New York’ta yapılacak BM Genel Kurulu’nun 80. oturumu öncesinde, on bir ülke Filistin Devleti’ni resmen tanıma planlarını açıkladı. Bu, Gazze savaşı sırasında önemli bir diplomatik gelişmeye işaret ediyor.
Açıklamalar, İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırımının ikinci yılına girdiği ve hükümetlere işgale karşı somut adımlar atmaları yönünde uluslararası baskının arttığı bir dönemde geldi.
BM Genel Kurulu’nda 193 BM üye ülkesinin temsilcilerinin ve iki gözlemcinin konuşma yapması bekleniyor. BM Genel Kurulu Başkanı Annalena Baerbock, iki devletli çözümün ilerletilmesinin, İsrail üzerindeki saldırıları durdurma ve insani yardımların erişimine izin verme baskısını artırabileceğini vurguladı. Yardımların engellenmesinin ve sivillerin hedef alınmasının uluslararası hukukun açık bir ihlali anlamına geldiği konusunda uyardı.
Yaser Arafat’ın 1988’de Cezayir’de Filistin devletini ilan etmesinden bu yana 149 ülke Filistin’i resmen tanıdı. Geçtiğimiz Temmuz ayında, Suudi Arabistan ve Fransa’nın ev sahipliğinde New York’ta düzenlenen “İki Devletli Çözüm” konferansı, bu sürecin ilerletilmesinin önemini bir kez daha vurguladı.
Avrupa Dalgayı Yönetiyor
Avrupa ülkeleri bu yeni tanıma dalgasında önemli bir rol üstleniyor. Emmanuel Macron yönetimindeki Fransa, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a daha önce verdiği sözün ardından, önümüzdeki Pazartesi günü Filistin’i resmen tanıyacağını duyurdu.
İngiltere’de Başbakan Keir Starmer, İsrail’in Gazze’deki insani krizi sona erdirmek için ciddi adımlar atmaması halinde, İngiltere’nin bu ay Filistin’i tanıyacağı konusunda uyardı. Ayrıca, derhal ateşkes sağlanması ve Gazze’ye kesintisiz BM yardımı sağlanması gerektiğini vurguladı.
Belçika ve Portekiz de New York oturumunda Filistin’i resmen tanıma sözü verdi. Lüksemburg, Malta ve San Marino da bu girişime katıldı ve Lüksemburg Başbakanı, duyurunun BM Genel Kurulu’nda resmileştirileceğini doğruladı.
Avrupa’nın Ötesine Küresel Genişleme
Filistin’in tanınmasına verilen destek Avrupa’nın ötesine uzanıyor. Başbakan Mark Carney liderliğindeki Kanada, Filistin’i tanıma niyetini Abbas’a mecliste iletti.
Avustralya ve Yeni Zelanda da etkinlikte pozisyonlarını netleştireceklerini doğruladı. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, bu adımın iki devletli çözümü ilerletmek ve Gazze’deki savaşı sona erdirmek için gerekli olduğunu söyledi.
Andorra da Fransa ve diğer destekleyici devletlerle birlikte Filistin’i tanıyacağını duyurma sözü verdi.
Yasal ve İnsani Sonuçlar
Bu diplomatik dalga, İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana ABD tarafından koşulsuz desteklenen Gazze’ye yönelik devam eden askeri saldırısının ortasında ortaya çıktı. Filistin Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 65.000’den fazla ölüm ve 166.000’den fazla yaralı var ve en az 440 kişi kıtlıktan öldü; bunların arasında 147 çocuk da var.
Baerbock, iki devletli çözümün her iki taraf için de güvenliğe giden tek yol olmaya devam ettiğini vurguladı.
Dünyanın en büyük yıllık diplomatik etkinliğinin hemen öncesinde, Filistin’in on bir ülke tarafından aynı anda tanınması, Filistin-İsrail çatışmasında tarihi bir dönüm noktası teşkil ediyor. Bu adımın, Tel Aviv ve destekçileri üzerinde siyasi ve hukuki baskı oluşturması, adalet ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulması umutlarını güçlendirmesi bekleniyor.
