Afganistanİran

İran, Afganistan’da kalıcı barışın sağlanmasını istiyor

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, dün Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de Afgan mevkidaşı Muhammed Hanif Etmer ile yaptığı görüşmede, Tahran’ın her daim Afganistan’da kalıcı barışın sağlanmasını istediğini beliritti.

Asya’nın Kalbi-İstanbul Süreci 9’uncu Bakanlar Konferansı için Tacikistan’da bulunan İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Afgan mevkidaşı Muhammed Hanif Etmer ile görüştü.

Bakan Zarif, Afgan mevkidaşıyla gerçekleştirdiği görüşmede Tahran-Kabil ilişkilerine değinerek, üçüncü tarafların iki ülke arasındaki ilişkilere gölge düşürmeye çalıştığını söyledi.

Muhammed Hanif Etmer de bu görüşmede İran’ın Afganistan’ın en yakın dostu olduğunu belirterek, ülkesinin ekonomik ve siyasi alanlarda İran ile ilişkilerini geliştirmek istediğini aktardı.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in de defalarca belirttiği gibi Tahran her daim Afganistan’da kalıcı ve sürdürülebilir barışın sağlanmasından yana olup, buna yardım için elinden geleni yapmaktadır.

İran İslam Cumhuriyeti Afganistan’da barışı sağlamaya yönelik askeri yaklaşımın başarısız olduğuna inanıyor. İran Dışişleri Bakanı Zarif, bir süre önce Cenevre’de Afganistan gündemiyle düzenlenen konferansta yaptığı konuşmada şunları kaydetti: “İran, bizzat Afganların önderliği ve katılımında başlayan Afganlar arası diyalogları desteklemiştir. Birleşmiş Milletler Teşkilatı da Afganlar arası diyaloğu kolaylaştırmada kilit rol oynaması gerekiyor. İran da bunun için işbirliği yapmaya hazırdı.”

Afganistan, yıllarca süren savaş ve yıkımla uğraşmaktadır. Ekonomik geri kalmışlık, bölünme, aşırılık ve terörizmden dert çekmektedir. Bu durum çeşitli faktörlerin sonucu olarak değerlendirilmelidir, ancak bunlardan en önemlisi yabancıların bu ülkeye müdahalesi olmuştur. Kabil Üniversitesi’ndeki acımasız cinayetler ve Kabil’in çeşitli yerlerine yapılan roket saldırıları da son terör saldırıları olarak bu acı gerçeğin sonucudur.

Soru şu: Afganistan’da barış ve güvenliğe nasıl yardım edilebilir?

Kuşkusuz yabancı askerlerin Afganistan’dan sorumlu bir şekilde çekilmesi ve görevlerini Afgan güvenlik güçlerine sorunsuz ve etkili bir şekilde devretmelerini kalıcı barış doğrultusunda bir adımdır.

Bu ülkede kalıcı barışa ulaşmak için kolektif etkileşim ve bölge içi kapasitelerin kullanılması şarttır. Bu bağlamda İran’ın bu ülkeye yönelik diplomasisinde birinci öncelik, barış için diyalog yaklaşımıyla şiddeti ve savaşı durdurmaya çalışmaktır. Afgan halkının ekonomisine ve geçimine yardımcı olmak ve savaşın neden olduğu tahribatı yeniden düzelmek, İran açısından siyasi çabaların yanında başarılması gereken diğer önemli konulardır.

Geçtiğimiz aylarda İran Dışişleri Bakanı’nın Afganistan Özel Temsilcisi Muhammed İbrahim Taheriyanferd, BM Genel Sekreteri’nin Afganistan Özel Temsilcisi Deborah Lyons ile Tahran’da yaptığı görüşmede de, İran İslam Cumhuriyeti’nin Afganistan’da barış ve güvenlik çağrısı yaptığını vurguladı. “İran, Afganların sahip olduğu ve Afgan merkezli barış sürecini destekliyor” ifadelerini kullanmıştı.

Afganistan konusunda uzman olan Hayrullah Şerifi İran ve Afganistan’ın yakınlıkları nedeniyle bir sistemin bileşenleri olarak görüldüğüne ve birbirlerini etkilediğine inanıyor.

Ekonomik açıdan bakıldığında; İran, ABD yaptırımlarına ve sabotajlarına rağmen Afganistan’ın altyapısına yardım etmede her zaman ön saflarda yer aldı.

Bu çerçevede, Haf-Herat demiryolunun açılması ve İran ve Afganistan demiryollarının bağlantısı ile Afganistan’ın İran’ın güneydoğusundaki Çabahar limanı üzerinden dış dünyaya ticari erişiminin kolaylaştırılması, İran’ın bu alandaki eylemlerinin bir parçasıdır. İran Afganistan’a yardım etmek için etkili enerji girişimlerinde bulunmuştur. Bu yaklaşımlar ve yapıcı girişimler bir arada göz önüne alındığında, İran’ın bölgesel ve uluslararası diplomasisinin odak noktasının başta Afganistan olmak üzere komşularıyla etkileşim ve işbirliği çerçevesinde barış ve güvenliğin desteklenmesi olduğu ve İran’ın bu hedefe ulaşmada Afgan hükümetinin ve halkının yanında olduğu söylenebilir.

Başa dön tuşu
Bugün 29 Temmuz 2021 (27) içerik yüklenmiştir.