Amerika’nın Tek Taraflılığı Sayesinde Çin ve Rusya İlişkilerinin Gelişmesi
Çin dışişleri bakanı Wang Yi Rus mevkidaşı Sergey Lavrof ile telefon görüşmesinde, “Uluslararası arenada tüm engebeli gidişata rağmen Çin ve Rusya ilişkileri stabildir ve daha da istikrarlı olmaya devam etmelidir.” Dedi.
Rusya dışişleri bakanı Lavruf da yapılan söz konusu telefon görüşmede Amerika’nın tek taraflı siyasetlerini ciddi şekilde eleştirerek, “Çin ve Rusya Amerika’nın baskıları ve diretmeleri karşısında dayanmalı ve ortak çıkarlarını, küresel işbirliği ve istikrarı korumak için ortak çalışmalarda bulunmalıdır.” Vurgusunda bulundu.
Son yıllarda Amerika’nın tek taraflı siyasetleri ve yaklaşımından dolayı Çin ile Rusya arasındaki ilişkiler iyice ısındığı dikkatlerden kaçmazken dışişleri bakanları Wang Yi ve Lavruf, Amerika karşısında ikili işbirliğine vurgu yapıyorlar. Şimdi sorulması gereken soru, Amerika’da Joe Biden’in başkan olarak seçilmesi ve onun Beyaz Saray’a yerleşeceği bir ortamda üç ülke arasındaki ilişkilerin nasıl olacağıdır.
Bu hususta birkaç noktaya değinmek mümkün:
İlk nokta, Donald Trump’ın Beyaz Saray’da işe başlaması ve hükümetinin siyasi, güvenlik ve ekonomik alanlardaki engellemeleri nedeniyle Washington ile Pekin arasındaki ilişkilerin en düşük seviyeye düşmesine yol açtığı hususudur.
Çin ve Amerika ilişkilerinin düşük seviyelere inmesine paralel olarak Pekin ile Moskova ilişkileri git gide daha da stratejik seviyelere taşınarak, yükseldi. Öyle ki bazı uzmanlar bu ilişkilerin en parlak dönemini yaşadığını bile kabul ettiler.
İkinci önemli nokta, Amerika’nın artan baskıları ile mücadele etmenin uygun stratejilerinden birinin, Çin ve Rusya için stratejik düzeyde ilişkilerin arttırılması ve geliştirilmesinin olmasıdır. Amerika’nın baskıları artarsa, Çin ve Rusya da daha sağlam işbirliği adımları atacakları ve daha güçlü bir şekilde Amerika’nın tek taraflılığı karşısında direnecekler.
Bir başka önemli nokta da Amerika ulusal güvenliği için Moskova’yı en büyük tehdit sayan Joe Biden’in Amerika’da iş başına gelmesi, bir çok tahminleri de beraberinde getirmesidir. Bazı uzmanlara göre Joe Biden’in Beyaz Saray’a yerleşmesi ile Amerika’nın Çin ve Rusya’ya karşı husumetinde bir değişiklik olmayacaktır.
Çin’de bulunan Rusya, doğu Avrupa ve orta Asya araştırma merkezinin uzmanı Yang Cin’e göre “Washington önceliklerini değiştirse bile Amerika’nın Çin ve Rusya ile husumeti değişmeyecektir.”
Genel bir değerlendirmede Çin ve Rusya ilişkilerinin mevcutta en iyi durumunda olduğu ve pik yaptığı söylenebilir. Çin ve Rusya son yıllarda ekonomik ve siyasi işbirliklerinin yanı sıra sadece Asya-pasifikler değil Hint Okyanusu, Batı Asya ve Orta Asya bölgelerinde deniz korsanlığına karşı mücadele, küresel barış ve istikrarın sağlanarak korunması ve bölgesel kurum ve kuruluşların üyelerinin güvenliğinin sağlanması için ortak askeri operasyonlar bile düzenlemişlerdir.
Her halükarda müstakbel Amerika başkanı Joe Biden’in Beyaz Saray’a yerleşeceğine göre, 3’lü ilişkilerin gelecek 4 yıllık sürede geleceğini bekleyip görmek gerek. Tabi ki bu süreçte yaşanacak ilişkilerin geleceği ise Joe Biden’in siyasetlerine bağlıdır.
Ancak açık ve net olan husus Amerika’nın Çin ve Rusya’ya dostane yaklaşım içerisinde olmamasıdır. Doğal olarak Amerika bu ülkelerin süper güç olarak küresel arenada gövde gösterisinde bulunarak kendisine rakip olmasına karşıdır. Bu yüzden Biden’in de geçen başkanlar gibi Çin ile Rusya’yla mücadele etmeye soyunacağı söylenebilir
