Çin, sakinlerinin mutluluk duygusunu artırmak için insan odaklı kalkınma felsefesini bilinçli bir şekilde uygulayarak yüksek kaliteli kentsel yenilemeyi ısrarla ilerletti ve çabaları meyvesini verdi.
Yetkililer ve uzmanlar, Xinhua Haber Ajansı’nın sunduğu ve tüm medyanın katıldığı bir söyleşi programı olan Çin Ekonomi Yuvarlak Masa Toplantısı’nın son bölümünde, Çin’in uygun fiyatlı konut inşa ederek, gecekondu mahallelerini, eski yerleşim yerlerini, kentsel köyleri ve harap evleri yenileyerek halkının yaşam koşullarını ve yerleşim ortamını nasıl sürekli olarak iyileştirdiğini ele aldılar.
Örnek olarak Şanghay’ı ele alalım. Şanghay Üniversitesi Rektör Yardımcısı Wang Congchun’a göre, çoğunluğu 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşundan önce inşa edilen çok sayıda tarihi “shikumen” ve “lilong” sokak binasında hijyenik olanaklar bulunmuyor ve çoğu zaman tüm sokak için yalnızca bir umumi tuvalet bulunuyor.
Şanghay Üniversitesi Kentsel Yenileme ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü Başkanı Wang, bazı evlerin belirli tarihsel dönemlerde tasarım kapasitelerinin çok üzerinde nüfusa ev sahipliği yaptığını ve aynı çatı altında birden fazla neslin yaşadığını söyledi. 1990’ların başında Şanghay’da kişi başına düşen yaşam alanının yalnızca yaklaşık 6,6 metrekare olduğunu belirten Wang, 2024 yılı sonuna kadar Şanghay’daki kentsel sakinlerin kişi başına düşen konut alanı 37,57 metrekareye yükseldiğini belirtti.
Şanghay, zorlukların üstesinden gelmeyi başardı ve gelecekteki kentsel yenilemede diğer şehirler için de tekrarlanabilir zengin deneyimler kazandı.
Şanghay, yenileme öncesinde hane halkı anketleri yaparak, sakinlerin isteklerine tam olarak saygı göstererek her aileye özel planlar hazırladı. Bu arada, merkezi ve yerel yönetimlerden sağlanan mali destek de artırıldı. Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanlığı yetkilisi Pan Wei, yuvarlak masa toplantısında, yenileme sonrasında sakinlerin endişe duymaması için düzenli takip denetimleri yapıldığını söyledi.
Şanghay, Çin’in kentsel yenilenmesinin sadece bir örneğidir.
Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 2012’deki 18. Ulusal Kongresi’nden bu yana ülkede çeşitli tiplerde uygun fiyatlı ve yeniden yerleşim amaçlı konutlardan oluşan 68 milyondan fazla ünite inşa edildiğini ve bu sayede barınma sıkıntısı çeken 170 milyondan fazla kişinin istikrarlı konut hayalini gerçekleştirdiğini belirten Pan, Xinhua haber ajansına göre 300 binden fazla eski yerleşim alanının da yenilendiğini ve 130 milyondan fazla kent sakininin bundan faydalandığını söyledi.
Pan’a göre Çin, kamuya ait kiralık konutlar, uygun fiyatlı kiralık konutlar ve tahsis bazlı uygun fiyatlı konutlar dahil olmak üzere çok kademeli bir konut güvenlik sistemi kurmuştur. Bu düzenlemeler, düşük gelirli haneler, şehre yeni yerleşenler ve gençler gibi farklı gruplara hitap etmekte olup, sistem kapsamında özel düzenlemeler mevcuttur.
Pan, Çin’in bir yandan uygun fiyatlı konut inşasını hızlandırdığını ve savunmasız grupların temel konut ihtiyaçlarını karşılamaya odaklandığını, diğer yandan da özellikle gecekondu mahallelerini, eski yerleşim yerlerini, kentsel köyleri ve harap binaları hedef alan bir dizi yenileme projesinin hayata geçirilmesini hızlandırdığını belirtti.
Pan’ın sözlerini tekrarlayan Şanghay Belediyesi Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Komisyonu yetkilisi Gao Shiyun, 2022 yılında Şanghay’ın merkezi kentsel alanlarındaki eski evlerin geniş alanlarının yenilenmesinin tamamlanmasının ardından şehrin çabalarını durdurmadığını söyledi.
Gao’ya göre, 2023 yılından bu yana toplam 380.000 metrekarelik dağınık eski ev kapsamlı bir şekilde yenilenerek 13.000 haneye fayda sağlandı. Ayrıca, Şanghay mevcut çok katlı konut binalarına 9.176 asansör kurdu ve 40 milyon metrekareyi aşkın eski konut alanında yenileme projeleri gerçekleştirerek, sakinlerin konutta kazanç, mutluluk ve güvenlik duygusunu önemli ölçüde artırdı.
1985 sonrası nesilden olup bir zamanlar eski bir “şikumen” evde yaşayan Gu Jiayi, çocukken dört kişilik ailesinin bağımsız bir sıhhi tesisatı olmayan 12 metrekarelik küçük bir eve sıkıştığını hatırladı.
Gu, yuvarlak masada yaptığı konuşmada, “Şafak sökmeden önce, ara sokaktaki her evin yetişkinleri ağır tuvalet kaplarını ara sokak girişindeki foseptiğe taşır, boşalttıktan sonra kenarda yıkarlardı” dedi.
Yenileme projesi üniversiteye girmeden önce başlamış. Gu, “Yenilemeden sonra birçok komşu, bağımsız mutfak ve banyolu yeni evlere taşındı ve hayatlarının sonunda iyileştiğini söyledi,” dedi.
Temmuz ayında düzenlenen Merkezi Kentsel Çalışma Konferansı’nda, kentsel yenilemenin kentsel yapıların iyileştirilmesi, büyüme itici güçlerinin dönüştürülmesi, kalitenin artırılması, yeşil kalkınmanın ilerletilmesi, kültürel mirasın korunması ve yönetişim verimliliğinin artırılması için önemli bir kaldıraç olması gerektiği belirtildi.
Konferansta, yenilikçi, yaşanabilir, güzel, dayanıklı, kültürel açıdan canlı ve akıllı, modern, insan odaklı şehirler inşa etme amacı vurgulandı ve çabaların yüksek kaliteli kentsel gelişimi teşvik etmeye odaklanması gerektiği vurgulandı.
