, son tasarının Başkana gönderilmeyeceğini ve yalnızca Kongre’nin bir bildirisi niteliğinde olduğunu savundu.
Bu arada Kongre’deki bir grup Demokrat üye, savaşın sürdürülmesi için ayrılan bütçenin durdurulmasını talep etti. Kaliforniya Demokrat Temsilcisi Ro Khanna ile Arizona Demokrat Temsilcisi Yasmin Ansari, çarşamba günü yaptıkları ortak açıklamada, Kongre’nin bütçe tahsisi konusundaki yasal yetkisini kullanarak “vergi mükelleflerinin parasından tek bir sentin bile bu savaşın uzatılmasına harcanmamasını” sağlaması gerektiğini vurguladı.
Bu çağrı, hükümet bütçesinin onaylanması için belirlenen 11 Aralık son tarihinin hemen öncesinde gündeme geldi; Kongre’nin anlaşmaya varamaması halinde bu tarih, federal hükümet faaliyetlerinin kısmen kapanma riskini artırıyor.
