HaberlerDünyaOrtadoğu

Avrasya Ülkeleri Liderlerinin Zirvesi

Orta Asya cumhuriyetlerinin komşusu konumundaki Afganistan ile ilgili devam eden son gelişmeler, bu bölgede bulunan ülkelerin kaygısına yol açtı. Orta Asya liderleri ise 22 Ağustos Pazar günü Avrasya zirvesinde Kırgızistan’da bir araya gelerek önemli kararlar aldı.

Bu hususta, bölge medyası Avrasya Ekonomik Birliği üye ülkeleri liderlerinin  22 Ağustos Pazar günü  Kırgızistan’ın Çolpan Ata kentinde bir araya geldiklerini duyurdu.  Bu zirvede, Avrasya ülkeleri üst düzey makamları, karşılıklı ticarette sigorta desteklerinin verilmesi, tarife dışı  yakınlaşmalar ve de  ihracata dayalı ürünlerin gümrük rüsumu da incelendi.  Aynı zamanda,  Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde  yeni bölgesel bir kuruluşun kurulması da  Kırgızistan’ın Çolpan Ata şehrinde düzenlenen zirvede gündem maddesi oldu. Bu zirvenin  başlatılma töreninde  Kırgızistan  cumhurbaşkanı  Sedir Ceparoz  yaptığı konuşmada  üretim zincirleri oluşturma  ve Avrasya Ekonomik Birliğine üye ülkelerin  ihracatının artmasına vurgu yaptı. Kırgız yetkili  ayrıca şunları da söyledi: ” Avrasya Ekonomik Birliği üye ülkeleri arasındaki  topyekun işbirliklerin derinleştirilmesinin taşıdığı büyük önem yüzünden  Kırgızistan,  bu birlik çerçevesinde işbirliklerin arttırılması için elinden geleni yapmaya çalışacaktır. “

Avrasya Ekonomik Birliği  Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan’dan oluşmaktadır.  Bu ekonomik birlik  2015 yılında kurulmuş ve kendini dünyaya tanıtmıştır.   Bu birliğin tüm üyeleri ise serbest ürün dolaşımı, sermaye, işgücü ve hizmetler dolaşımına onay vermiştir. 

Kazakistan eski cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev Avrasya Ekonomik Birliğinin onursal başkanı olarak ve de  bu birliğin kurulma fikrini Rus makamlara öneren ilk kişi olarak Kırgızistan zirvesinde şu açıklamada bulundu: “Tacikistan ve Özbekistan’ın  Avrasya Ekonomik Birliğine katılması, bu ülkelerin lehine ve diğer üyelerin lehine olacaktır. Çünkü bölge ülkelerinin ekonomik ve ticari ilişkilerinin geliştirilmesi zarureti  Duşanbe ve Taşkent’in  kademeli olarak Avrasya Ekonomik Birliğine  girmesini gerektiriyor. “

Nazarbayev’in Tacikistan ve Özbekistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılması gerektiğini vurgularken,Duşanbe hükümet yetkilileri Rus yetkililerin Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılma taleplerine yanıt olarak defalarca düşünmüş ve bu alanda diğer ülkelerin deneyimlerini dikkate almaları gerektiğini ifade etmişlerdir. Bu nedenle bu ülkelerin Avrasya Ekonomik Birliğine katılım sürecini hızlandırmayacakları söylenebilir. Özbekistan, birkaç yeni girişimi uygulamaya koymasının ve komşu ülkelere, bölgeye ve dünyaya dostluk eli uzatmasının ardından birliğe tam üyeliğe henüz olumlu yanıt vermemiştir. 

Duşanbe ve Taşkent’teki yetkililerin gecikmeli olarak tepki vermesinin nedeni, Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılmanın iki ülkenin Rusya’ya işçi göçü gönderme ve Tacikistan ve Özbekistan’a para transferi sürecinde sorunlara yol açabilmesidir.

Ayrıca Orta Asya cumhuriyetlerinin Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye olmaları, bölgesel ve küresel düzeyde manevra kabiliyetlerini de azaltacaktır. Daha doğrusu Tacikistan ve Özbekistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye olması, iki ülkenin Batı ile yakınlaşma olasılığını ortadan kaldıracaktır. Bu arada Duşanbe ve Taşkent’teki yetkililer, birliğe katılmadan önce Avrasya Birliği’nin temel direği olan Rusya’dan tavizler de istiyorlar. Avrasya Ekonomik Birliği üyelerinin ortak çabalarıyla Tacikistan ve Özbekistan birliğe üye olarak alınmak istendiği bir sırada bu birliğin üyeleri İran’la çalışmak için de güçlü bir şekilde isteklerini dillendirmişlerdir.  Orta Asya cumhuriyetlerinde, Kırgızistan ve Kazakistan’daki ve Kafkas bölgesinde, Ermenistan ve Rusya’daki yetkililer, karşılıklı işbirliği çağrısında bulunarak İran ile işbirliğini genişletme arzularını defalarca dile getirdiler. Buna karşılık, İranlı yetkililer, ABD ve Batılı hükümetlerle işbirliği yapmak yerine Avrasya Ekonomik Birliği üye ülkelerine yakınlaşma sürecini başlatmıştır. 

Başa dön tuşu
Bugün 14 Ağustos 2022 (25) içerik yüklenmiştir.