Hollanda, Cuma günü yaptığı açıklamada, sömürge döneminde “haksız yere” toplanan 28.000’den fazla fosilin Endonezya’ya iade edileceğini duyurdu. Fosillerin arasında erken insan evrimini anlamak için önemli örnekler de yer alıyor.
Fosil kalıntılarının sömürge döneminde yasadışı yollarla elde edildiğine ilişkin bağımsız bir danışma komitesinin vardığı sonuca dayanan karar, Hollanda Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanı Gouke Moes’in Endonezyalı mevkidaşı Fadli Zon’a yazdığı bir mektupla resmileştirildi.
19. yüzyılın sonlarında Endonezya’da kazılan koleksiyon, şu anda Hollanda’nın Leiden kentindeki Naturalis Biyoçeşitlilik Merkezi tarafından yönetiliyor. Koleksiyonda, insan evrim zincirinde kilit bir tür olan Homo erectus’a ait olduğu düşünülen bir kafatası kemiği, bir azı dişi ve bir uyluk kemiği bulunuyor.
Moes yaptığı açıklamada, “Komitenin tavsiyesi kapsamlı ve dikkatli bir araştırmaya dayanıyor,” dedi. “Transferi doğru şekilde düzenlemek için Naturalis ve Endonezyalı ortaklarımızla aynı özenle çalışacağız.”
Bağımsız Sömürge Koleksiyonları Komisyonu, yaptığı incelemede koleksiyonun “asla meşru bir şekilde” Hollanda malı olmadığı sonucuna vardıktan sonra koşulsuz iadeyi tavsiye etti.
Fosillerin edinilme koşullarının, “yerel halkın iradesine aykırı olarak” alındığını, yerel halk için manevi ve ekonomik öneme sahip olduğunu ve “kazı alanlarının belirlenmesi için zorlama kullanıldığını” makul bulduğunu tespit etti.
Naturalis Genel Müdürü Marcel Beukeboom, “Bu kapsamlı danışmanlık, tazminatın doğru tercih olmasını sağlayan yeni hukuki bakış açıları sağladı” dedi.
