Duşanbe-Tahran ilişkilerin genişlemesinin yeniden vurgulanması
Tahran ve Duşanbe arasındaki ilişkileri genişletme eğilimini sürdüren Tacikistan Kültür Bakanı, İran İslam Cumhuriyeti ile ilişkilerin genişletilmesine bir kez daha vurgu yaptı.
Tacikistan kültür bakanı bayan Zulfi Devletzade, İran İslami İrşad ve Kültür Bakanı Muhammed Mehdi İsmaili ile görüşmesinde, İran Kültür Haftası’nın Tacikistan’da düzenlenmesinin iki ülke arasındaki kültürel ilişkilerin güçlendirilmesinde önemli olduğunu belirterek, Tacikistan Kültür Radyosunun İran ile kültürel program alışverişinde bulunmaya hazır olduğunu belirtti.
Yapılan toplantıda İran Kültür ve İslami İrşad Bakanı da Tacikistan yetkililerinin ve halkının misafirperverliğini takdir ederek İran’da Tacikistan Kültür Haftasını ilginç ve çekici bir program olarak değerlendirdi.
İran İslam Cumhuriyeti ve Tacikistan cumhurbaşkanlarının her zaman iki ülke arasındaki ilişkilerin her alanda güçlendirilmesine vurgu yaptıklarını vurgulayan İsmaili, Tahran’ın Tacikistan ile kitap fuarları, ortak sanat programları, filmler, diziler ve diğer karşılıklı işbirliği etkinlikleri düzenlemeye hazır olduğunu duyurdu.
Birçok kültürel, tarihi ve dini ortaklığa rağmen, Tacikistan hükümeti ile İran arasındaki ilişkiler, bölgedeki Müslüman halklar arasındaki ilişkilerin genişlemesine karşı olan bazı yabancı hükümetlerin negativ dayatmalarından etkilenerek hatta bir çok kez yıkım aşamasına kadar ilerlemiştir. Fakat bu ilişkiler hiçbir zaman kesilmedi ve tam yıkıma ulaşmadı.
Hiç şüphesiz Tahran ve Duşanbe yetkilileri, bazı yabancı ülkelerin Farsça konuşan iki ülkenin gelişmekte olan ilişkilerini kalıcı şekilde olumsuz yönde etkilenmesine izin vermeyecek kadar bilinçli ve uyanıktırlar.
Siyaset uzmanlarından Alexander Konyazof’a göre “son yıllarda Tacikistan medyasında İran’a karşı hazırlanan ve yayınlanan tamamen yalan programlar, iki ülke arasında gerginlik yaratmak ve Suudi rejimin siparişi ve talebi üzerine hazırlanarak yayınlanmıştır.”
İran ve Tacikistan’daki Müslüman halkların ortak dil, zevk ve ortak yönleri nedeniyle İran-Tacikistan ilişkilerinde son 30 yılda yaşanan pek çok iniş ve çıkış, Tahran ve Duşanbe arasındaki kalıcı ilişkilere zarar vermezken aksine, karşılıklı ilişkileri mümkün olduğunca güçlendirmenin zeminini sağlamış ve sağlamlaştırmıştır. Bu özel nedenden dolayı, bazı uzmanlar Tahran ve Duşanbe arasındaki ilişkileri, daimi şekilde yok etmenin imkansız olduğunu düşünüyor.
Bu bağlamda Tacikistan’dan siyasi meseleler uzmanı Seyfullah Seferov şöyle diyor: Tacikler gelecekte Tahran ve Duşanbe arasındaki ilişkilerin düzelmesini umuyor ve İranlı liderlerin cömert politikaları ve lütufları karşısında, Tacik halkının İran halkına olan sevgisi tarif edilemez.
İki yıl öncesine kadar Suudi rejiminin İran ile Tacikistan arasındaki ilişkileri bozma olasılığı varken, şimdi iki ülke arasındaki ilişkiler çeşitli alanlarda genişlemektedir. Hiç şüphesiz Suudi Arabistan gibi bağımlı rejimler için Tacikistan hükümetinin ve halkının kaderi pek önemli değildir. Ancak İran hükümeti ve halkı bu konuda sadece kayıtsız değil, aynı zamanda Tacikistan’ın ve diğer Orta Asya ve Güney Kafkasya cumhuriyetlerinin bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne son derece duyarlıdır. Bu arada İran’ın Tacikistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olduğu gerçeği göz ardı edilmemelidir.
Her hal karda, geçen yıldan beri Tahran ve Duşanbe arasındaki ilişkilerin yeni bir genişleme dönemi, iki ülke yetkililerinin gündeminde. Bu bağlamda, İran ile Tacikistan arasındaki ekonomik, ticari, teknik ve kültürel işbirliği ortak komisyonunun 14. toplantısı, işbirliği belgesinin imzalanmasıyla Duşanbe şehrinde gerçekleştirildi.
