İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkan Yardımcısı’nın görüşmelerde bulunmak üzere Tahran’a gideceğini, ancak nükleer tesisleri ziyaret etmenin gündemde olmadığını söyledi.
Araghchi, Pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, BM nükleer ajansının resmi ziyareti sırasında tarafların İran-UAEA işbirliğine ilişkin yeni bir çerçeve hakkında görüşmelerde bulunmayı planladıklarını söyledi.
“Herhangi bir denetim planımız yok. Henüz yeni bir çerçeve (iş birliği) konusunda bir anlaşmaya varmadık ve bu yeni çerçeveye ulaşana kadar hiçbir iş birliği başlamayacak” diye ekledi.
Yeni çerçevenin, Tahran’ın BM nükleer gözlemcisiyle tam işbirliğini askıya alan bir parlamento yasasına dayanacağını vurguladı.
İran Parlamentosu, 25 Haziran’da hükümete IAEA ile tüm iş birliğini askıya alma yetkisi veren bir yasayı oybirliğiyle kabul etti. Yasaya göre, kurumun müfettişlerinin, ülkenin nükleer tesislerinin ve barışçıl nükleer faaliyetlerin güvenliği Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin onayına tabi olmadıkça İran’a girmelerine izin verilmeyecek.
İran ile ABD arasında yeni müzakerelere başlanıp başlanmayacağına ilişkin bir soruya yanıt veren Araghchi, müzakerelerin bir sonraki turunun henüz belirlenmediğini söyledi.
Tahran-Washington arasındaki dolaylı görüşmelerin henüz sonuçlanmadığını kaydeden Putin, müzakerelere ev sahipliği yapacak ülkeyi teyit etmediğini söyledi.
İran ve ABD, İsrail rejiminin 13 Haziran’da saldırı savaşı başlatmasından önce Tahran’ın barışçıl nükleer programı konusunda beş tur dolaylı görüşme gerçekleştirmişti.
Umman’ın arabuluculuğunda 15 Haziran’da Umman’ın başkenti Maskat’ta yapılması planlanan 6. tur görüşmeler, İsrail saldırıları nedeniyle iptal edilmişti.
İran, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barışı memnuniyetle karşılıyor
Araghchi, İran’ın Ermenistan ile Azerbaycan arasında herhangi bir barış anlaşmasını memnuniyetle karşıladığını ve daha önce bu konuda işbirliğine hazır olduğunu ifade ettiğini söyledi.
İran’ın her iki ülkeyle de sürekli temas halinde olduğunu ve Zengezur Koridoru konusunda “çok net” bir tutum izlediğini sözlerine ekledi.
İranlı üst düzey diplomat, “Bölgedeki tüm ülkelerin kendi toprakları üzerindeki tam egemenliğinin korunmasını ve tüm bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünün savunulmasını talep ediyoruz. Ayrıca uluslararası sınırları savunuyor ve bu sınırlarda herhangi bir değişikliği kabul etmiyoruz” dedi.
Ermenistan ile Azerbaycan arasında imzalanan yeni anlaşmanın, bölge ülkelerinin egemenliklerine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve sınırlarda herhangi bir değişikliğe karşı çıkılması ilkelerini içerdiğini vurguladı.
Araghchi, “Bu noktalar İran İslam Cumhuriyeti’nin tutumlarıyla birebir örtüşüyor” dedi.
Azerbaycan ve Ermenistan, uzun süredir ihtilaf konusu olan Karabağ bölgesi üzerindeki on yıllardır süren gerginliğin ardından Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump ile yaptıkları görüşmede ABD’nin arabuluculuğunda bir barış anlaşması imzaladı.
Bölge uluslararası alanda her zaman Azerbaycan’ın bir parçası olarak tanınmış ve Azerbaycan birlikleri Eylül 2023’te 24 saatlik bir saldırıyla bölgeyi geri almıştır.
İran Dışişleri Bakanı, Zengezur Koridoru konusunun tamamen rafa kaldırıldığını belirterek, bir Amerikan-Ermeni şirketinin Ermenistan içinde transit yol inşasına yönelik projeyi hayata geçireceğini kaydetti.
Bu şirketin Ermenistan’da kayıtlı olduğunu ve bu ülkenin yönetmeliklerine göre faaliyet gösterdiğini sözlerine ekledi.
“Bölgede herhangi bir yabancı varlığın, herhangi bir biçimde, bölgesel barış ve istikrar açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.
“Gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Şimdiye kadar ilkeli duruşumuzu koruduk, ancak bir Amerikan şirketinin potansiyel varlığı endişe verici. Bu konudaki istişarelerimize devam edeceğiz,” diye belirtti Araghchi.
Zangezur Koridoru, Ermenistan’ın Syunik Eyaleti’nden geçerek Azerbaycan anakarasını kendi toprakları Nahçıvan’a bağlayacak 43 kilometrelik bir kara yoludur. Ermenistan, egemenliğini ihlal edeceğini söyleyerek plana karşı çıkmaktadır.
İran, daha önce Ermenistan’a topraklarını bağlayan ulaşım yollarını keseceği gerekçesiyle plana karşı çıkmıştı.
