Ermenistan’da Paşinyan ile Muhalefet Arasında Anayasa Konusunda Karşılıklı Sokak Baskısı Tehdidi
Ermenistan’ın siyasi atmosferi, yeni anayasa tasarısının hazırlanması etrafındaki anlaşmazlıklar nedeniyle gerginleşirken, hem Başbakan Nikol Paşinyan hem de muhalefet kanatları, hangi tarafın sokağa daha fazla insan dökebileceğini göstermek amacıyla birbirlerini “kamuoyu baskısı” uygulamakla ve halkı sokaklara çağrısıyla tehdit ediyor.
Bu bağlamda, gözaltına alındıktan sonra ilk kez kameralar karşısına çıkan “Güçlü Ermenistan” muhalefet hareketinin lideri Samvel Karapetyan, duruşma salonunda kendisine yöneltilen suçlamaları “hukuki bir skandal” olarak nitelendirdi.
Milyarder iş insanı, iktidarı zorla ele geçirme çağrısı ve kara para aklama suçlamalarının yanı sıra, kendisine ait olan “Ermenistan Elektrik Şebekeleri” şirketine 64,5 milyar dram zarar vermekle suçlanıyor.
Buna karşın Karapetyan’ın parti arkadaşları, kendisinin yeni anayasaya karşı mücadele etme amacıyla muhalefet güçlerini birleştireceği bir toplantının arifesinde, muhalefetin planlarını boşa çıkarmak amacıyla gözaltına alındığını vurguluyorlar.
12 Muhalefet Akımından “Aliyev Anayasası”na Karşı Koalisyon
Hükümetin sunduğu yeni anayasayı “Aliyev Anayasası” olarak adlandıran muhalefet güçleri, geniş sosyal mutabakat yoluyla Nikol Paşinyan ve liderliğini yaptığı iktidardaki “Sivil Sözleşme” partisi üzerinde baskı kurarak yeni anayasanın kabul edilmesini engellemeyi amaçlıyor.
Aslında bu hamle, Ermenistan Başbakanı’nın geçtiğimiz hafta muhalefetin kendi istediği anayasaya karşı çıkması durumunda onlara karşı kullanmakla tehdit ettiği yöntemin aynısıdır.
Şimdi birleşen muhalefet güçleri, Paşinyan’a karşı kamuoyu baskısı oluşturmak için karşı adım atmaya çalışıyor ve bu gündemle dün 12 muhalefet akımı bir “Ulusal Dayanışma” oluşturulduğunu duyurdu.
Bu bildiriye imza atan siyasi güçler arasında; gözaltına alınan milyarder iş insanı Samvel Karapetyan’ın “Güçlü Ermenistan” hareketi, gözaltındaki iş insanı Gagik Tsarukyan liderliğindeki “Çiçeklenen Ermenistan” partisi, gözaltına alınan ikinci cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki “Ermenistan” koalisyonu, üçüncü cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan başkanlığındaki “Cumhuriyetçi” parti, ilk cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan liderliğindeki “Ermenistan Ulusal Kongresi”, “Ermeni Devrimci Federasyonu” (Daşnaksutyun) partisi ve “Yaşam İçin Ülke” partisi yer alıyor. Bu güçler, Paşinyan’ın Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in talebi doğrultusunda ana yasayı değiştirmeye karar verdiğini ve Dağlık Karabağ’a atıfta bulunduğu gerekçesiyle “Bağımsızlık Bildirgesi”ni anayasadan çıkarmayı amaçladığını düşünüyor.
Bakü’nün Siyasi Ön Koşulu ve İktidar Partisinin Parlamentodaki Oy Eksikliği
Bakü hükümeti, Erivan’ın Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan bu atfı anayasasından çıkarmaması durumunda Ermenistan ile barış anlaşmasını imzalamayacağını defalarca vurgulamıştır.
Buna rağmen iktidardaki “Sivil Sözleşme” partisinin, yeni anayasa taslağının referanduma sunulmasına ilişkin kararı parlamentodan geçirmek için yeterli oyu bulunmuyor; bu nedenle iktidar kanadının muhalefet milletvekillerinden en az altı oya ihtiyacı var.
