Irak Dışişleri Bakanı Fuat Hüseyin İranlı makamlar ile ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve bölgesel gelişmelerin incelenmesi hususunda görüşmek üzere Cumartesi günü Tahran’a geldi.
Irak dışişleri bakanı Fuat Hüseyin’in Tahran ziyareti bölgesel gelişmeler, güvenlik alanındaki ortak tehditler ve stratejik projeler ve varılan anlaşmaların uygulanması yolundaki engellerin kaldırılması ve bu sürecin hızlandırılması olmak üzere üç açıdan ve boyuttan önem taşımaktadır.
Bir aydan daha kısa bir süre içerisinde Irak dışişleri bakanının Tahran’a ikinci kez ziyaret gerçekleştirmesi, Irak’ta güvenliğe karşı kimi askeri kuşku uyandıran girişimlerin Amerika’nın bölgede gerilim yaratma niyetinin habercisi olduğu bir sırada bu ziyarette yapılan müzakerelerin önemini kat kat arttırdı. Pentagon tarafından mevcut ayın başlarında Irak’taki Erbil havalimanı Amerikan üssüne yönelik saldırıya misilleme olduğu iddia edilen Amerika’nın son olarak Irak ve Suriye sınır bölgelerinde direniş gruplarının mevzilerine yönelik hava saldırıları, da bu doğrultuda değerlendirilmelidir. İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif de Irak topraklarındaki son olayları ve saldırıları kuşku uyandırıcı niteleyip bu tür hareketlenmelerin ve girişimlerin Irak ve İran ilişkilerinin bozulması ve de Irak’taki görece güvenlik ve istikrarın bozulması doğrultusunda olabileceğini belirtti. Buna esasen Muhammed Cevad Zarif Irak hükümetinin bu olayların faillerini bulmasına vurgu yaptı. Irak dışişleri bakanı da sözlerine açıklık getirerek Irak hükümetinin bu ülkede olup bitenlerin suistimal edilmesine ve böylece İran ile çok iyi düzeyde ilişkilerin bozulması için malzeme olarak kullanılmasına müsaade etmeyeceğini belirtti.
Aslında bu açıklamalar iki ülke makamlarının müzakerelerinin önemini gösterip Irak ve bölge gelişmeleri hususunda ortak bir kavrayışın ve kanaatin var olduğunu gösteriyor.
İran’ın Lübnan ve Ürdün’deki büyükelçisi olarak da görev yapan Ahmed Destmalçiyan bu açıdan konuyu değerlendirip İran ve Irak’ın bölgesel gelişmeler hususundaki bu sürekli istişareleri ve görüş teatilerini önemli değerlendirerek şöyle düşünüyor: ” Irak, İran için her daim önemli bir konuma sahip olup bu ülkenin dış siyasetinde önemli bir konuma sahiptir. Çünkü bu Batı istikametinde bulunan komşu ülkede olup bitenler İslam Cumhuriyeti’nin güvenliği üzerinde de etki bırakmaktadır. İran da bu gelişmelere kayıtsız kalması mümkün değildir. Şimdi de Amerika Irak’ta her gün yeni bir senaryoya baş vurup Irak’ta güvenlik tehditleri oluşturduğu sırada iki ülkenin daha fazla işbirliği yapması zaruri görünüyor. ”
Irak son yıllarda her türlü güvenlik, ekonomik ve politik krizler ile karşı karşıya kalmış ve IŞİD terör örgütünün faaliyetlerinin de artması ile yabancı güçlerin el yapımı siyasi krizi atlatmıştır.
İran İslam Cumhuriyeti ulusal güvenlik yüksek konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani Irak dışişleri bakanı ile görüşmesinde Amerika’nın Irak’taki son faaliyetlerine değinerek Irak parlamentosunun yabancı güçlerin bu ülkeden çıkarılması hususundaki kararının uygulanmasındaki gecikmenin bölgede krizi ve gerilimi tetikleyeceğini ve körükleyeceğini belirtti.
Ali Şemhani bölge ülkelerinin krizleri ve gerilimleri azaltmak doğrultusunda işbirliği yapmalarına vurgu yaparak Irak’taki mevcut görece güvenlik ve huzurun dini merciliğin gücü, devlet adamlarının tedbirli olması ve silahlı kuvvetler ve direniş güçlerinin hamaset dolu mücahedelerinin sonucu olduğunu vurgulayıp bu kazanımın korunması gerektiğini belirtti.
Ekonomik açıdan da iki ülke arasındaki stratejik ticari ve ekonomik ilişkilerin özellikle de enerji ve ihracat piyasalarının geliştirilmesinin ve başta Şelemçe-Basra Demiryolu hattının yapılması ve tamamlanması bir zaruret olarak görülmektedir. Şimdi de iki ülke makamlarının çabaları ile kimi önemli engeller kaldırılmıştır. Fuat Hüseyin’in de Tahran’da belirttiği gibi yabancı yaptırımlardan dolayı ertelenen borç ödemelerinin yakın zamanda başlayacağını belirtti. İki ülkenin stratejik alanlardaki beraberliği Irak dışişleri bakanlığının Tahran ziyaretinin önemini açıkça gözler önüne sermektedir.