Buna karşılık, muhalefet koalisyonunun inisiyatifi olan parlamentodaki muhalefet güçleri, “Sivil Sözleşme” partisinin yeni anayasa taslağının referanduma sunulması kararını parlamentoda reddedeceklerini garanti ederken, mevcut aşamada “Aliyev Anayasası” olarak adlandırdıkları onay sürecini boşa çıkarmak için hükümete karşı gerçek bir kamuoyu baskısı yaratmanın da önemli olduğunu vurguluyorlar.
Öte yandan iktidardaki “Sivil Sözleşme” partisi, anayasanın Bakü’nün talebi üzerine değiştirilmediğini ve bunun iç meselesi olduğunu garanti ediyor. Ermenistan Başbakanı’nın dün açıkladığı gibi, devlet yetkilileri Ermeni milletinin “tarihinde ilk kez, kendi özgür oyuyla bir anayasa kabul etmesini” istiyor.
Muhalefetin, Paşinyan’ın Halkı Sokağa Çağırma Gücüne Yönelik Kuşkusu
Daha önce de Paşinyan, muhalefete baskı uygulama niyetinden bahsettiği geçen hafta daha fazla ayrıntı vererek, örneğin hükümetin parlamento binası önünde miting düzenleyebileceğini ve bu yolla muhalefet milletvekillerini yeni anayasa taslaklarına olumlu oy vermeye zorlayabileceğini belirtmişti.
Paşinyan’ın halkı sokağa indirme yönündeki bu uyarılarına rağmen, parlamento muhalefetindeki “Ermenistan” fraksiyonu başkanı, Paşinyan’ın anayasa meselesinde halkı sokağa getirmeyi başaramayacağına inanıyor.
“Ermenistan” fraksiyonu milletvekili Anna Grigoryan bu konuda şunları söyledi: “Sokağa çıkın da gidip Aliyev Anayasası’nı kabul edelim demesi onun için zor olacaktır; tıpkı kilise meselesinde başarılı olamadığı gibi, çünkü artık geçmişte sahip olduğu kaynaklara sahip değil.”
Muhalefet milletvekillerine göre, iktidar partisinin sosyal sermayesinin azalması, hükümetin iktidarın ilk yıllarında olduğu gibi parlamentodaki rakiplerine karşı sokak mitingleri kaldıraçını kullanmasını engelliyor.
Muhalefetin Aydınlarla İstişareleri ve Ermeni Kilisesi Lideriyle Görüşme İhtimali
Diğer taraftan, yeni anayasanın kabulüne karşı kamuoyu baskısı oluşturmaya çalışan muhalefet akımları şimdiden bir dizi toplantı başlatmış durumda.
Dün bir grup aydınla toplantı düzenleyen muhalefet, “Güçlü Ermenistan” fraksiyonu sekreteri Tigran Abrahamyan’ın ifadelerine göre, Ermeni Apostolik Kilisesi’nin Yüksek Patriği ve Katolikosu II. Karekin ile yakın gelecekte bir görüşme yapma ihtimalini de dışlamadı.
Ermeni Kilisesi lideriyle görüşüleceğinin duyurulması, Nikol Paşinyan’ın birkaç gün önce sarf ettiği, yeni muhalefet koalisyonunun başarısı için sadece bir kişinin eksik olduğu ve o kişinin de Ermeni Kilisesi’nin başı olduğu yönündeki kinayeli açıklamalarının gölgesinde dikkat çekicidir.
On iki muhalif siyasi güç, yeni anayasa onayının engellenmesinin yanı sıra gündemlerine üç konuyu daha dahil etti; bunlar: “Tek taraflı tavizler ve toprak kaybı olmaksızın barışın sağlanması, Ermeni Apostolik Kilisesi’nin korunması ve demokratik özgürlüklerin yeniden tesisi” konularıdır.
Onu aşkın muhalefet siyasi gücünden oluşan bu koalisyon, hedeflerine ulaşmak ve anayasa değişikliğini önlemek için sokak mücadelesine başvurmayı da dışlamıyor.
